--- title: "Kademe nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kademe **Kısaca:** Kademe, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.43 · göstergeler: Derece içindeki aylık basamağıdır; kademe ilerlemesi ile yukarı çıkılır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-43) - 926 s. K. m.137 · gösterge tabloları: Bir derecenin içinde yer alan ve aylığın artırıldığı basamaktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-137) - 2802 s. K. m.19 · kademe ilerlemesinin usul ve esasları: Her derecenin içinde yer alan aylık basamaklarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-19) ## Kanuni tanım - **7528 s. K. m.3/1-j** (Öğretmenlik Mesleği Kanunu): Eğitim kurumlarının anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise şeklindeki düzeylerini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7528-sayili-ogretmenlik-meslegi-kanunu/madde-3#f1-j ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.43 – Göstergeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-43): Derece içindeki aylık basamağıdır; kademe ilerlemesi ile yukarı çıkılır. Kademe sayısı derecelere göre değişir. - DMK m.45 – Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyacağı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-45#f3): Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Karşılık gösterilen kadroda da genel esaslara göre ilerleme yapılır. - DMK m.64 – BÖLÜM : 2 — Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler — Kademe ve kademe ilerlemesi: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-64#f1): Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığında yapılan ilerlemedir. Yatay bir ilerleme olduğundan görev ve sorumlulukta artış anlamına gelmez. - DMK m.160 – Kademe ilerlemesinde verilecek aylık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-160#f1): Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan memurun aylığındaki ilerlemedir. Kademe ilerlemesi yatay ilerleme olarak adlandırılır. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.137 – III – Gösterge tabloları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-137#f1): Bir derecenin içinde yer alan ve aylığın artırıldığı basamaktır. Aylık, rütbe, kıdem ve kademe birlikte değerlendirilerek belirlenir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.19 – Kademe ilerlemesinin usul ve esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-19#f1-a): Her derecenin içinde yer alan aylık basamaklarıdır. Kademe ilerlemesi, bu basamaklar arasında geçişi sağlar. ### Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu - Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu m.20 – Yükümlülükler, giriş ücreti ve yıllık aidat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6964-sayili-ziraat-odalari-ve-ziraat-odalari-birligi-kanunu/madde-20#f3): Birlik Yönetim Kurulunca belirlenen, giriş ücreti ve yıllık aidat için üst ve alt sınırları gösteren altı basamaklı tutar aralığı. Oda yönetim kurulları bu kademeler içinde kendi tutarlarını belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Aynı derecede farklı kademe** (DMK m.43): Daha yüksek kademedeki memurun aylık göstergesi daha büyüktür. Daha düşük kademedeki memurun göstergesi tabloda bir alt basamaktır. Kademe ilerlemesi, aynı derece içinde aylık göstergeyi tablodaki bir sonraki değere yükseltir. - **Kademe / Derece yükselmesi** (DMK m.64): Kademe, derece içinde aylıkta yapılan yatay ilerlemedir ve görev ile sorumlulukta artış getirmez. Derece yükselmesi, memurun bir üst dereceye geçmesidir; kadro gerektirir ve görev ile sorumlulukta artış getirir (m.68). Kademe ilerlemesi için boş kadro aranmaz; derece yükselmesi için üst derecede boş kadro aranır. Kademe ilerlemesi derece değiştirmez. - **Genel kademe ilerlemesi / Yöre nedeniyle ek kademe** (DMK m.64): Genel kademe ilerlemesi, bulunulan kademede en az bir yıl çalışma ve ilerleme imkânı şartına bağlıdır. Yöre nedeniyle ek kademe, mecburi olarak sürekli görevle atanmış ve birinci derecede öncelikli yörede fiilen çalışmış memurlara tanınır. Yöre nedeniyle ek kademe, her iki yıllık fiilî çalışma için verilir; yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır, iki yıldan az süreler dikkate alınmaz. - **Disiplin durumuna bağlı kademe / Hak kazanamayan memur** (DMK m.64): Son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan memura, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır. Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir. Disiplin durumu ile şartları taşımayan memur ayrı işlemle belirlenir. Toplu onay, hak kazanmayanın tespit yöntemidir. - **Kademe ilerlemesi / Derece yükselmesi** (DMK m.160): Kademe ilerlemesi, derece içinde yapılan yatay ilerlemedir ve görev veya sorumluluk artmaz. Derece yükselmesi, memurun bir üst dereceye geçmesi olup kadro şartına bağlıdır ve görev ile sorumluluk da artar. Madde yalnızca kademe ilerlemesinin aylık sonucunu düzenler. Derece yükselmesinde aylık, üst derecenin göstergesine göre belirlenir ve bu durum m.68 kapsamında kalır. - **Kademe ilerlemesi uygulanmış memur / Kademe ilerlemesi iptal edilen memur** (DMK m.160): Hak kazanmış ve ilerlemesi geçerli olan memur, ileri kademenin göstergesine tekabül eden aylığı alır. İlerlemeye hak kazanmadığı sonradan tespit edilen memurun kademe ilerlemesi, ilerlemiş sayıldığı tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir (m.64 yedinci fıkra). İptal halinde aylık, ilerlemenin iptal edilmesiyle önceki kademenin göstergesine göre yeniden belirlenir. ## Örnek kararlar - 2018/95 E., 2023/221 K., 27.12.2023 — ilgili: DMK m.43 - 2019/24 E., 2019/55 K., 26.06.2019 — ilgili: 926 s. K. m.137 - 2008/103 E., 2010/118 K., 16.12.2010 — ilgili: DMK m.64 ## İlgili terimler [Derece](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece) · [Ek gösterge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-gosterge) · [Kademe ilerlemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ilerlemesi) · [Asli üye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asli-uye) · [Giriş ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/giris-ucreti) · [Emsal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emsal) · [Gösterge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gosterge) · [Kazanılmış hak aylık derecesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanilmis-hak-aylik-derecesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.