--- title: "İşletme Toplu İş Sözleşmesi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-toplu-is-sozlesmesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşletme Toplu İş Sözleşmesi **Kısaca:** İşletme Toplu İş Sözleşmesi: Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait aynı işkolundaki birden çok işyerini kapsayan sözleşmeyi (6356 s. K. m.2/1-d) ## Kanuni tanım - **6356 s. K. m.2/1-d** (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu): Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir kamu kurum veya kuruluşuna ait aynı işkolundaki birden çok işyerini kapsayan sözleşmeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-2#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-2#f1-c): Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait, aynı işkolundaki birden çok işyerini kapsayan sözleşmedir. Kapsamın tek bir işverenin işyerleri olması belirleyicidir. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.34 – Toplu iş sözleşmesinin kapsamı ve düzeyi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-34#f4): Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum ve kuruluşuna ait, aynı işkolunda birden çok işyerinin bulunduğu hallerde, bu işyerlerini işletme bütünü olarak kapsayan sözleşmedir. Bu hallerde sözleşme ancak işletme düzeyinde yapılabilir. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.38 – İşyerinin veya bir bölümünün devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-38#f1): Aynı işverenin aynı işkolunda bulunan birden fazla işyerini kapsayan toplu iş sözleşmesidir. Kapsam, işyerlerinin işletme bütünlüğü içinde bulunup bulunmamasına göre değil, toplu iş sözleşmesinin yer ve kişi bakımından kapsamına göre belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Grup toplu iş sözleşmesi / İşletme toplu iş sözleşmesi** (6356 s. K. m.2): Grup toplu iş sözleşmesi, birden çok üye işverene ait işyerlerini ve işletmeleri kapsar ve taraflar bir işçi sendikası ile bir işveren sendikasıdır. İşletme toplu iş sözleşmesi, tek bir gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait birden çok işyerini kapsar. Kapsanan işveren sayısı ayrımı belirler. Görevli makam da buna göre değişir: işletme sözleşmesinde işletme merkezinin bağlı olduğu il müdürlüğü, grup sözleşmesinde işyerlerinin durumuna göre il müdürlüğü veya Bakanlık. - **İşyeri toplu iş sözleşmesi / İşletme toplu iş sözleşmesi** (6356 s. K. m.34): Birinci fıkraya göre sözleşme bir veya birden çok işyerini kapsayabilir; işyeri düzeyinde yapılabilir. İkinci fıkraya göre aynı işkolunda birden çok işyeri bulunan gerçek/tüzel kişi veya kamu kurum/kuruluşunda sözleşme yalnız işletme düzeyinde yapılır. Birden çok işyeri olan işverende işyeri bazında ayrı sözleşme yapılamaz; sözleşme işletme bütünü için tek olarak yapılır. - **İşletme toplu iş sözleşmesi / Grup toplu iş sözleşmesi** (6356 s. K. m.34): İşletme toplu iş sözleşmesinde taraf tek bir işverendir (veya kamu kurum/kuruluşudur) ve sözleşme o işverenin işletmesini kapsar. Grup toplu iş sözleşmesinde taraflar bir işçi sendikası ile bir işveren sendikasıdır ve birden çok üye işverenin işyerleri kapsanır. Grup sözleşmesi, tarafların anlaşmasına bağlıdır; işçi ve işveren sendikaları birbirini grup sözleşmesi yapmaya zorlayamaz ve farklı işveren sendikalarına üye işverenlerin işyerleri için tek grup sözleşmesi yapılamaz. - **İşyeri / işletme toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığında oylama** (6356 s. K. m.61): İşyeri uyuşmazlığında oylama, tek işyerinde çalışan işçiler bakımından ve o işyerinin bağlı olduğu görevli makama yapılan başvuru ile yürür. İşletme uyuşmazlığında her işyeri ayrı görevli makama başvurur, ancak tespit ve sonuç işletme merkezinin bağlı olduğu makamda toplanır. İşletmede tek bir toplu sonuç belirlenir; işyeri bazında ayrı karar verilmez. - **İşyeri / İşletme toplu iş sözleşmesi** (6356 s. K. m.79): İşyeri toplu iş sözleşmesinde görevli makam, işyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüdür. İşletme toplu iş sözleşmesinde görevli makam, işletme merkezinin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüdür. Yetki, işyeri ile işletme arasındaki ayrıma göre farklı bir yer mahkemesine işaret eder; bu nedenle uyuşmazlığın işyeri mi işletme mi düzeyinde olduğu önce belirlenmelidir. ## İlgili konular - Toplu iş sözleşmesinin genel esasları (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/toplu-is-sozlesmesinin-genel-esaslari - Amaç ve tanımlar (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/amac-ve-tanimlar-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/729 E., 2025/382 K., 18.06.2025 — ilgili: 6356 s. K. m.34 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/217 E., 2024/522 K., 23.10.2024 — ilgili: 6356 s. K. m.34 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/996 E., 2024/360 K., 03.07.2024 — ilgili: 6356 s. K. m.34 ## İlgili terimler [Grup Toplu İş Sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/grup-toplu-is-sozlesmesi) · [İşyerinin Devri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyerinin-devri) · [Sendika](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sendika) · [Çerçeve sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cerceve-sozlesme) · [Toplu iş sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-is-sozlesmesi) · [Konfederasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konfederasyon) · [Görevli makam](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevli-makam) · [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.