--- title: "İstem hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istem-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İstem hakkı **Kısaca:** Taşıma sözleşmesinden doğan ve taşıyıcıya karşı ileri sürülebilen tazminat ya da diğer talep haklarıdır. (TTK m.855) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.140 – 2. Ortaklık payları ve hakları a) Ortaklık payının ve haklarının korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-140#f1): Devrolunan şirketin ortağının, mevcut payını ve paya bağlı hakları karşılayacak değerde devralan şirketin payları ve haklarını talep edebilmesidir. Hak, devralan şirkete karşı ileri sürülür; devrolunan şirketten istenemez. - TTK m.764 – V - İptal kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-764#f2): Poliçeden doğan ödeme veya başka edim talebinde bulunma hakkıdır. Poliçenin iptaline karar verilse de, dilekçe sahibinin bu hakkı kabul edene karşı ileri sürebilmesi mümkündür. - TTK m.855 – E) Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-855): Taşıma sözleşmesinden doğan ve taşıyıcıya karşı ileri sürülebilen tazminat ya da diğer talep haklarıdır. Madde bu hakların zamanaşımına uğrama sürelerini belirler. - TTK m.925 – VIII - Halefiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-925): Önceki taşıyıcı veya komisyoncunun alacağına bağlı olarak sahip olduğu talep hakkıdır. Madde bu hakkın ödemeyi yapan kişiye geçişini öngörür. - TTK m.979 – 3. Sağladığı hak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-979#f1): Şerh sahibinin, şerhle korunan ve tescil ya da silinme onayı ile gerçekleşecek olan talep hakkıdır. Madde, bu hakkın içeriğini tescile veya silinmeye onay verme yükümlülüğü olarak belirler. - TTK m.984 – G) Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-984): Ayni hakka dayanarak ilgili kişiden bir fiil, geri verme veya kayıt düzeltme talep edilebilen hukuki imkândır. Tescil süresince bu hak zamanaşımına tabi değildir. - TTK m.1048 – eee) Alacaklının gemi malikine karşı sahip olduğu istem hakkının zamanaşımına uğraması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1048#f1): Alacaklının gemi malikine karşı, ipoteğin sağladığı güvenceyi kullanarak alacağının karşılanmasını talep edebildiği hukuki imkândır. Maddenin zamanaşımına bağladığı hak budur; ipotek hakkının kendisi değildir. - TTK m.1112 – III- Yükle ilgili olanların menfaatlerini koruma yükümlülüğü — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1112): Eşyanın zıya veya hasarından doğan taşıyıcıya karşı tazminat ve benzeri talepleridir. Kaptan bu hakları, yükle ilgililerin bizzat kullanamadığı hâllerde kendi adına kullanabilir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.578 – 3. Sorumluluğun kalkması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-578#f1): Konaklayanın zararının tazmini için işletene karşı ileri sürdüğü hak olarak anlaşılmalıdır. Bildirim yapılmazsa bu hak kaybolur. ## Karıştırılan kavramlar - **İptal kararı / istem hakkı** (TTK m.764): Poliçenin iptali, poliçenin dayanağı olan kağıt belgenin geçersiz sayılmasıdır. İstem hakkı, poliçeden doğan talebin hukuki ilişkide kabul eden kişiye karşı ileri sürülmesidir. İptal kararı verilse de, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. İptal kararı ile istem hakkı birbirini ortadan kaldırmaz. - **Tescilli ayni hakka dayanan istem hakkı / birikmiş edimler** (TTK m.984): Tescil devam ettiği sürece ayni hakka dayanan istem hakkı zamanaşımına uğramaz. Belli zamanda ifası gereken birikmiş edimler ve tazminat istemi bu korumadan yararlanmaz. Birikmiş edimler ve tazminat talepleri, tescil devam etse de genel zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülmelidir. - **İşverenin yetkisi / işçinin istem hakkı** (TBK m.405): İşverenin ikramiye verebilmesi, işverene tanınmış bir takdir yetkisidir. İşçinin ikramiyeyi talep edebilmesi, anlaşma, çalışma şartı veya tek taraflı taahhüt gibi bir dayanağın varlığına bağlıdır. Dayanak yoksa işveren ikramiye verebilir ama işçi bunu hukuken talep edemez; ödeme bağışlama niteliği taşır. - **Gönderenin fesih hakkı / taşıyıcının istem hakkı** (TTK m.865): Gönderen, sözleşmeyi her zaman, gerekçe göstermeksizin feshedebilir. Bu hak eşyanın tasarruf yetkisinden doğduğu için sözleşmeye bağlanamaz. Taşıyıcı, fesihten doğan kaybını gidermek üzere fesih yapıldığında bir istem hakkı kazanır. Taşıyıcının hakkı, feshin sebebine bağlı olarak daralır. Fesih hakkı ile taşıyıcının isteme hakkı birlikte değerlendirilir; fesih kendiliğinden tazminat doğurmaz, yalnızca fıkra (2)'de sayılan istemleri açar. - **Gönderilen / Gönderen (istem hakkı)** (TTK m.871): Gönderilen, eşya teslim yerine vardıktan sonra eşyanın kendisine teslimini ve zayi, hasar veya geç teslim hallerinde taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını kendi adına taşıyıcıya karşı ileri sürebilir. Gönderen, taşıma sözleşmesinin tarafı olarak bu hakları ileri sürme yetkisini korur; gönderilenin ileri sürmesi onun yetkisini ortadan kaldırmaz. İki kişi aynı hakkı ileri sürebilir; hangi menfaatle hareket ettiklerinin (kendi veya başkasının) bu yetkiyi değiştirmediği madde metninde açıkça belirtilmiştir. - **Kaptanın yükümlülüğü / donatan ve ilgilinin istem hakkı** (TTK m.1098): Kaptan, kaza olduğunda rapor düzenlenmesini istemeye yetkilidir ve kendisinden istenirse buna zorunludur. Donatan veya ilgisini ispat eden herkes de rapor düzenlenmesini isteyebilir; bu kişilerin isteme hakkı zorunluluk doğurmaz. Kaptan istenirse raporu düzenlettirmek zorundadır; diğer istekliler ise yalnızca yetkilidir. ## İlgili konular - Ardiyeciye bırakma, konaklama yeri, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlere bırakma (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/ardiyeciye-birakma-konaklama-yeri-garaj-otopark-ve-benzeri-yerleri-isletenlere - İptal, poliçeyi eline geçirenin bilinmemesi ve ihtar (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/iptal-policeyi-eline-gecirenin-bilinmemesi-ve-ihtar - Ortaklık payları ve hakları, sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ortaklik-paylari-ve-haklari-sermaye-artirimi-yeni-kurulus-ve-ara-bilanco ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2738 E., 2021/1513 K., 30.11.2021 — ilgili: TTK m.764 - 11. Hukuk Dairesi, 2022/31 E., 2023/3416 K., 31.05.2023 — ilgili: TTK m.764 - İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2026/74 E., 2026/532 K., 12.05.2026 — ilgili: TTK m.764 ## İlgili terimler [Oydan yoksun pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/oydan-yoksun-pay) · [Devir yasağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir-yasagi) · [İktisap eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisap-eden) · [Özen yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozen-yukumlulugu) · [İntifa senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intifa-senedi) · [İptal kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iptal-karari) · [Değişim oranı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degisim-orani) · [Kanuni ipotek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-ipotek) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.