--- title: "İstihkak sahibi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihkak-sahibi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İstihkak sahibi **Kısaca:** İstihkak sahibi, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK m.108 · vergilendirme dönemi: Geliri hak ettiği için vergi kesintisine tabi tutulan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-108) - 5520 s. K. m.15: Kesintiye tâbi ödemenin hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-15) - AATUHK m.22/A · sorumlulukları: Kapsamdaki ödemelerin kendisine yapılacağı hak sahibidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-22a) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.94 – Vergi tevkifatı: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-94): Ödemenin kendisine yapıldığı, gelir vergisine tabi kazanç veya iradın sahibi kişidir. Tevkifat bu kişinin vergisine mahsuben yapılır. - GVK m.108 – Vergilendirme dönemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-108): Geliri hak ettiği için vergi kesintisine tabi tutulan kişidir. Yıllık beyanname verme yükümlülüğünün olup olmadığına göre maddenin 4. fıkrasındaki sonuç değişir. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu m.15 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-15): Kesintiye tâbi ödemenin hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişidir. Kesinti, bu kişinin alacağından yapılır. - Kurumlar Vergisi Kanunu m.16 – Vergilendirme dönemi ve tarhiyat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-16): Kesintiye konu gelirin kendisine ödendiği veya hak ettirildiği kişidir. Yıllık beyanname vermeyen istihkak sahibi bakımından kesinti dönemi vergilendirme dönemi sayılır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.22/A – sorumlulukları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-22a): Kapsamdaki ödemelerin kendisine yapılacağı hak sahibidir. Bu kişinin amme borçları, yapılacak ödemeden kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılır. - AATUHK m.23 – Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-23): Tahsil edilen amme alacağının geri verilmesini hak kazanan kişidir. Hakkın varlığı, reddin kanuni sebebine bağlıdır. ### Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu - Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.17 – Vergiye mukabil alınacak teminat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7338-sayili-veraset-ve-intikal-vergisi-kanunu/madde-17): Ölen kişinin mirasçısı veya bir muamele dolayısıyla para ya da senet talep eden kişidir. Maddede yer alan kurum ve kişilerden alacağını isteyen herkes bu kapsamdadır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tevkifatla ödenen vergi / Yıllık beyanname veren istihkak sahibi** (GVK m.108): İstihkak sahibi ayrıca yıllık beyanname vermeye mecbur değilse tevkifatın ilgili olduğu dönemler vergilendirme dönemi sayılır. İstihkak sahibi ayrıca yıllık beyanname vermekle yükümlüyse bu hüküm uygulanmaz, genel dönem esas alınır. Yalnız tevkifatla vergilenen istihkak sahibinde kesilen vergi yıllık verginin yerine geçer ve ayrıca yıllık beyanname verilmez. - **Yıllık beyanname veren / vermeyen istihkak sahibi** (5520 s. K. m.16): İstihkak sahibi ayrıca yıllık beyanname veriyorsa kesinti dönemi ayrı bir vergilendirme dönemi olarak esas alınmaz. İstihkak sahibi yıllık beyanname vermiyorsa vergi kesintisinin ilgili olduğu dönemler vergilendirme dönemi sayılır. Kesintili vergide dönem, beyanname varlığına göre belirlenir. - **Tasdikname ibraz eden / ibraz etmeyen istihkak sahibi** (7338 s. K. m.17): Tasdikname ibraz eden istihkak sahibine, verginin ödendiği belgelenmiş olduğundan tevkifat yapılmadan ödeme yapılır. Tasdikname ibraz etmeyen istihkak sahibinden madde uyarınca tevkifat yapılır. Tasdikname ibrazı, tevkifat yükümlülüğünü ortadan kaldırır. ## İlgili konular - Beyan ve verginin tarhı (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/beyan-ve-verginin-tarhi - Diğer korunma hükümleri, amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/diger-korunma-hukumleri-amme-alacagi-odenmeden-yapilmayacak-islemler-ile-islem - Özel haller ve münferit beyanname, verginin nispeti, tarh muamelesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ozel-haller-ve-munferit-beyanname-verginin-nispeti-tarh-muamelesi - Vergi tevkifatı ve muhtasar beyanname (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-tevkifati-ve-muhtasar-beyanname ## İlgili terimler [Tevkifat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevkifat) · [İktisap tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisap-tarihi) · [Hesaben ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesaben-odeme) · [Gayrisafi tutar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gayrisafi-tutar) · [İvazsız intikal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ivazsiz-intikal) · [İş ortaklığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-ortakligi) · [Mal sandığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-sandigi) · [Münferit beyanname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/munferit-beyanname) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.