--- title: "İyiniyet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İyiniyet Diğer yazımlar: İyi niyet, Iyi niyet **Kısaca:** İyiniyet, 8 kanunda 36 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.775 · işleme: İşleyenin işlediği şeyin başkasına ait olduğunu bilmemesi ve bilmesi gerekmemesi durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-775) - TBK m.186 · iyiniyetle yapılan ifa: Borçlunun alacağın devredildiğini bilmemesi ve bilmesi gerekmemesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-186) - TTK m.598 · tescil: Sicil kaydının gerçek durumla uyuşmadığını bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen kişinin hâlidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-598) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu (21 maddeden 15'i) - TMK m.3 – II. İyiniyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-3#f1): Bir hukuki eksikliği, yani hakkın kazanılmasına ya da hukuki sonucun doğmasına engel olan durumu bilmemek ve bilmesi gerekmemek halidir. Dürüstlük kuralına uyma anlamındaki objektif iyiniyetten ayrılır; burada söz konusu olan bilgi durumudur. - TMK m.157 – II. Sonuçları — 1. Çocuklar yönünden (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-157#f1): Ana veya babanın evliliğin geçersizliğini bilmemesi veya bilmesi gereken durumda olmamasıdır. Madde, çocuğun evlilik içinde doğmuş sayılması bakımından iyiniyetin aranmayacağını belirtir; yani iyiniyetsizlik çocuğun statüsünü etkilemez. - TMK m.158 – 2. Eşler yönünden (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-158#f1): Eşin veya eşlerin evlenme sırasında evlenmeyi batıl kılan sebebi bilmemesi ve gerekli özeni göstermesine rağmen bunu öğrenememiş olması. İyiniyetin varlığı, bilmemekle birlikte özen yükümünün yerine getirilmiş olmasına bağlıdır. - TMK m.159 – E. Mirasçıların dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-159#f1): Sağ kalan eşin evlenme anında, evliliğin butlanına yol açan sebebi öğrenmemiş olması ve öğrenebilecek bir konumda bulunmamasıdır. Bu nitelik, bilmesi gerekip gerekmediği ölçütüyle de belirlenir. - TMK m.452 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-452#f1): Vesayet altındaki kişinin malı elden çıkarırken, işlemin geçersizliğini bilmeme ve bilmesi gerekmeme durumudur. İyiniyetli elden çıkarmada sorumluluk zenginleşme ile sınırlıdır; iyiniyetin yokluğunda elden çıkarılan miktarın tamamından sorumluluk doğar. - TMK m.712 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-712#f1): Tapu siciline malik olarak yazılan kişinin, kendisinden beklenen özeni gösterdiği halde tescilin yolsuzluğunu bilmemesidir. Yolsuzluğu bilen veya gerekli özeni göstermeyen kişi iyi niyetli sayılmaz ve iyi niyetin on yıl boyunca varlığı gerekir. - TMK m.724 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-724#f1): Hem arazi malikinin hem de malzeme sahibinin, hakkı kullanabilmek için iyiniyetli olmasını ifade eder. Malzeme sahibinin iyiniyeti, yapının başkasına ait araziye yapıldığını bilmemesidir; arazi malikinin iyiniyeti ise inşaata rızası bulunmadığını bilmemesidir. - TMK m.725 – 2. Taşkın yapılar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-725#f2): Yapıyı yapan kişinin, yapının komşu arazeye taştığını bilmeden ve bilebilecek durumda olmadan inşa etmesidir. Taşmanın yapılması sırasında ya da sonrasında yapılan zamanında itiraz iyiniyeti ortadan kaldırır. - TMK m.763 – B. Kazanılması — I. Mülkiyetin nakli — 1. Zilyetliğin devri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-763#f2): Devri yapanın devri yapmaya yetkili olmadığını kazananın bilmemesi ve bilmesi gerekmemesi durumudur (m.3). Kısıtlamayı bilmemek ya da malik olmayan devredenin yetkisiz olduğunu bilmemek bu kapsamda değerlendirilir. - TMK m.775 – V. İşleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-775#f2): İşleyenin işlediği şeyin başkasına ait olduğunu bilmemesi ve bilmesi gerekmemesi durumudur. Kötüniyetli işleyen bakımından hâkimin malike bırakma yetkisi, emeğin değeri daha fazla olsa bile doğar. - TMK m.777 – VII. Kazandırıcı zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-777#f1): Zilyedin eşyanın başkasına ait olduğunu bilmemesi ve bilebilecek durumda bulunmamasıdır. İyiniyet zilyetliğin kurulduğu anda bulunmalı ve kazanma anına kadar devam etmelidir. - TMK m.920 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-920#f1): Tapu kütüğüne dayanan kişinin, kütük içeriğinin gerçeğe uygun olmadığını bilmemesi halidir. Maddenin koruması, iyiniyetle dayanan kişiler için geçerlidir ve iyiniyetin ayrıca kanunda belirtilen hallerde aranması TMK m.3 kapsamında değerlendirilir. - TMK m.921 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-921#f1): Senede dayanan kişinin, senedin içeriğine ilişkin gerçek durumu bilmediğini veya