--- title: "İzin nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izin" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # İzin **Kısaca:** İzin, 18 kanunda 25 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.962 · işletme izni alma: İşletmenin ödünç verme faaliyetine başlayabilmesi için yetkili makamdan alması gereken ön onaydır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-962) - CMK m.208 · tanığın duruşma salonundan ayrılması: Tanığın dinlendikten sonra salondan ayrılmasına imkân veren, mahkeme başkanı veya hâkimin verdiği karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-208) - İİK m.216 · müflisin mükellefiyetleri: İflas idaresinin, müflisin tasfiye süresi içinde emri altında bulunma yükümlülüğünden onu muaf tutmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-216) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.126 – III. Yasal temsilcinin izni — 1. Küçükler hakkında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-126): Evlenme iradesine yasal temsilcinin önceden verdiği onaydır. Evlenme iradesi küçüğün kendisi tarafından açıklanır; yasal temsilci iradenin yerine geçmez, yalnızca evlenmeye razı olduğunu bildirir. İzin evlenmeden önce alınmalıdır. - TMK m.127 – 2. Kısıtlılar hakkında (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-127): Yasal temsilcinin, kısıtlının evlenmesine önceden verdiği onaydır. Madde izni açıkça şart koşar; izin olmadan yapılan evlenme, kısıtlının evlenme ehliyetine ilişkin sınırlamaya aykırı düşer. - TMK m.192 – C. Eşlerin meslek ve işi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-192): Bir eşin, diğer eşin meslek veya iş tercihine önceden onay vermesi anlamına gelir. Bu maddeye göre meslek ve iş seçiminde izin koşulu aranmaz; ancak eşler anlaşarak birbirinin mesleğini açıkça ya da zımnen kabul edebilir. - TMK m.962 – I. İşletme izni alma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-962#f1): İşletmenin ödünç verme faaliyetine başlayabilmesi için yetkili makamdan alması gereken ön onaydır. İzin alınmadan yapılan faaliyet bu maddeye aykırıdır. ### Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun - Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3153-sayili-radiyoloji-radiyom-ve-elektrikle-tedavi-ve-diger-fizyoterapi-muesseseleri-hakkinda/madde-1): Müessesenin açılmasından önce Sağlık ve İçtimai Muavenet Vekaletinden alınması gereken idari onaydır. Maddede izin, açılışın koşulu olarak düzenlenmiştir; izinsiz açılışın sonucu madde metninde belirtilmemiştir. - Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3153-sayili-radiyoloji-radiyom-ve-elektrikle-tedavi-ve-diger-fizyoterapi-muesseseleri-hakkinda/madde-2#f1): Sağlık Bakanlığının, yapılan tetkik ve teftişin sonucuna göre verdiği, yazılı olarak düzenlenen onaydır. Müessesenin işletilmesinin ön koşuludur; izinsiz açılış ve hasta kabulünü önler. - Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3153-sayili-radiyoloji-radiyom-ve-elektrikle-tedavi-ve-diger-fizyoterapi-muesseseleri-hakkinda/madde-10#f1): Kanunun 1. maddesi uyarınca, salahiyetli kişilerin müessese açmadan önce alması gereken idari onay. Salahiyet tek başına yeterli sayılmaz; salahiyetli kişi de izin almadan işletemez. - Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3153-sayili-radiyoloji-radiyom-ve-elektrikle-tedavi-ve-diger-fizyoterapi-muesseseleri-hakkinda/madde-11#f1): 3153 sayılı Kanun kapsamındaki müesseselerin açılması ve işletilmesi için kanunda öngörülen resmi onayı ifade eder. İzin alınmadan müessese açılmış veya çalıştırılmış olması, birinci fıkradaki cezanın koşuludur. ### Dernekler Kanunu - Dernekler Kanunu m.26 – Derneklerin izinle kurabileceği tesisler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-26#f1): Mülkî idare amirinin verdiği ve maddede sayılan faaliyetlerin ön koşulu olan işlemdir. Madde izin verilmesinin şartlarını ve reddin gerekçelerini ayrıca göstermez. - Dernekler Kanunu m.28 – Dernek adları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-28): İçişleri Bakanlığınca verilen, dernek adında korunan kelimenin kullanılmasına imkân tanıyan idari onaydır. Maddede izin için ayrı bir başvuru usulü, süre veya ret gerekçesi öngörülmemiştir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.208 – Tanığın duruşma salonundan ayrılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-208): Tanığın dinlendikten sonra salondan ayrılmasına imkân veren, mahkeme başkanı veya hâkimin verdiği karardır. İzin olmaksızın tanığın salondan ayrılması, hükmün ön koşulunu ihlal eder. