--- title: "İşten el çektirme nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isten-el-cektirme" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşten el çektirme **Kısaca:** İşten el çektirme, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 5684 s. K. m.27 · sigorta Acenteleri İcra Komitesi: Hakkında meslekten çıkarma cezası gerektirebilecek bir işten dolayı soruşturma yürütülen sigorta acentesinin, Komite kararıyla tedbir olarak işten uzaklaştırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-27) - 1512 s. K. m.123 · işten el çektirme: Noterin, hakkındaki soruşturma veya kovuşturma sürerken noterlik görevini yapmasından geçici olarak men edilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-123) - 4541 s. K. m.18: Görevli kişinin vazifesinden geçici olarak uzaklaştırılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-18) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.26 – Sigorta Eksperleri İcra Komitesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-26#f10): Meslekten çıkarma gerektirebilecek bir işten dolayı soruşturma yürütülen eksperin, komite kararıyla tedbir olarak mesleki işlerden uzaklaştırılmasıdır. Tedbir niteliğindedir ve ceza değildir. - Sigortacılık Kanunu m.27 – Sigorta Acenteleri İcra Komitesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-27#f6): Hakkında meslekten çıkarma cezası gerektirebilecek bir işten dolayı soruşturma yürütülen sigorta acentesinin, Komite kararıyla tedbir olarak işten uzaklaştırılmasıdır. Soruşturmanın durdurulması veya acenteliğe engel olmayan bir ceza verilmesi hâlinde kendiliğinden ortadan kalkar. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.123 – İşten el çektirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-123#f2): Noterin, hakkındaki soruşturma veya kovuşturma sürerken noterlik görevini yapmasından geçici olarak men edilmesidir. Bir disiplin cezası niteliğinde değildir; soruşturma ve kovuşturmanın selametini sağlamaya yöneliktir. Adalet Bakanlığının gerekli görmesine bağlıdır. ### Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun - Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun m.18 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4541-sayili-sehir-ve-kasabalarda-mahalle-muhtar-ve-ihtiyar-heyetleri-teskiline-dair-kanun/madde-18): Görevli kişinin vazifesinden geçici olarak uzaklaştırılmasıdır. Bu tedbir, görevden son verme kararından önce uygulanan ara bir yaptırımdır ve kalıcı sonuç doğurmaz. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.10 – Genel kurulların toplantı zamanı ve karar yeter sayısı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-10): Kanuna aykırı hareket eden yönetim kurulunun, iş davalarına bakmakla görevli mahkemenin kararı ile görevinden uzaklaştırılmasıdır. Başvuru yetkisi, üyelerden birine veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına aittir. ### İl İdaresi Kanunu - İl İdaresi Kanunu m.16 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-16): Denetlenen memur veya müstahdemin iş başında kalmasının önlenmesi amacıyla görevinden geçici olarak uzaklaştırılması işlemidir. Maddenin tanımladığı önlem, kesin bir disiplin cezası ya da görevden çıkarma değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **İhtar / İşten el çektirme / Görevden son verme** (4541 s. K. m.18): İhtar, ihmal ve terahinin tespiti ve uyarı niteliğindeki ilk adımdır; vali veya kaymakam tarafından yazılı olarak yapılır. İşten el çektirme ve görevden son verme, ihtara rağmen temerrüt hâlinde uygulanan yaptırımlardır; ikincisi idare heyeti kararıyla yapılır. Yaptırımlar kademeli uygulanır; ihtar yapılmadan görevden son verme yapılamaz, işten el çektirme görevden son verme kararı yerine geçmez. - **Yönetim kurulu işten el çektirme / ilgili kişiye verilen yaptırım** (4688 s. K. m.10): Madde, kanuna aykırı hareket eden yönetim kuruluna karşı işten el çektirme yaptırımı öngörür. Şube veya sendika organlarının diğer aykırılıkları için maddede ayrı bir işten el çektirme hükmü yoktur. Yaptırım yalnızca maddede belirtilen aykırılıklarla sınırlıdır ve mahkeme kararı gerektirir. - **Denetleme sırasındaki işten el çektirme / Görevden uzaklaştırma (İÖİK m.34)** (5442 s. K. m.16): Bu maddedeki önlem, vali denetlerken iş başında kalmasında mahzur görülen personele yönelir ve valinin takdirine dayanır. İÖİK m.34'teki görevden uzaklaştırma, görevle ilgili bir suç nedeniyle soruşturma veya kovuşturma açılan il özel idaresi organları ya da üyeleri hakkında uygulanır ve kesin hükme kadar geçici bir önlemdir. Her iki önlemin kapsamı, öznesi ve dayanağı farklıdır; m.16 uyarınca alınan önlem m.34 koşullarının aranmasını gerektirmez. - **İşten el çektirme / Disiplin cezası** (5684 s. K. m.26): İşten el çektirme, meslekten çıkarma gerektirebilecek işten dolayı soruşturma yapılan eksperin tedbiren uzaklaştırılmasıdır. Disiplin cezası, soruşturma sonunda verilen yaptırımdır. İşten el çektirme kararı soruşturmanın durdurulması veya engel olmayan ceza verilmesi halinde kendiliğinden ortadan kalkar; ceza kaldırılamayan bir yaptırım değildir (m.26/10). - **İşten el çektirme / meslekten çıkarma cezası** (5684 s. K. m.27): İşten el çektirme, soruşturma sürerken alınan geçici tedbirdir. Meslekten çıkarma, soruşturma sonunda verilen disiplin cezasıdır. Soruşturmanın durdurulması ya da acenteliğe engel olmayan ceza ile işten el çektirme kendiliğinden kalkar; meslekten çıkarma kesin bir yaptırımdır. - **Kaymakamın işten el çektirme yetkisi / yardım isteme** (5442 s. K. m.31): Şube başkanları için işten el çektirme valinin muvafakatiyle yapılır. Diğer memur ve müstahdemler için kaymakam re'sen sorumluluğu altında işten el çektirebilir. Şube başkanına karşı işlem için vali onayı gerekir; diğer personel için bu onay aranmaz. ## Örnek kararlar - 2025/199 E., 2026/16 K., 15.01.2026 — ilgili: 5684 s. K. m.27 - 8. Daire, 2023/6779 E., 2025/4649 K., 14.05.2025 — ilgili: 1512 s. K. m.123 - 8. Daire, 2023/1265 E., 2024/5095 K., 04.10.2024 — ilgili: 1512 s. K. m.123 ## İlgili terimler [Levha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/levha) · [Sigorta Acenteleri İcra Komitesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-acenteleri-icra-komitesi) · [Sigorta Eksperleri İcra Komitesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-eksperleri-icra-komitesi) · [Denetleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetleme) · [Müstahdem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustahdem) · [Olağan genel kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olagan-genel-kurul) · [Olağanüstü genel kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olaganustu-genel-kurul) · [Temerrüt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temerrut) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.