--- title: "İyiniyetli üçüncü kişi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyetli-ucuncu-kisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İyiniyetli üçüncü kişi Diğer yazımlar: İyi niyetli üçüncü kişi **Kısaca:** İyiniyetli üçüncü kişi, 8 kanunda 27 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.378: Ortaklığın temsil durumunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, ortaklıkla işlem yapan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-378) - TBK m.549 · temsil yetkisinin sınırlandırılması: Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, işlemi ticari temsilci ile yapan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-549) - TCK m.54 · eşya müsaderesi: Eşyanın malikı veya zilyedi olup suçun işlendiğinden haberdar olmayan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-54) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.42 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-42): Yetkinin sınırlandığını ya da geri alındığını bilmeden temsilciyle işlem yapan kişidir. Koruma, üçüncü kişinin bilmemesine ve bu bilmemenin temsil olunanın bildirmemesinden kaynaklanmasına bağlıdır. - TBK m.44 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-44): Yetkinin sona erdiğini bilmeden ve bilmesi gerekmeden, yetki belgesine güvenerek temsilciyle işlem yapan kişidir. İyiniyet, üçüncü kişinin yetkinin sona erdiğini bilmediği ölçüsünde aranır. - TBK m.200 – D. Sözleşmenin hükümsüzlüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-200): Dış üstlenme sözleşmesinin hükümsüzlüğünü bilmeden, bu sözleşmeye dayanarak hak edinmiş kişidir. Bu kişilerin hakları, eski borcun yeniden doğmasına karşı saklıdır. - TBK m.548 – II. Temsil yetkisinin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-548): Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan karşı taraftır. Sınırlama, bu kişiye karşı ancak ticaret siciline tescil veya bilgi ile ileri sürülebilir. - TBK m.549 – III. Temsil yetkisinin sınırlandırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-549): Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, işlemi ticari temsilci ile yapan kişidir. Bu kavram, sınırlamanın ileri sürülüp sürülemeyeceğini belirleyen merkezi ölçüttür. - TBK m.550 – IV. Temsil yetkisinin sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-550): Temsil yetkisinin sona erdiğini bilmeden temsilci ile işlem yapan kişidir. Madde, iyiniyetin tescil ve ilanın yokluğunda korunmasını sağlar; bilen üçüncü kişi bu korumadan yararlanamaz. - TBK m.605 – B. Borç senedi verme ve isteyerek ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-605): Senedin devrini alırken kumar veya bahis borcunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Bu kişiye karşı, kıymetli evrakın sağladığı haklar saklıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.12 – B) Tacir — I - Gerçek kişiler — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-12): Gerçek durumu, yani ticari işletmenin, adi şirketin veya ticaret şirketinin bulunmadığını bilmeyen ya da bilebilecek durumda olmayan kişidir. Korumanın kapsamı bu kişiyle sınırlıdır. - TTK m.233 – I - Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-233): Temsil yetkisinin sınırlandığını bilmeyen ya da bilmesi gerekmeyen, işlem yaptığı temsilcinin yetkisine güvenen kişidir. Yetki sınırlamasının tescil ve ilan edilmediği hallerde korunur. - TTK m.282 – 5. Yetkilerin genişletilmesi veya daraltılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-282): Tasfiye memurunun yetkisinin daraltıldığını bilmeden onunla işlem yapan kişidir. Yetki daraltması, tescil ve ilan yapılmamışsa bu kişiye karşı ileri sürülemez. - TTK m.320 – II - İstisnalar — 1. Adı şirketin unvanında bulunan komanditer (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-320): Komanditerin unvanda adının bulunduğu gerçeğini bilmeyen veya ortağın komanditer olduğunu bilmeyen alacaklıdır. Madde metninde açıkça yer almaz; korunma kapsamı uygulamada bu bilgiye bağlanır. - TTK m.321 – 2. Şirket adına işlemde bulunan komanditer (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-321): Komanditerin temsilci sıfatıyla hareket ettiğini bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Birinci fıkradaki sınırsız sorumluluk bu kişilere karşı doğar. - TTK m.1239 – c) Eşyanın genel olarak cinsini, işaretlerini, koli veya parça adedini, ağırlık ve miktarını ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1239): Konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek devralan kişidir ve gönderilen de bu kapsamda sayılır. Bu kişiye karşı karinenin aksi ileri sürülemez. - TTK m.1326 – VI- Düşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1326): Gemiyi rehin hakkının bulunduğunu bilmeden devralan ve sicil yeri hukukuna uygun olarak kendi adına tescil ettiren kişidir. Böyle bir devir halinde ikinci fıkra (b) bendindeki altmış günlük süre işler. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.342 – IV. Çocuğun temsil edilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-342): Eşlerden birinin işlemi diğerinin rızası olmadan yaptığını bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen kişidir. Kötüniyetin ve gereken özenin ihlalinin ispatı iyiniyet karinesini kaldırır. - TMK m.378 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-378): Ortaklığın temsil durumunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, ortaklıkla işlem yapan kişidir. Korunması, tescil eksikliğine rağmen işlemin geçerli kalmasını sağlar. - TMK m.410 – II. İlân (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-410): Kısıtlının ehliyet durumunu bilmeyen ve bilmesi gerekmeyen, kısıtlamanın varlığından habersiz olarak kısıtlıyla hukuki işleme giren kişidir. İyiniyet, kanundan doğan bir bilme zorunluluğu bulunmadığı ölçüde korunur. - TMK m.943 – II. Rehnin sona ermesi — 1. Zilyetliğin kaybı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-943): Taşınırın mülkiyetini rehnin varlığını bilmeksizin kazanan kişidir. Bu kişinin kazanımı korunuyorsa rehin hakkı sona erer; kazanım sınırlı ayni hak niteliğindeyse rehin sona ermez. - TMK m.1025 – I. Yolsuz tescilde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-1025): Yolsuz tescile güvenerek ve bu tescilin gerçek durumu yansıttığına inanarak aynî hak kazanan kişidir. Bu kazanım düzeltme davasında korunur. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.44 – Ticareti terk edenler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-44): Zilyetlik ya da tapu sicili esasına dayanarak, ticareti terk edenden iyi niyetle hak edinen kişidir. Bu kişinin iktisabı korunur; iyi niyet karinesi ile birlikte değerlendirilir. - İİK m.86 – Taşınır mallarda haczin neticeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-86): Haczedilmiş taşınır mal üzerinde zilyetlik hükümlerine dayanarak hak kazanan kişidir. Bu kişinin iyi niyeti, iktisap anında malın haczedildiğini bilmemesi anlamına gelir ve iyi niyet kurallarına uygunluk aranır. - İİK m.190 – Satıcının geri alma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190): Müflisten malı emtiayı temsil eden senetle devralan veya bu senet üzerine rehin alan ve durumu bilmeyen kişidir. Maddede iyi niyet aranmakta olup, kötü niyetli alıcı bakımından koruma sağlanmaz. - İİK m.271 – Kaçırılan eşyayı takip hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-271): Eşya üzerinde, eşyanın götürüldüğünü bilmeden ya da bilebilecek durumda olmadan hak edinmiş kişidir. Hakkı kötü niyetle edinen üçüncü kişi bu korumadan yararlanamaz. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.54 – Eşya müsaderesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-54): Eşyanın malikı veya zilyedi olup suçun işlendiğinden haberdar olmayan kişidir. Eşyanın suça bulaşmamış olması aranır; suç işleyen failin malı olmayan kişi bu kapsama girer, ancak suçun işlendiğini bilen üçüncü kişi iyiniyetli sayılmaz. ### Kooperatifler Kanunu - Kooperatifler Kanunu m.59 – 2. Şümulü ve sınırlandırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1163-sayili-kooperatifler-kanunu/madde-59): Temsil yetkisinin sınırlandırıldığını bilmeden ya da bilmesi gerekmeden kooperatifle işlem yapan kişidir. Temsil yetkisinin sınırlandırılması bu kişilere karşı hüküm ifade etmez. ### Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu - Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.7 – Rehnin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6750-sayili-ticari-islemlerde-tasinir-rehni-kanunu/madde-7): Taşınır üzerinde rehin bulunduğunu bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen kişidir. Bu kişinin iyiniyeti kanunla korunur. ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.106 – Sicile kayıt ve hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-106): Patent başvurusu veya patent üzerindeki devir, lisans ya da tasarrufu sicil kaydına güvenerek edinen kişidir. Maddenin koruduğu kesim bu kişilerdir; sicil kaydını ya da hakkın varlığını bilen kişi bu korumadan yararlanamaz. ## Karıştırılan kavramlar - **İyi niyetli üçüncü kişi / kötü niyetli üçüncü kişi** (1163 s. K. m.59): İyi niyetli üçüncü kişi, temsil yetkisinin sınırlandığını bilmeyen kişidir. Kötü niyetli üçüncü kişi, sınırlandırmayı bilen veya tescil nedeniyle bilmesi gereken kişidir. İyi niyetli üçüncü kişiye karşı sınırlandırma ileri sürülemez; kötü niyetli kişi ise sınırlandırmaya dayanabilir. - **İyi niyetli üçüncü kişi / iyi niyet kurallarına aykırı üçüncü kişi** (İİK m.86): İyi niyetli üçüncü kişi, malın haczedildiğini bilmeden zilyetlik hükümlerine dayanarak hak kazanır. İyi niyet kurallarına aykırı üçüncü kişi, haczi bildiği ya da bilmesi gerektiği halde iktisap yapar. İyi niyetli iktisap korunur; iyi niyet kurallarına aykırı iktisap alacaklının hakkını ihlal ettiği ölçüde batıl olur. - **İyiniyetli üçüncü kişi / kötüniyetli üçüncü kişi** (TMK m.342): İyiniyetli üçüncü kişi, eşlerden birinin diğerinin rızasıyla işlem yaptığını varsayabilir. Kötüniyetli üçüncü kişi ya da gereken özeni göstersе bilebilecek durumda olan kişi bu karineden yararlanamaz. Kötüniyetli veya özensiz üçüncü kişi ile yapılan işlemde rızanın bulunmadığı ileri sürülebilir ve işlem geçersiz hâle gelebilir. - **İyi niyetli üçüncü kişi: mülkiyet / sınırlı ayni hak** (TMK m.943): Üçüncü kişi rehnin varlığını bilmeden taşınırın mülkiyetini kazanmış ve iyi niyeti korunuyorsa, bu mal üzerindeki rehin hakkı sona erer. Üçüncü kişi taşınır üzerinde sınırlı bir ayni hak kazanmışsa, rehin hakkı sona ermez. Mülkiyet kazanımında rehin sona erer; sınırlı ayni hakta rehin devam eder ve sınırlı ayni hak rehinden önce gelir. - **İyiniyetli üçüncü kişi / Diğer üçüncü kişiler** (TBK m.200): İyiniyetli üçüncü kişi, dış üstlenme sözleşmesinin hükümsüzlüğünü bilmeden bu sözleşmeye dayanarak hak edinmiş kişidir. Kötüniyetli üçüncü kişi ise hükümsüzlüğü bilerek hareket etmiş ya da bilebilecek durumda olan kişidir. Eski borcun yeniden doğması iyiniyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilemez; bu kişilerin haklarına karşı eski borcun doğuşu saklıdır. - **İyiniyetli üçüncü kişi / bilen üçüncü kişi** (TBK m.550): Üçüncü kişi, yetkinin sona erdiğini bilmeden işlem yapmıştır. Üçüncü kişi, yetkinin sona erdiğini bilerek işlem yapmıştır. İyiniyetli üçüncü kişi tescil ve ilan yapılmamışsa korunur; bilen üçüncü kişi korunmaz ve işlem temsil olunanı bağlamaz. ## İlgili konular - Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/ticari-temsilciler-ticari-vekiller-ve-diger-tacir-yardimcilari - Korkutma ve yetkisiz temsil (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/korkutma-ve-yetkisiz-temsil - Borcun üstlenilmesi, sözleşmenin devri ve sözleşmeye katılma (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borcun-ustlenilmesi-sozlesmenin-devri-ve-sozlesmeye-katilma - Sona ermesi, kumar ve bahis (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/sona-ermesi-kumar-ve-bahis - Güvenlik tedbirleri, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/guvenlik-tedbirleri-cezanin-belirlenmesi-ve-bireysellestirilmesi - Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/292 E., 2024/531 K., 23.10.2024 — ilgili: TBK m.42, TBK m.44 ## İlgili terimler [Ticari temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-temsilci) · [Temsil yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temsil-yetkisi) · [Komandite ortak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komandite-ortak) · [Komanditer ortak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komanditer-ortak) · [İkame mal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikame-mal) · [Doğal ürün](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogal-urun) · [Emtiayı temsil eden senet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emtiayi-temsil-eden-senet) · [Orantılılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/orantililik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.