bilmesi gerekmediğini ifade eder. İyiniyetli üçüncü kişinin korunması bu kavrama bağlıdır. - TMK m.922 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-922#f2): Senedi edinen kişinin, senet metni ile tapu kütüğü arasındaki farkı bilmediği ya da bilmesi gerekmediği durumdur. Maddenin ikinci fıkrasındaki tazminat hakkı yalnızca iyiniyetli edinene tanınmıştır. - TMK m.939 – 1. Alacaklının zilyetliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-939#f2): Rehnedenin rehin verme yetkisi olmadığını bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen zilyedin durumudur. İyiniyetli zilyet, zilyetlik hükümlerine göre edinimi korunduğu ölçüde rehin hakkı kazanır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.314 – b) Usulsüz tahakkuk ettirilmiş olanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-314#f1): Komanditerin, aldığı kâr payının veya faizin usulsüz tahakkuktan kaynaklandığını bilmemesi ve bilmesi gerekmemesi halidir. Maddenin koruma koşulu olarak aranır. - TTK m.598 – 4. Tescil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-598#f3): Sicil kaydının gerçek durumla uyuşmadığını bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen kişinin hâlidir. Sicil kaydına güvenen kişinin korunması bu hâle bağlıdır. - TTK m.611 – IV - Haksız alınan kâr paylarının geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-611#f2): Ortak veya müdürün, aldığı kâr payının haksız olduğunu bilmemesi ve bilmesi gerekmemesi durumudur. İyiniyetin varlığı, geri verme borcunun sınırını ve zamanaşımı süresini değiştirir. - TTK m.656 – II - Eksik nama yazılı senetler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-656#f1): Borçlunun, ödeme yaptığı kişinin gerçek alacaklı olmadığını bilmeden ve bilmesi gerekmeden hareket etmesidir. Borçlu, hamilin alacaklı sıfatını araştırmakla yükümlü değildir; yalnızca iyiniyetle ödemesi yeterlidir. - TTK m.1002 – 2. Devrin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1002#f2): Eklentinin devredene ait olmadığını veya üçüncü kişi haklarıyla sınırlı olduğunu bilmeyen iktisap edenin durumu. İkinci fıkra uyarınca iyiniyet, iktisap edenin eklentinin zilyetliğini elde ettiği ana göre belirlenir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.79 – I. Zenginleşenin yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-79#f2): Zenginleşenin, malvarlığındaki artışın haklı bir sebebe dayanmadığını ve geri verilmesi gerektiğini bilmemesi veya bilmesi gerekmemesidir. İyiniyet asıl olduğundan, kötüniyetin varlığını ileri süren karşı taraf bunu ispatlamalıdır. - TBK m.186 – B. Devrin hükümleri — I. Borçlunun durumu — 1. İyiniyetle yapılan ifa (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-186#f1): Borçlunun alacağın devredildiğini bilmemesi ve bilmesi gerekmemesidir. Devrin borçluya başka bir yoldan öğrenilmesi iyiniyeti ortadan kaldırır. Bildirim yapılmamış olması tek başına iyiniyeti ortaya koymaz; borçlunun devri öğrenmediği de ayrıca değerlendirilir. - TBK m.337 – II. Üçüncü kişilere ait olan eşya (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-337): Kiraya verenin, kiralananda bulunan eşyanın kiracıya ait olmadığını bilmemesi ve bilmesinin de gerekmemesi halidir. Hapis hakkının kullanıldığı anda aranır; eşyanın kiralanana getirildiği an esas alınır. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.48 – Markalarla ilişki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-48#f2): Marka başvurusu yapan veya markayı kullanan kişinin, coğrafi işaretin korunduğunu ya da başkasının hakkını bilmeden hareket etmesidir. İkinci fıkra bakımından, markanın tescili veya kullanım hakkının coğrafi işaretin korunmasından önce iyiniyetle kazanılmış olması aranır. - SMK m.60 – Önceki kullanımdan doğan hak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-60#f1): Kullanıcının, tescilli tasarımın varlığını ya da kendi kullanımının tescilli tasarımı ihlal edeceğini bilmeden hareket etmesidir. Kullanıcı başvuru tarihinden önce iyiniyetli olmalıdır. - SMK m.87 – Önceki kullanımdan doğan hak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-87#f1): Kullanıcının buluşun başkasına ait patent kapsamında olduğunu bilmeden ya da bilmesi gerekmeden kullanmasıdır. İyiniyet, kullanımın başvuru tarihinden önce başlamış olmasıyla birlikte aranır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.282 – İptal davasında davalı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-282#f1): Devralanın malın ya da hakkın devrinde alacaklıları zedeleyen durumdan habersiz olmasıdır. İyi niyetli kişiye karşı iptal davası açılamaz; bu, maddenin son cümlesindeki koruma kuralının karşılığıdır. