--- title: "İşveren nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İşveren **Kısaca:** İşveren, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İş K. m.2 · tanımlar: İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluştur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-2) - GVK m.62 · iş verenin tarifi: İş görmek üzere hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları altında çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-62) - 854 s. K. m.2 · işveren, gemiadamı, kaptan ve işveren vekilinin tarifi: Gemi sahibi veya kendisine ait olmayan bir gemiyi kendi adına ve hesabına işleten kimsedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/854-sayili-deniz-is-kanunu/madde-2) ## Kanuni tanım - **6331 s. K. m.3/1-ğ** (İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu): Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6331-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu/madde-3#f1-gg ## Kanunda nerede geçiyor ### İş Kanunu - İş K. m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-2#f1): İşçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluştur. Tanım, çalıştıranın hukuki biçimine değil, işçi çalıştırma fiiline bağlıdır. - İş K. m.110 – Konut kapıcılarının özel çalışma koşulları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-110): Konutun maliki ve kat malikleridir. Kamu kurumlarının lojmanlarında ise taşınmazın maliki olan ilgili kamu kurumu işveren sayılır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.12 – İşveren, işveren vekili, geçici iş ilişkisi kurulan işveren ve alt işveren (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-12#f1): 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılanları çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. Bu tanım, sigortalıyı çalıştıran tarafı belirler; sigortalılık statüsünün kendisi bu maddenin konusu değildir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.62 – İş verenin tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-62#f2): İş görmek üzere hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları altında çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir. Bu tanım, GVK bakımından işverenin temel niteliğini belirler. ### Deniz İş Kanunu - Deniz İş Kanunu m.2 – İşveren, gemiadamı, kaptan ve işveren vekilinin tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/854-sayili-deniz-is-kanunu/madde-2#f2): Gemi sahibi veya kendisine ait olmayan bir gemiyi kendi adına ve hesabına işleten kimsedir. Gemiyi işletme yetkisinin kaynağı mülkiyet değil, kendi adına ve hesabına işletmek olduğundan, gemi sahibi olmayan işletici de işveren sayılır. ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.47 – İşsizlik sigortası ile ilgili tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-47#f1-f): Kanunun 46. maddesinde belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişidir. Bu Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar. ### İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu - İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6331-sayili-is-sagligi-ve-guvenligi-kanunu/madde-3#f1-gg): Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. Ayrıca işveren adına hareket eden ve işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekilleri, Kanun bakımından işveren sayılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Gerçek işveren / işveren hükmünde kişi** (GVK m.62): Birinci fıkradaki işveren, hizmet erbabını işe alan ve emir-talimatı altında çalıştıran kişidir. İkinci fıkradaki kişi, bu nitelikleri taşımasa da 61. madde bentlerindeki ödemeleri yapan kişidir. İkinci fıkradaki kişi yalnızca kanunda yazılı ödevler bakımından işveren sayılır; iş ilişkisinde işveren sayılmaz. - **İşveren / Gemiadamı** (854 s. K. m.2): İşveren, gemi sahibi veya gemiyi kendi adına ve hesabına işleten kişidir. Ölçüt, gemi üzerindeki yetki ve hesaba işletme sorumluluğudur. Gemiadamı, gemide hizmet akdine dayanarak çalışan kişidir. Ölçüt, gemide ve hizmet akdine dayalı çalışmadır. Aynı kişi aynı anda hem işveren hem gemiadamı olamaz; gemi sahibi kendi gemisinde çalışıyorsa bu ilişki hizmet akdine dayanmadığı sürece gemiadamı sayılmaz. - **Kaptan / İşveren vekili** (854 s. K. m.2): Kaptan, gemiyi sevk ve idare eden kişidir. Görevi gemi üzerindeki seyir ve idare fonksiyonudur. İşveren vekili, işveren adına ve hesabına hareket eden yönetim yetkilisidir. Görevi işverenin temsilidir. Kaptan gemiadamı olarak da çalışan bir kişi olabilir; işveren vekili ise işveren adına hareket ettiğinden işçi sıfatını korur. Kanun işveren vekilinin işçi niteliğini ortadan kaldırmadığını hükme bağlamıştır. - **Gemi sahibi işveren / Kendi gemisini başkası adına işleten işveren** (854 s. K. m.2): Gemi sahibi, gemiye ilişkin mülkiyet hakkına sahip olan kişidir. Kendisine ait olmayan gemiyi kendi adına ve hesabına işleten kişi, mülkiyeti başkasında olan gemiyi işletir. Her iki durumda da kişi işveren sayılır; işveren tanımı mülkiyete değil işletme yetkisine dayanır. - **İşveren / işveren vekili** (4447 s. K. m.47): İşveren, 46. maddedeki sigortalıları çalıştıran asıl kişidir. İşveren vekili, işveren adına işin yönetimini yürüten kişidir. Kanun işveren deyimini işveren vekilini de kapsayacak biçimde kullanır; vekil, Kanunun yükümlülükleri bakımından işveren gibi sorumludur. - **İşveren vekili / İşveren** (İş K. m.2): İşveren vekili, işveren adına hareket eden ve yönetimde görev alan kişidir. İşveren, işçi çalıştıran asıl taraftır. Vekilin işlemlerinden işveren doğrudan sorumludur ve vekil için kanunda işverene öngörülen yükümlülükler de geçerlidir; vekillik hakları ortadan kaldırmaz. ## İlgili konular - Çeşitli, geçici ve son hükümler (İş Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/cesitli-gecici-ve-son-hukumler-is-kanunu - Genel hükümler (İş Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/genel-hukumler-is-kanunu - Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler - Ücretler ve serbest meslek kazançları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ucretler-ve-serbest-meslek-kazanclari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/739 E., 2025/330 K., 21.05.2025 — ilgili: İş K. m.2, SGGSSK m.12 - 2021/106 E., 2024/101 K., 09.05.2024 — ilgili: 4447 s. K. m.47 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/682 E., 2025/821 K., 17.12.2025 — ilgili: İş K. m.2 ## İlgili terimler [İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isveren-vekili) · [İşyeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyeri) · [İş ilişkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-iliskisi) · [İşçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isci) · [Ortak sağlık ve güvenlik birimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-saglik-ve-guvenlik-birimi) · [Asıl işveren-alt işveren ilişkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asil-isveren-alt-isveren-iliskisi) · [İşsizlik sigortası primi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/issizlik-sigortasi-primi) · [Konut kapıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konut-kapicisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.