--- title: "İstinaf nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istinaf" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İstinaf **Kısaca:** İstinaf, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.258 · kanun yolu: Ceza muhakemesinde ilk derece mahkemesinin hükümlerine karşı bölge adliye mahkemesine başvurulan olağan kanun yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-258) - İYUK m.45 · istinaf: İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılan olağan kanun yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-45) - 5235 s. K. m.3 · bölge adliye mahkemeleri: Kesin olmayan ilk derece kararlarına karşı yapılan ve bölge adliye mahkemesinin yeniden inceleme yetkisini doğuran kanun yoludur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-3) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.258 – Kanun yolu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-258#f1): Ceza muhakemesinde ilk derece mahkemesinin hükümlerine karşı bölge adliye mahkemesine başvurulan olağan kanun yoludur. Maddede istinaf, belirli kişilere tanınmış bir başvuru hakkı olarak geçer. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.45 – İstinaf: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-45#f1-1): İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılan olağan kanun yoludur. İstinaf, kararın kesinleşmesini engeller ve bölge idare mahkemesine hem hukuka hem esasa ilişkin inceleme imkânı verir. ### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.3 – Bölge adliye mahkemeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-3): Kesin olmayan ilk derece kararlarına karşı yapılan ve bölge adliye mahkemesinin yeniden inceleme yetkisini doğuran kanun yoludur. Bu madde istinafın hangi mahkemede yapılacağını gösterir; usulünü düzenlemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Olağan istinaf süresi / temyiz süresi** (İYUK m.45): İstinaf başvurusu kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılır. Bölge idare mahkemesinin m.48/7 uyarınca verdiği kararlara karşı temyiz başvurusu tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde yapılır. Süre farklı kanun yollarında farklı uzunluktadır; hangi yolun açık olduğu önce belirlenmelidir. - **Temyiz veya istinaf incelemesindeki dosya / lehe değerlendirme yapılması gereken dosya** (VUK geç. m.34): Yayım tarihinde 359. maddeye giren suçlardan dolayı temyiz veya istinaf incelemesinde bulunan dosyalar değerlendirilir. Bu düzenlemeler nedeniyle lehe değerlendirme yapılması gereken dosyalar ayrılır. Lehe değerlendirme gereken dosyalarda bozma kararı verilir. - **Mahkeme kefaleti (istinaf/temyiz) / icra dairesindeki kefalet** (İİK m.38): İstinaf ve temyiz kefaletnamesi, icranın geri bırakılması için verilen kefaletnamedir ve ilam niteliğindedir. İcra dairesindeki kefalet, icra müdürü huzurunda takibe konu borcun ödenmesi için yapılan kefalet taahhüdüdür ve tutanağa geçirilip imzalanır. Her ikisi de ilamlı icra hükümlerine tabidir. İcra kefaletleri ayrıca müteselsil kefalet hükmündedir. - **İstinaf başvurusu yapan borçlu / istinaf başvurusu yapmayan taraf** (İİK m.150/A): Istinaf başvurusunda bulunan borçlu veya üçüncü kişi, teminat yatırırsa satış durur. Teminat yatırmayan istinaf başvurusu sahibi için satış durmaz. Teminatın yatırılması satışı durdurur; istinafın reddi hâlinde teminat alacaklıya tazminat olarak ödenir. - **İstinaf kararı / ilk derece kararı** (İİK m.179/C): İlk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu açıktır. İstinaf mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu açıktır. Her iki aşamada da on günlük süre işler, ancak temyiz aşaması istinaf kararının tebliğinden başlar. - **Kapanma kararına karşı istinaf / bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz** (İİK m.254): İlk derece mahkemesinin kapanma kararına karşı istinaf yoluna başvurulur. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı temyiz yoluna başvurulur. Her iki yol için tebliğden itibaren iki haftalık süre öngörülmüştür; HMK hükümleri uygulanır. ## İlgili konular - Uzlaşma ve müsadere (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/uzlasma-ve-musadere - Kararlara karşı başvuru yolları (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/kararlara-karsi-basvuru-yollari ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/360 E., 2025/158 K., 09.04.2025 — ilgili: 5235 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2023/357 E., 2024/144 K., 27.03.2024 — ilgili: 5235 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2023/590 E., 2024/139 K., 20.03.2024 — ilgili: 5235 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Bölge adliye mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolge-adliye-mahkemesi) · [Katılan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilan) · [İstinabe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-stinabe) · [Tebliğ tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teblig-tarihi) · [Kesin karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-karar) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.