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.52 – Sicil kayıtlarının geçerliliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-52#f1): Uçak sicilindeki kaydın doğru olmadığını bilmeden ve bilmesi gerekmeden o kayda güvenen kişinin durumudur. Maddede iyi niyetin ne zaman aranacağı ayrıca düzenlenmiştir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.134 – Fonun alacaklarının tahsiline ilişkin diğer yetkiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-134#f12): Üçüncü kişinin banka kaynağı bulunduğunu bilmediğini ifade eder. Maddede iyiniyet savunması, işlemin zamanına ve işlemi yapanın sıfatına göre kısıtlanmıştır. ### Türk Vatandaşlığı Kanunu - Türk Vatandaşlığı Kanunu m.16 – Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5901-sayili-turk-vatandasligi-kanunu/madde-16#f3): Evlenmede geçersizlik sebebini bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen eşin durumudur. Vatandaşlığın korunması için aranır. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel dürüstlük kuralı / iyiniyet karinesi** (TMK m.3): TMK m.2 dürüstlük kuralına uyma yükümlülüğünü genel olarak tüm hukuki ilişkilere getirir. TMK m.3 yalnız iyiniyete sonuç bağlanan hallerde, bilme eksikliğine ilişkin karine koyar. Dürüstlük kuralı bir ilkedir ve her ilişkide aranır; iyiniyet karinesi ise yalnız kanunun öngördüğü hallerde uygulanır. - **Genel iyiniyet hali / temsil ilişkisi** (TMK m.3): Doğrudan bir hakkın kazanılmasında yalnız ilgili kişinin iyiniyeti aranır. Temsilci aracılığıyla yapılan işlemlerde hem temsilci hem temsil olunan iyiniyetli olmak zorundadır. Temsil ilişkisinde iki tarafın bilgi durumu birlikte değerlendirilir; biri kötüniyetli ise korunma gerçekleşmez. - **İyiniyet / kötüniyet** (TMK m.1023): Üçüncü kişi tescilin yolsuzluğunu bilmiyor ve bilecek durumda değilse iyiniyetlidir. Üçüncü kişi yolsuzluğu biliyor veya bilecek durumdaysa kötüniyetlidir. Kötüniyetli kişinin kazanımı korunmaz; iyiniyet, kazanım anında aranır ve hâkim bunu re'sen dikkate alabilir. - **Tescil anındaki iyiniyet / sonradan öğrenme** (TMK m.1024): Tescil talebinin yevmiye defterine kaydı anında iyiniyetli olan üçüncü kişi. Tescil anında iyiniyetli olmayıp sonradan yolsuzluğu öğrenen kişi. Tescil anında iyiniyetli olan, sonradan öğrenmesine rağmen aynî hakkı kazanır; anında kötüniyetli olan kazanamaz. - **Haksız alınan kâr / Haksız alınan kârın geri verilmesi yükümlülüğünde iyiniyet / kötüniyet** (TTK m.611): Kötüniyetli ortak veya müdür, haksız aldığı kârı geri vermekle yükümlüdür; bu durumda geri verme borcu, şirket alacaklılarının haklarını ödemek için gerekli tutarla sınırlı değildir. İyiniyetli ortak veya müdürün geri verme borcu, şirket alacaklılarının haklarını ödemek için gerekli olan tutarı aşamaz. İyiniyet, geri verme borcunu alacaklıların ihtiyacı kadarla sınırlar; kötüniyette bu sınır uygulanmaz. - **İyi niyetli üçüncü kişi / iyi niyet kurallarına aykırı üçüncü kişi** (İİK m.86): İyi niyetli üçüncü kişi, malın haczedildiğini bilmeden zilyetlik hükümlerine dayanarak hak kazanır. İyi niyet kurallarına aykırı üçüncü kişi, haczi bildiği ya da bilmesi gerektiği halde iktisap yapar. İyi niyetli iktisap korunur; iyi niyet kurallarına aykırı iktisap alacaklının hakkını ihlal ettiği ölçüde batıl olur. ## İlgili konular - Butlanı gerektirmeyen sebepler, butlan kararı ve sonuçları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/butlani-gerektirmeyen-sebepler-butlan-karari-ve-sonuclari - Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi - Bulunmuş eşya (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bulunmus-esya - Taşınmaz mülkiyetinin içeriği ve sınırlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-icerigi-ve-sinirlar - Alacağın devri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/alacagin-devri - Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sebepsiz-zenginlesmeden-dogan-borc-iliskileri ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025 — ilgili: TMK m.3, TMK m.775, TMK m.777, TMK m.988, TMK m.763 - Hukuk Genel Kurulu, 2011/433 E., 2011/587 K., 05.10.2011 — ilgili: TMK m.724, TMK m.725 - 2. Hukuk Dairesi, 2023/3550 E., 2023/5469 K., 21.11.2023 — ilgili: TMK m.158, TMK m.159 ## İlgili terimler [Yolsuz tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yolsuz-tescil) · [Ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-hak) · [Evlenmenin butlanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evlenmenin-butlani) · [İpotekli borç Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi) · [Zilyetliğin devri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zilyetligin-devri) · [İrat Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat-senedi) · [Üçüncü kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucuncu-kisi) · [Önceki kullanımdan doğan hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onceki-kullanimdan-dogan-hak) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.