---
title: "Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ilerlemesi-ve-derece-yukselmesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi

**Kısaca:** Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- DMK m.36 · tesis edilen sınıflar: Bu ilerlemeler belirli sürelere ve sınırlara bağlıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-36)
- 2802 s. K. m.41 · terhis edilenlerin görevlerine dönmesi: Hakim ve savcıların mesleki ilerlemesinde kıdem ve statü artışını ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-41)
- 1416 s. K. m.21: 657 sayılı Kanun kapsamında memurların maaş ve kıdem artışlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1416-sayili-ecnebi-memleketlere-gonderilecek-talebe-hakkinda-kanun/madde-21)

## Kanunda nerede geçiyor

### Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.41 – Terhis edilenlerin görevlerine dönmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-41#f3): Hakim ve savcıların mesleki ilerlemesinde kıdem ve statü artışını ifade eder. Askerlik süresi bu ilerlemede dikkate alınır, yani kıdem kaybı doğmaz.
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.78 – Görevden uzaklaştırılanların hakları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-78): Hâkim ve savcının özlük hakkındaki ilerlemesini ifade eder. Görevden uzak kalınan süre, bu ilerleme ve yükselmede değerlendirilir.

### Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.36 – Tesis edilen sınıflar: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-36): Madde (A) ve (C) bentlerinde öngörülen, öğrenim, kurs, sözleşmeli hizmet veya özel sektör hizmeti gibi nedenlerle tanınan ek ilerlemelerdir. Bu ilerlemeler belirli sürelere ve sınırlara bağlıdır.

### Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun
- Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun m.21 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1416-sayili-ecnebi-memleketlere-gonderilecek-talebe-hakkinda-kanun/madde-21): 657 sayılı Kanun kapsamında memurların maaş ve kıdem artışlarıdır. Madde, yurt dışı lisansüstü sürelerinin bu artışlara esas alınmasını öngörür: her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece.

## Karıştırılan kavramlar

- **Atanma, sınav, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi / diğer hükümler** (DMK m.61): Maddenin birinci fıkrası uyarınca istisnai memurluklara atananlar hakkında kanunun atanma, sınav, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan tüm hükümleri uygulanır. Atanma, sınav, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümler ise bu kişiler bakımından ayrı bir rejime tabidir. İstisnai memur, genel statünün atama ve sınav kurallarından yararlanmaz; kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi için ise yalnızca ikinci fıkrada belirtilen tarihten sonra genel hükümler uygulanır.

## İlgili terimler

[Muvazzaf askerlik hizmeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvazzaf-askerlik-hizmeti) · [Rütbe sınıflandırması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rutbe-siniflandirmasi) · [Aylık ve ödenek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aylik-ve-odenek) · [Aylıksız izinli sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayliksiz-izinli-sayilma) · [Mecburi hizmet yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mecburi-hizmet-yukumlulugu) · [Aylıksız izin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayliksiz-izin) · [Naklen atama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/naklen-atama) · [Görevden uzaklaştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevden-uzaklastirma)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.