--- title: "İşletme izni nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-izni" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşletme izni **Kısaca:** İşletme izni, 3 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - KTK m.79 · park ücretinin alınması, araçların çektirilmesi ve kaldırılması ile muhafazası: Yetkili idarenin, park ücreti alma yetkisini gerçek veya tüzel kişilere devretmesi için verdiği izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-79) - 3213 s. K. m.37 · mücbir sebeplerle geçici tatil: Ruhsat sahasında işletme faaliyetine başlanabilmesi için alınan izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-37) - 5564 s. K. m.4 · yetki ve sorumluluklar: Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca verilen, tesisin faaliyet göstermesine imkân tanıyan idari izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5564-sayili-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullaniminin-yasaklanmasi/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Maden Kanunu - Maden Kanunu m.9 – Maden teşvik tedbirleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-9#f3): Maden sahasında işletme faaliyetine başlanmasına ilişkin izin. Bu maddedeki on yıllık sürelerin başlangıcı, işletme izninin düzenlendiği tarihtir. - Maden Kanunu m.14 – Devlet hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-14#f6): Ruhsat sahasında üretimin yapılmasına ilişkin izindir. Bu izni olan ruhsatlardan her yıl ruhsat bedelinin en az %50 fazlası kadar Devlet hakkı alınır. - Maden Kanunu m.27 – İşletme izninin devir edilemeyeceği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-27#f1): Maden işletmesini yapma yetkisinin kendisini ifade eder. Bu yetki, ruhsat sahibinden başka bir kişiye ayrı bir hak olarak devredilemez. - Maden Kanunu m.37 – Mücbir sebeplerle geçici tatil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3213-sayili-maden-kanunu/madde-37#f1): Ruhsat sahasında işletme faaliyetine başlanabilmesi için alınan izindir. Geçici tatil yalnızca bu izin alınmış sahalar bakımından mümkündür; izin alınmamış arama sahaları madde kapsamında değildir. ### Karayolları Trafik Kanunu - KTK m.79 – Park ücretinin alınması, araçların çektirilmesi ve kaldırılması ile muhafazası: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-79#f1): Yetkili idarenin, park ücreti alma yetkisini gerçek veya tüzel kişilere devretmesi için verdiği izindir. İzin alan kişi, yetkili idarenin yerine park ücreti alabilir; izni olmayan kişi ücret alamaz. ### Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun - Kimyasal Silahların Geliştirilmesi, Üretimi, Stoklanması ve Kullanımının Yasaklanması Hakkında Kanun m.4 – Yetki ve sorumluluklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5564-sayili-kimyasal-silahlarin-gelistirilmesi-uretimi-stoklanmasi-ve-kullaniminin-yasaklanmasi/madde-4): Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca verilen, tesisin faaliyet göstermesine imkân tanıyan idari izindir. İzin iptal edilebilir ve izinsiz faaliyet kapatma yaptırımına bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Yetkili idare / İşletme izni verilen kişi** (KTK m.79): Park yerini tespite yetkili idare, park ücretini kendisi doğrudan alabilir. İdarenin işletme izni verdiği gerçek veya tüzel kişi, izin kapsamında ücret alabilir. İki hâlde de ücret alma yetkisi vardır; ancak izin verilmeyen kişi ücret aldığında birinci fıkra ihlal edilmiş olur ve ikinci fıkra uygulanır. - **Ruhsat (bedel) / İşletme izni** (3213 s. K. m.14): Ruhsat sahası ve ruhsat bedeli dışında kalan kamu alacakları, beyan usulüyle hesaplanır. İşletme izni olan ruhsatlardan her yıl ruhsat bedelinin en az %50 fazlası kadar Devlet hakkı alınır. İşletme izni olan ruhsatta yıllık asgari Devlet hakkı bu oranla belirlenir; kaynak tuzları, lületaşı ve oltutaşı ruhsatları bu şarta tabi değildir. - **İşletme izni / İşletme ruhsatı** (3213 s. K. m.27): İşletme izni, maden işletmesini yapma yetkisinin kendisidir ve ayrı bir hak olarak devredilemez. İşletme ruhsatı, işletme yetkisini içeren ve bir bütün olarak devredilebilen hakdır. Yalnızca işletme ruhsatının bütün olarak devri mümkündür; izin tek başına devredilirse madde hükmüne aykırılık doğar. - **İşletme izni alınmış saha / arama ruhsatlı saha** (3213 s. K. m.37): İşletme izni alınmış ve işletme ruhsat sahası olarak faaliyet gösteren sahalar, madde kapsamındadır. Yalnızca arama ruhsatı bulunan sahalar, işletme izni alınmadığı için madde kapsamı dışındadır. Arama ruhsatlı bir saha için bu madde uyarınca geçici tatil talep edilemez ve Genel Müdürlük bu maddeye dayanarak tatil veremez. Uygulamada davalı idarelerin bu itirazı yapması bu ayrıma dayanır. (8. Daire, 2021/5005 E., 2024/4733 K., 20.09.2024) - **Genel işletme izni / İstanbul yolcu taşımacılığı araçları** (2634 s. K. m.27): Deniz turizmi araçları işletmeciliği Bakanlıktan belge alınmasına bağlıdır. İstanbul ilinde ilgili idarelerce yolcu taşımacılığı yetkisi verilmiş araçlar, Bakanlıkça belirlenen şartları taşımak ve belirlenen bedel üzerinden belge almak suretiyle turistik gezi amacıyla kullanılabilir. İstanbul'da yolcu taşıma yetkisi olan araçlar, ek fıkra kapsamında ayrı bir belge rejimine tabidir; bu araçlar için genel işletme belgesi koşulu ile ek fıkra koşulu birlikte aranır. - **Yapım izni / işletme izni** (KTK m.17): Yapım izni, tesisin inşasına başlanabilmesi için karayolu yönetiminden alınan izindir. İşletme izni, yapım tamamlandıktan sonra yönetmelik şartlarının yerine getirilmesiyle verilen ayrı bir izindir. Yapım izni alınmış olsa bile yönetmelik şartları yerine getirilmeden tesis işletilemez. ## Örnek kararlar - 1985/20 E., 1986/30 K., 24.12.1986 — ilgili: 3213 s. K. m.27 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/628 E., 2025/82 K., 26.02.2025 — ilgili: 3213 s. K. m.14 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/361 E., 2019/173 K., 19.02.2019 — ilgili: 3213 s. K. m.27 ## İlgili terimler [Prekürsör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prekursor) · [Toksik kimyasal madde](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toksik-kimyasal-madde) · [Devlet hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-hakki) · [Yetkili idare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-idare) · [İşletme ruhsatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-ruhsati) · [Başvuru tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/basvuru-tarihi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.