---
title: "Kamu düzenine aykırılık nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-duzenine-aykirilik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kamu düzenine aykırılık

**Kısaca:** Kamu düzenine aykırılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.951 · ayrık durumlar: Hapis hakkının kullanılmasının genel ahlak ve toplumun temel düzeni ile bağdaşmaması durumudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-951)
- HMK m.355 · incelemenin kapsamı: Re'sen gözetme yetkisini doğuran ölçüttür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-355)
- TTK m.32 · inceleme görevi ve geçici tescil: Tescili istenen hususun toplumun temel hukuki ve ahlaki değerlerine ya da kamusal düzene aykırı olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-32)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.951 – II. Ayrık durumlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-951): Hapis hakkının kullanılmasının genel ahlak ve toplumun temel düzeni ile bağdaşmaması durumudur. Madde bu ölçütü soyut biçimde kullanır, somut hâlin takdiri hâkimdir.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.355 – İncelemenin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-355#f1): Re'sen gözetme yetkisini doğuran ölçüttür. Kavram muğlak olduğu için her uyuşmazlık hakkında değil, gerçekten kamu düzenine ilişkin hususlarda uygulanır.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.32 – II - Sicil müdürünün görevleri — 1. İnceleme görevi ve geçici tescil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-32): Tescili istenen hususun toplumun temel hukuki ve ahlaki değerlerine ya da kamusal düzene aykırı olmasıdır. Sicil müdürü bu ölçütü tescil incelemesinde kendiliğinden uygular.

## Karıştırılan kavramlar

- **Dava şartı / Diğer kamu düzenine aykırılık** (HMK m.355): Dava şartlarına ilişkin hususlar, ilgili kanun maddesi uyarınca her zaman ileri sürülebilir ve kendiliğinden dikkate alınabilir. Her hukuki hata kamu düzenine aykırılık sayılmaz; yalnızca gerçekten kamu düzenine ilişkin olanlar re'sen gözetilir. Dava şartı olduğu kabul edilen hususlar, istinaf dilekçesinde yer almasa da bölge adliye mahkemesi tarafından incelenebilir.
- **Kamu düzenine aykırılık / işletme konusuna aykırılık** (TTK m.210): Kamu düzenine aykırı işlem, şirketin kamu düzenini ihlal eden faaliyetlerini ifade eder. İşletme konusuna aykırılık, şirketin esas sözleşmede belirlenen faaliyet konusu dışına çıkmasını ifade eder. Fıkra her iki hâlde de fesih davası açılmasına olanak tanır; gerekçe ayrı ayrı ispatlanmalıdır.
- **Kamu düzenine aykırılık / Ticari kullanımın yasaklanması** (SMK m.82): Buluşun ticari kullanımının kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması, patent verilmesini engeller. Ticari kullanımın yalnızca mevzuatla yasaklanmış olması ise tek başına bu aykırılığı oluşturmaz. Dördüncü fıkraya göre kanunla yasaklanmış olma kendiliğinden patent engeli değildir; aykırılığın ayrıca kamu düzeni veya genel ahlak bakımından değerlendirilmesi gerekir.

## İlgili konular

- Teslime bağlı rehin ve hapis hakkı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/teslime-bagli-rehin-ve-hapis-hakki
- Kötüniyetle istinaf yoluna başvurma ve ön inceleme (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/kotuniyetle-istinaf-yoluna-basvurma-ve-on-inceleme
- Ticaret sicili (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ticaret-sicili

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/760 E., 2025/637 K., 15.10.2025 — ilgili: HMK m.355
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/739 E., 2025/262 K., 30.04.2025 — ilgili: HMK m.355
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/848 E., 2024/4 K., 24.01.2024 — ilgili: HMK m.355

## İlgili terimler

[Geçici tescil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-tescil) · [Talimat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/talimat) · [Hapis hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hapis-hakki)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.