--- title: "Kaçak nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kacak" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kaçak **Kısaca:** Hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde gizlenen veya yurt dışında bulunan, bu yüzden Cumhuriyet savcısı veya mahkemenin kendisine ulaşamadığı kişidir. Kaçaklıkta kişiye ulaşılamaması, kaçma kastına dayanır. (CMK m.247) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.247 – “Hakkındaki” ibaresinden sonra gelmek üzere “soruşturmanın veya” ibaresi, “bu nedenle” ibaresinden (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-247#f1): Hakkındaki soruşturma veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde gizlenen veya yurt dışında bulunan, bu yüzden Cumhuriyet savcısı veya mahkemenin kendisine ulaşamadığı kişidir. Kaçaklıkta kişiye ulaşılamaması, kaçma kastına dayanır. - CMK m.248 – Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-248#f4): Hakkında kaçaklık kararı verilen veya bu niteliği taşıdığı kabul edilen şüpheli ya da sanıktır. Maddenin ilk fıkrası yalnız bu kişiler bakımından uygulanır, her şüpheli veya sanık hakkında uygulanmaz. ### Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun - Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 – Soruşturma ve kovuşturma işlemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6755-sayili-olaganustu-hal-kapsaminda-alinmasi-gereken-tedbirler-ile-bazi-kurum-ve-kuruluslara/madde-3#f1-b): Hakkında yürütülen soruşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde saklanan veya yabancı ülkede bulunup bu nedenle Cumhuriyet savcılığınca ulaşılamayan şüphelidir. Kişinin kaçak sayılması için soruşturmanın sonuçsuz kalması amacının bulunması ve fiilî olarak ulaşılamaması birlikte aranır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kaçak / Gaip** (CMK m.247): Kaçakta kişi, hakkındaki soruşturma ya da kovuşturmayı sonuçsuz bırakmak kastıyla saklanır veya yurt dışında bulunur. Gaipte kişi, hakkındaki kovuşturmadan haberi olmayabilir ya da bulunduğu yer bilinmeyebilir; kaçma kastı aranmaz. Kaçak hakkında 247. madde ve ilan usulü uygulanır; gaip hakkında duruşma açılmaz, delillerin tespiti yapılır ve güvence belgesi verilebilir. - **Kaçak şüpheli / Kaçak sanık** (CMK m.247): Soruşturma aşamasındaki kişi kaçak şüpheli sayılır. Kovuşturma aşamasında iddianame ile dava açılmış kişi kaçak sanık sayılır. Kaçak şüpheli hakkında soruşturma yapılabilir; kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir ancak sorgu yapılmamışsa mahkûmiyet ve cezaya yer olmadığı kararı verilemez. - **Elkoyma / Kaçak olmayan üçüncü kişinin mal varlığı** (CMK m.248): Elkoyma, kaçağın kendi mallarına, hak ve alacaklarına yönelir. Kaçağın yakınları ve üçüncü kişiler, yasal bakım yükümlülüğü dışında korunmaktadır. Yakınların yoksulluğa düşmesi halinde kayyıma sosyal durumla orantılı yardım izni verilir. - **Mevcut gecekondu / Yeni kaçak yapı** (775 s. K. m.1): Mevcut gecekondu, kanunun ıslah ve tasfiye hükümlerinin doğrudan konusudur. Yeni kaçak yapı, madde metnindeki 'yeniden gecekondu yapımının önlenmesi' amacının konusudur. İki durum farklı tedbirlere tabi tutulur. Mevcut yapıya ıslah veya tasfiye, henüz kurulmamış veya yeni kurulan yapıya önleme tedbirleri uygulanır. - **Gecekondu / Kaçak yapı** (775 s. K. m.2): Gecekondu, arazi sahibinin rızası alınmadan başkasının arazisine kurulan izinsiz yapıdır. Kaçak yapı, imar mevzuatına aykırı biçimde yapılmış ancak arsa sahibinin rızasıyla kurulmuş yapıdır. Arazi sahibinin rızası bulunmayan yapı 775 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir; rızası bulunan izinsiz yapı bakımından bu kanun değil imar mevzuatı uygulanır. - **Kontrollü teslimat / Kaçak eşya nakli** (4208 s. K. m.2): Kontrollü teslimat, suç faillerini ve delilleri ortaya çıkarmak ya da müsadere amacıyla bilerek izin verilen bir takip işlemidir. Kaçak eşya nakli, kaçak olan veya kaçak olmasından şüphe edilen eşyanın yetkili makamların denetimi altında taşınmasıdır; takip amacı şart değildir. Her kontrollü teslimat denetimli nakildir, ama her denetimli nakil kontrollü teslimat değildir. Kontrollü teslimat için maddede sayılan amaçlardan birinin bulunması gerekir. ## İlgili konular - Gaiplerin ve kaçakların yargılanması, tüzel kişilerin soruşturmada ve kovuşturmada temsili, bazı suçlara ilişkin muhakeme usulü (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/gaibin-tanimi-ve-yapilabilecek-islemler-gaibe-ihtar ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2023/392 E., 2024/114 K., 13.03.2024 — ilgili: 6755 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2016/329 E., 2016/251 K., 10.05.2016 — ilgili: CMK m.248 - Ceza Genel Kurulu, 2012/656 E., 2012/222 K., 05.06.2012 — ilgili: CMK m.248 ## İlgili terimler [Katalog suçlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katalog-suclar) · [Orantılılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/orantililik) · [Gaip](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gaip) · [Gecikmesinde sakınca](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikmesinde-sakinca) · [Yakalama emri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakalama-emri) · [Kayyım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.