--- title: "İştirâk nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istir-k" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İştirâk **Kısaca:** İştirâk, 20 kanunda 32 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - CMK m.250 · seri muhakeme usulü: Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-250) - TTK m.1070 · temsil yetkisi aa) Kapsamı: Bir geminin birden çok paydaş donatan tarafından ortaklaşa işletilmesi için kurulan birliktir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1070) - 233 s. K. m.28 · iştiraklerin yönetimi: Teşebbüs veya bağlı ortaklığın sermayesine ortak olduğu, yönetim kurulunda temsil edilen şirketlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-28) ## Kanuna göre anlamı - **233 s. K. m.2/2** (Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname): iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıklarının, sermayelerinin en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine sahip bulundukları anonim şirketlerdir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-2#f2-6 - **6446 s. K. m.3/1-ö** (Elektrik Piyasası Kanunu): Kamu iktisadi teşebbüsü olanlar hariç olmak üzere; doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya başka şirket ve şirketler veya gerçek kişi ve kişilerle birlikte piyasada faaliyet gösteren herhangi bir tüzel kişiyi kontrol eden şirket veya doğrudan ya da dolaylı olarak, tek başına veya birlikte, başka herhangi bir şirket ve şirketler veya gerçek kişi ve kişiler tarafından kontrol edilen, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişiyi ve bu şirketlerin ve/veya piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin birinin diğeriyle veya birbirleriyle olan doğrudan veya dolaylı ilişkisini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-oo ## Kanunda nerede geçiyor ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.1 – Kapsam ve Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-1): Kanun Hükmünde Kararname'de kendi başına tanımlanmamış bir kavramdır; maddede yalnızca kamu iktisadi teşebbüsünün kapsamında sayılmaktadır. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.2 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-2#f2-6): Teşekküllerin, kuruluşların veya bağlı ortaklıkların sermayesinin en az yüzde onbeşine, en çok yüzde ellisine sahip olduğu anonim şirkettir. Hem alt hem üst oran sınırı bu tanımın unsurudur. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.15 – Müesseseler ve kuruluşları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-15#f1-7): Müessesenin bağlı ortaklık ile birlikte Koordinasyon Kurulu kararıyla dönüştürülebildiği yapı türüdür. Maddede niteliği tanımlanmaz. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.22 – Bağlı ortaklıkların kuruluşu:8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-22): Teşebbüsün hisse sahibi olduğu, ancak bağlı ortaklık olmayan şirkettir. Maddenin birinci bendinin (b) fıkrası, iştirakteki hissenin yüzde ellinin üzerine çıkmasını bağlı ortaklık oluşumu sayar. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.27 – İştiraklerin teşkili ve nitelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-27#f1): Teşebbüs veya bağlı ortaklığın sermayesine kısmen katıldığı anonim şirketlerdir. Bu maddeye göre teşebbüs veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma payı en az yüzde 15 olmalıdır. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.28 – İştiraklerin yönetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-28#f1-2) ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.50 – Yemin verilmeyen tanıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-50#f1-c): Soruşturma veya kovuşturma konusu suça katılmayı ifade eder. Maddenin (c) bendi, iştirakten şüpheli, sanık veya hükümlü olanları kapsar; burada aranan şüphe düzeyi tanığın suç bakımından taşıdığı menfaat ilişkisidir. - CMK m.250 – Seri muhakeme usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-250#f11): Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesidir. Birlikte işlenen fail, usulü kabul etmezse seri muhakeme usulü diğer faillere de uygulanmaz. - CMK m.326 – Bağlantılı davalarda giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-326#f2): Birden fazla kişinin birlikte aynı suçu işlemesidir. Maddenin ikinci fıkrasındaki ayrı sorumluluk kuralı yalnızca iştirak halinde işlenmiş suçlarda uygulanır; iştirak olmayan sanıklar bakımından ayrı ayrı sorumluluk ilkesi değil, genel kurallar geçerlidir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.478 – I - Tanım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-478): Dördüncü fıkrada, bu kuruluşların sermayenin yarısından fazlasını oluşturduğu şirketlerin aynı oranda sahip olduğu sermaye payı ilişkisini ifade eder. - TTK m.1070 – c) Temsil yetkisi aa) Kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1070#f1): Bir geminin birden çok paydaş donatan tarafından ortaklaşa işletilmesi için kurulan birliktir. Gemi müdürünün temsil ettiği taraf budur. - TTK m.1076 – V- Kazanca ve zarara katılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1076#f1): Birden çok paydaş donatanın bir gemi üzerindeki ortak işletmesi için kurduğu ortaklık ilişkisidir. Madde bu ilişkide kazanç ve zararın dağıtımını düzenler. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.15 – Başka İş ve Hizmet Yasağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-15): Teşebbüs veya bağlı ortaklığın sermayesine katıldığı, ortak olduğu şirketlerdir. Madde, iştiraklerde yönetim kurulu, denetçi ve tasfiye kurulu üyeliğine atanma imkânını düzenler. - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.34 – Çeşitli Kurul Başkan ve Üyelerinin Ücretleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-34): Teşebbüs veya bağlı ortaklığın payına karşılık olarak yönetim kurulu üyeliğine temsilci atandığı şirketi ifade eder. Temsilci, bu sıfatla aldığı ödemeyi maddenin b fıkrası uyarınca ana teşebbüse aktarır. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.20 – Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-20#f1-ii): Birliğin sınırlı amaçla kurulmuş veya kurulacak şirket ve kooperatiflere ortak olmasıdır. Amaç, üye odaların ve üyelerin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak ve meslek faaliyetlerini kolaylaştırmaktır. - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.56 – Aylık ücretler ve huzur hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-56): Meslek kuruluşunun ortak olduğu veya bağlı bulunduğu tüzel kişiliklerdir. Organ üyesi bu kuruluşların en fazla birinden ücret alabilir. ### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.9 – II – Eser sahiplerinin birden fazla oluşu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-9#f2): Birlikte eser sahibinin, eserin değiştirilmesi veya yayımlanması işlemine diğer ortakların da katılmasını ve bu işlemde rıza göstermesini ifade eder. - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.10 – III – Eser sahipleri arasındaki birlik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-10#f1): Birden fazla kişinin eserin yaratılmasına katkıda bulunması durumudur. Katkının eser sahipliğine esas olabilmesi için yaratıcı bir katkı olması gerekir; salt teknik hizmet veya teferruata ait yardım iştirak sayılmaz. ### Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun - Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun m.42 – İstisna (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/195-sayili-basin-ilan-kurumu-teskiline-dair-kanun/madde-42): Maddede sayılan kurum ve müesseselerin bağlı ortaklıklarıdır. Madde, iştiraklerin ilanlarını da Kurum kanalına bağlamıştır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.160 – Gözetim ve denetimden doğan ceza sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-160#f1): Katibin suçuna noterin katılması anlamına gelir. Madde, katibin suçuna iştiraki bulunmayan hâlleri kapsar; iştirak varsa madde değil genel katılma hükümleri uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Bağlı ortaklık / İştirak** (233 s. K. m.2): Bağlı ortaklıkta teşebbüs unsurlarının payı yüzde ellinin üzerindedir. İştirakte pay yüzde onbeşin altına inmeyen, yüzde ellinin altında kalan bir orandır. Pay oranı yüzde elli eşiğine göre ayrılır. Payın yüzde ellinin üstü ya da altı olması, şirketin hangi kategoriye gireceğini belirler. - **Müessese kurulumu / Müessesenin bağlı ortaklık veya iştirak hâline getirilmesi** (233 s. K. m.15): Müessesenin genel müdür teklifi ve yönetim kurulu kararı ile kurulması. Müessesenin bağlı ortaklık ya da iştirak olarak yeniden yapılandırılması. Kuruluş için teşebbüs içi karar yeterlidir; yapı değişikliği için ayrıca yönetim kurulu görüşü, bakanlık teklifi ve Koordinasyon Kurulu kararı gerekir. - **Teşebbüs veya bağlı ortaklığın iştiraki / başka yerdeki iştirak** (399 s. K. m.15): Bulunulan yerdeki iştirakler yönetim kurulu muvafakatiyle yönetim kurulu üyeliği, denetçilik ve tasfiye kurulu üyeliğine getirilebilir. Uygun aday bulunamazsa başka yerdeki iştiraklere de atanabilir. Bulunulan yer dışındaki iştiraklere atanma, yalnızca uygun aday bulunmaması halinde ve yönetim kurulu muvafakatiyle mümkündür. - **İştirak yok / İştirak var** (1512 s. K. m.160): Noterin katibin suçuna iştiraki bulunmuyorsa madde uygulanır. Noterin katibin suçuna iştiraki varsa madde uygulanmaz, noter doğrudan iştirak hükümlerine göre sorumlu olur. İştirak bulunmayan hâlde gözetim ihmali üzerinden ceza verilir; iştirak bulunan hâlde bu madde değil iştirak hükümleri esas alınır. - **Hâkim veya savcının kendisi / suça iştirak eden kişi** (2802 s. K. m.86): Hâkim veya savcı, 2802 sayılı Kanun'un özel soruşturma ve kovuşturma usulüne tabidir. Suça iştirak eden kişi, hâkim veya savcı olmayan biridir ve kendi statüsü bakımından genel usule tabidir. Madde, iştirak eden kişiyi hâkim veya savcının tabi olduğu merciler önüne getirerek ayrı bir yargılama yolunu engeller ve iki yargılamanın birlikte yürütülmesine imkân verir. - **Suçun tek başına / iştirak hâlinde işlenmesi** (CMK m.250): Tek failli suçta yalnız şüphelinin kabulü aranır. İştirak hâlinde her failin kabulü aranır ve birinin kabul etmemesi diğerleri için de usulü engeller. İştirakte bir failin reddi bütün şüpheliler bakımından seri muhakeme usulünü uygulanamaz kılar. ## İlgili konular - Gaiplerin ve kaçakların yargılanması, tüzel kişilerin soruşturmada ve kovuşturmada temsili, bazı suçlara ilişkin muhakeme usulü (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/gaibin-tanimi-ve-yapilabilecek-islemler-gaibe-ihtar - Tanıkların çağrılması ve çağrıya uymayan tanıklar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/taniklarin-cagrilmasi-ve-cagriya-uymayan-taniklar - Yargılama giderleri ve çeşitli hükümler (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/yargilama-giderleri-ve-cesitli-hukumler - Pay ve sermaye koyma borcu (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-pay-bedelini-ifa-borcu-ve-ifa-etmemenin-sonuclari ## Örnek kararlar - 2022/91 E., 2025/133 K., 17.06.2025 — ilgili: 6741 s. K. m.2 - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 2954 s. K. m.37 - 2021/92 E., 2023/27 K., 16.02.2023 — ilgili: 399 s. K. m.34 ## İlgili terimler [Bağlı ortaklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-ortaklik) · [Müessese](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muessese) · [İktisadi devlet teşekkülü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-devlet-tesekkulu) · [Kamu iktisadi kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-iktisadi-kurulusu) · [Esas sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esas-sozlesme) · [Kamu iktisadi teşebbüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-iktisadi-tesebbusu) · [Paydaş donatan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/paydas-donatan) · [Şerik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.