--- title: "İşletme hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşletme hakkı **Kısaca:** İşletme hakkı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 3096 s. K. m.5 · işletme hakkının devri: Tesislerin mülkiyetinden ayrı olarak, bunları işletme yetkisinin görevli şirkete devredilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3096-sayili-turkiye-elektrik-kurumu-disindaki-kuruluslarin-elektrik-uretimi-iletimi-dagitimi-ve/madde-5) - 4046 s. K. m.1 · amaç ve Kapsam: Mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyeti devredilmeden, bir kişiye işlettirilmesini ifade eden özelleştirme yöntemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4046-sayili-ozellestirme-uygulamalari-hakkinda-kanun/madde-1) - 6001 s. K. m.24 · karayollarında tesisat kurulması ve yerlerinin değiştirilmesi: Karayolunun işletilmesinin bir özel kişiye verilmesi veya devredilmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-24) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun - Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun m.5 – İşletme hakkının devri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3096-sayili-turkiye-elektrik-kurumu-disindaki-kuruluslarin-elektrik-uretimi-iletimi-dagitimi-ve/madde-5): Tesislerin mülkiyetinden ayrı olarak, bunları işletme yetkisinin görevli şirkete devredilmesidir. Madde, işletme hakkının verilmesine yetki tanır; mülkiyetin devrini doğrudan düzenlemez. ### Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun - Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4046-sayili-ozellestirme-uygulamalari-hakkinda-kanun/madde-1): Mal ve hizmet üretim birimlerinin mülkiyeti devredilmeden, bir kişiye işlettirilmesini ifade eden özelleştirme yöntemidir. Mülkiyetin devrini içermez; mülkiyet devri gerektiren hususlar ayrı kanuna bırakılmıştır. ### Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.24 – Karayollarında tesisat kurulması ve yerlerinin değiştirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-24#f4): Karayolunun işletilmesinin bir özel kişiye verilmesi veya devredilmesi anlamına gelir. Bu tür yollarda madde kapsamındaki hususlar sözleşme ile düzenlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Karayolu / İşletme hakkı verilmiş karayolu** (6001 s. K. m.24): Doğrudan Genel Müdürlük tarafından işletilen erişme kontrollü yollarda madde hükümleri doğrudan uygulanır. İşletme hakkı verilen veya devredilen erişme kontrollü yollarda hususlar sözleşmeyle düzenlenir. Sözleşme hükümleri, ilgili yolda maddenin ayrıntılarını belirler. - **Mülkiyet sahibi / kiracı veya işletme hakkı sahibi** (VUK m.272): Gayrimenkulün veya varlığın maliki olan mükelleftir. Gayrimenkulü kiralayan ya da elektrik varlığının işletme hakkını alan tüzel kişidir. Kiracı veya işletme hakkı sahibinin yaptığı giderler özel maliyet bedeli olarak ayrıca değerlenir. - **Tasfiye-devir-satış-işletme hakkı / ortaklık hakları** (233 s. K. m.38): Bu işlemler kamu tüzel kişisinin teşebbüs üzerindeki hukuki tasarrufudur. Gerçek ve tüzel kişilerin TTK'dan doğan ortaklık hakları, özel hukuk kaynaklı kişisel haklardır. Madde ortaklık haklarını bu işlemler karşısında saklı tutar; işlemler bu hakları ortadan kaldırmaz. - **Tabii kaynakların işletme hakkı / mülkiyet devri** (4046 s. K. m.2): Tabii kaynaklar için işletme hakkının verilmesi, belli süreli ve yalnız işletme yetkisi sağlayan bir yöntemdir. Kuruluş varlıklarının mülkiyetinin devri, özelleştirmenin genel biçimidir. Tabii kaynaklarda mülkiyet devri değil, süreli işletme hakkı verilir. - **İşletme hakkı devri / mülkiyet devri** (4046 s. K. m.15): İşletme hakkı devri ve kiralama gibi yöntemler bu madde çerçevesinde süreli olarak yapılır. Mülkiyet devri suretiyle özelleştirme, maddenin ilk fıkrasındaki ayrı kanunlarla düzenleme şartlarına bağlıdır. Mülkiyet devri için 15. maddedeki 49 yıllık sınır değil, ayrı kanun şartı belirleyicidir. - **İşletme yeri / işletme hakkı** (4250 s. K. m.35): Fabrika, imalathane, imlahane veya ticarethanenin kendisinin devri, fiziki yerin ve tesisin el değiştirmesidir. İşletme hakkının devri, idarenin verdiği müsaadenin bir başkasına geçirilmesidir. Madde her iki hal bakımından da aynı izin şartına bağlar; izin alınmadan her iki devir de yasaktır. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2005/168 E., 2007/112 K., 22.05.2007 — ilgili: 3096 s. K. m.5 - 13. Daire, 2024/2948 E., 2025/2053 K., 21.05.2025 — ilgili: 3096 s. K. m.5 - 13. Daire, 2024/2950 E., 2025/2054 K., 21.05.2025 — ilgili: 3096 s. K. m.5 ## İlgili terimler [Erişme kontrolü uygulanan karayolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrolu-uygulanan-karayolu) · [Yer değiştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yer-degistirme) · [Görev bölgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-bolgesi) · [Karayolu sınır çizgisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu-sinir-cizgisi) · [Mutabakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutabakat) · [Kamu payı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-payi) · [Görevli şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevli-sirket) · [Kamu kurum ve kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurum-ve-kurulusu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.