--- title: "Kalkınma ve yatırım bankası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kalkinma-ve-yatirim-bankasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kalkınma ve yatırım bankası **Kısaca:** Kanuna göre mevduat veya katılım fonu kabul etme dışında kredi kullandırmak ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek esas olmak üzere faaliyet gösteren kuruluşlardır. Bu bankaların kredi müşterileri, ortakları ve belirli piyasalardan sağladığı fonlar fıkra uyarınca mevduat sayılmaz. (5411 s. K. m.60) ## Kanunda nerede geçiyor ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-2): Mevduat veya katılım fonu kabul etme dışında kredi kullandırmayı esas olarak yapan ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getiren kuruluşlardır. - Bankacılık Kanunu m.3 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-3#f15): Mevduat veya katılım fonu kabul etmeksizin kredi kullandırmak esas olmak üzere faaliyet gösteren ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getiren kuruluşlar ile bu nitelikteki yurt dışı kuruluşların Türkiye'deki şubeleridir. Kredi kuruluşu tanımına girmez, ancak Banka tanımına dahildir. - Bankacılık Kanunu m.4 – Faaliyet konuları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-4): Mevduat veya katılım fonu kabul etmeksizin kredi kullandırmayı esas alan ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getiren banka türüdür. - Bankacılık Kanunu m.7 – Kuruluş şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-7): Mevduat veya katılım fonu kabul etmeksizin kredi kullandırmayı esas alan ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getiren banka türüdür. Maddenin ikinci fıkrası bu banka türüne özgü ödenmiş sermaye alt sınırını getirir. - Bankacılık Kanunu m.60 – Mevduat ve katılım fonu kabulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-60): Kanuna göre mevduat veya katılım fonu kabul etme dışında kredi kullandırmak ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek esas olmak üzere faaliyet gösteren kuruluşlardır. Bu bankaların kredi müşterileri, ortakları ve belirli piyasalardan sağladığı fonlar fıkra uyarınca mevduat sayılmaz. - Bankacılık Kanunu m.77 – Katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarına ilişkin hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-77): Mevduat kabul etmeksizin, esas olarak kredi kullandırmak ve/veya özel kanunlarla kendilerine verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulan bankalardır. Kanunun tanımlar maddesine göre bu bankalar mevduat veya katılım fonu kabul edemez. ### İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun - İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun m.1 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6107-sayili-iller-bankasi-anonim-sirketi-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Kanunda bankanın niteliği olarak kullanılan kurumsal tanımdır. Madde metni bankayı bu nitelikte kurar; hukuki tanımını ise 5411 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre tespit etmek gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **Mevduat bankası / katılım bankası / kalkınma ve yatırım bankası** (5411 s. K. m.2): Mevduat bankaları mevduat kabul edip kredi kullandırır; katılım bankaları özel cari ve katılma hesapları ile fon toplar. Kalkınma ve yatırım bankaları mevduat veya katılım fonu kabul etmeden kredi kullandırır ve/veya özel kanunlarla verilen görevleri yerine getirir. Üç tür de madde kapsamında sayılsa da kabul edebilecekleri fon türü farklıdır; fon toplama yetkisi bakımından yapılan ayrım, Kanunun tanım hükümlerine göre belirlenir. - **Kalkınma ve yatırım bankası / Mevduat bankası** (5411 s. K. m.3): Kalkınma ve yatırım bankası mevduat veya katılım fonu kabul etmeksizin faaliyet gösterir. Mevduat bankası mevduat kabul etmeyi ve kredi kullandırmayı birlikte yapar. Mevduat kabulü yetkisi olmayan kuruluş tasarruf mevduatı sigortası ve mevduata ilişkin yükümlülükler bakımından bu tanım dışında kalır. - **Mevduat bankası / kalkınma ve yatırım bankası** (5411 s. K. m.4): Mevduat bankası, mevduat kabul etmenin yanında finansal kiralama yapamaz ve yapamaz hale getirilmiştir. Kalkınma ve yatırım bankası mevduat veya katılım fonu kabul edemez; kredi kullandırmayı esas alır. Mevduat bankası finansal kiralama bentinden (t) yoksundur; kalkınma ve yatırım bankası ise (a) ve (b) bentlerinden yoksundur. Madde metni mevduat bankası için (b) ve (t) yasağını birlikte sayar. - **Katılım bankası / kalkınma ve yatırım bankası** (5411 s. K. m.4): Katılım bankası, katılım fonu kabul eder ve bu faaliyet onun için ana faaliyetlerdendir. Kalkınma ve yatırım bankası, mevduat veya katılım fonu kabul etmez; kredi ve özel kanunla verilen görevleri yerine getirir. Katılım bankası mevduat kabulünü (a) yapamaz; kalkınma ve yatırım bankası hem mevduat hem katılım fonu kabulünü yapamaz. Bu iki yasak ayrı bentlere bağlanmıştır. - **Kalkınma ve yatırım bankası / katılım bankası** (5411 s. K. m.77): Kalkınma ve yatırım bankası mevduat ya da katılım fonu kabul etmeksizin kredi kullandırır ya da özel kanunla verilen görevleri yerine getirir. Katılım bankası özel cari ve katılma hesapları yoluyla fon toplar ve faizsiz esaslarla kredi kullandırır. Madde iki banka türü için de ortak uygulanır, ancak 3. ve 4. fıkralardaki istisnalar yalnızca faizsiz finansman yapan bankalara ilişkindir; ortaklık payı yüzde elli sınırı yalnız katılım bankalarında aranır. - **Kredi kuruluşu / Kalkınma ve yatırım bankası (tasfiye)** (5411 s. K. m.71): Faaliyet izni kaldırılan kredi kuruluşu, mevduat bankası, katılım bankası gibi kuruluşlardır. Kalkınma ve yatırım bankaları mevduat veya katılım fonu kabul etmeyen kuruluşlardır. Kredi kuruluşları bu Kanun hükümlerine göre, kalkınma ve yatırım bankaları genel hükümlere göre tasfiye edilir. ## Örnek kararlar - 22. Hukuk Dairesi, 2019/2620 E., 2019/9901 K., 07.05.2019 — ilgili: 6107 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Katılım bankası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilim-bankasi) · [Mevduat bankası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mevduat-bankasi) · [Mevduat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mevduat) · [Kredi kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kredi-kurulusu) · [Konsolide denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konsolide-denetim) · [Katılım fonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilim-fonu) · [Nitelikli pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nitelikli-pay) · [Destek hizmeti kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/destek-hizmeti-kurulusu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.