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.216 – Müflisin mükellefiyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-216): İflas idaresinin, müflisin tasfiye süresi içinde emri altında bulunma yükümlülüğünden onu muaf tutmasıdır. İzin verilmedikçe yükümlülük devam eder. ### İş Kanunu - İş K. m.106 – İş ve işçi bulma hükümlerine aykırılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-106): Kanunun 90. maddesi uyarınca iş ve işçi bulma faaliyetinde bulunabilmek için önceden alınması gereken resmi onaydır. Bu izin olmadan yürütülen faaliyet bu maddedeki yaptırıma tabidir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.23 – Stajın yapılması ve stajiyerin ödevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-23#f1): Haklı bir engel bulunduğunda adalet komisyonu başkanı ile baro başkanınca, yanında staj yapılan avukatın görüşü alınarak verilen, otuz günü aşamayan süreli ayrılma yetkisidir. ### Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu - HUAK m.23 – Eğitim kuruluşlarına izin verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-23#f1): Bakanlığın, eğitim kuruluşuna eğitim verme yetkisi tanıyan işlemidir. Başvuruda sunulan belgelere dayanılarak eğitimin amacına ulaşacağı ve eğitim faaliyetinin devamlılığının sağlanacağı tespit edilirse verilir. Geçerlilik süresi en çok üç yıldır. ## Karıştırılan kavramlar - **Tamamlattırma / İzin** (Av. K. m.23): Tamamlattırma, haklı nedenle devam edilmeyen günlerin sonradan telafi edilmesidir ve engelin kalkmasından sonra bir ay içinde başvuruya bağlıdır. İzin, haklı bir engel varken stajyere önceden tanınan ve otuz günü aşmayan ayrılma yetkisidir; yanında staj yapılan avukatın görüşü alınır. İzin, stajyerin devam etmediği günleri sonradan telafi ettirmek anlamına gelmez; izin yetkisi adalet komisyonu başkanı veya baro başkanına aittir. - **On beş güne kadar izin / on beş günü aşan izin** (2575 s. K. m.66): On beş güne kadar olan izinler Danıştay Başkanınca verilir. On beş günü aşan izinler Başkanlık Kurulunca verilir. İznin süresine göre yetkili merci değişir; süre hesabı yapılmadan izin makamı belirlenemez. - **Başvuru aşamasında verilen belgeler / izin kararı** (3153 s. K. m.2): Tabip istida ve eklerini (kroki, vesika örneği) Bakanlığa sunar. Bakanlık tetkik ve teftiş sonucuna göre izin verir veya izin vermez. Başvuru tek başına açılış hakkı doğurmaz; ancak Bakanlığın yazılı izni ile müessese işletilebilir. - **Küçük (m.126) / 16-17 yaş arası izin için hâkim kararı** (TMK m.126): Bu madde, izin için yasal temsilci rızasını şart koşar. Olağanüstü durum ve pek önemli sebep varsa hâkim, 16 yaşını doldurmuş kişinin evlenmesine izin verebilir (TMK m.124). Yasal temsilci izni vermezse 16 yaşını doldurmuş küçük için hâkim izni yoluna gidilebilir; bu yolla 17 yaş altı bir kişi de evlenebilir. - **İzin / huzur ve yarar ölçütü** (TMK m.192): Eşin meslek veya iş seçiminde diğer eşin iznini alma zorunluluğu bulunmaması; bu özgürlük maddenin ilk cümlesiyle tanınır. Seçimin ve yürütmenin evlilik birliğinin huzur ve yararı gözetilerek yapılması zorunluluğu; bu ikinci cümle özgürlüğe bir ölçüt getirir. Diğer eşin iznine bağlı bir yasak doğmaz; ancak tercih evlilik birliğini belirgin biçimde zedeliyorsa bu durum m.195 ve m.197 yollarıyla ele alınabilir. - **Normal izin / zorunlu hal izni** (CGTİHK m.95): Normal izinde üç ayda bir ve yol hariç yedi güne kadar süre kullanılır. Hastalık veya doğal afet gibi zorunlu hallerde izinler birleştirilerek kullandırılabilir. Zorunlu hâlde izin süreleri toplu kullanılabilir; bu, normal dönemin sınırını ortadan kaldırmaz, yalnız kullanım biçimini değiştirir. ## İlgili konular - Evlenme ehliyeti ve engelleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/evlenme-ehliyeti-ve-engelleri - Staj (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/staj - Delillerin ortaya konulması ve tartışılması (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/delillerin-ortaya-konulmasi-ve-tartisilmasi - İflasın tasfiyesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-tasfiyesi - Görevler ve haklar (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/gorevler-ve-haklar - İdari ceza hükümleri (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/idari-ceza-hukumleri ## Örnek kararlar - 1978/13 E., 1978/41 K., 15.06.1978 — ilgili: 3153 s. K. m.1, 3153 s. K. m.2, 3153 s. K. m.11, 3153 s. K. m.10 - 10. Daire, 2021/3789 E., 2024/2840 K., 11.09.2024 — ilgili: 3153 s. K. m.1, 3153 s. K. m.2 - 2022/155 E., 2023/38 K., 22.02.2023 — ilgili: TMK m.192 ## İlgili terimler [Müessese](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muessese) · [Yasal temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-temsilci) · [Müzekkere](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muzekkere) · [Duruşma Salonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/durusma-salonu) · [Arabuluculuk eğitimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arabuluculuk-egitimi) · [Eksiklik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/eksiklik) · [Küçük](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kucuk) · [Kısıtlı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisitli) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.