--- title: "Kamu görevlisi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-gorevlisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kamu görevlisi **Kısaca:** Kamu görevlisi, 9 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.259 · kamu görevlisinin ticareti: Kamu hizmetini görmek üzere atanarak ya da seçilerek, ya da başka bir biçimde kalıcı, belirli süreli ya da geçici olarak bu işe dahil olan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-259) - HMK m.242 · tanıklığın izne bağlı olduğu hâller: Görevden ayrılmış olmak, saklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-242) - 4688 s. K. m.2 · kapsam: İşçi statüsü dışında, kamu tüzel kişilerinin kamu hizmetlerinde çalışan kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-2) ## Kanuni tanım - **6701 s. K. m.2/1-ğ** (Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu): Kamu hizmetlerinin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-2#f1-gg ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.6 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-6#f1-c): Kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir. Ölçüt istihdam ilişkisi değil, kamusal faaliyete katılmaktır; ücret alınıp alınmaması ya da işin süreklilik derecesi belirleyici değildir. Kamusal faaliyetin ihaleyle özel hukuk kişilerine verilmesi halinde bu kişiler, madde gerekçesine göre, kamu görevlisi… - TCK m.120 – Haksız arama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-120#f1): Suçun faili olabilecek kişidir. Suç özgü suçtur; yani fail ancak görevi nedeniyle kamu görevlisi sıfatını taşıyan kişi olabilir. - TCK m.137 – Nitelikli haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-137#f1-a): TCK m.6'da, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama, seçilme veya herhangi bir surette sürekli, süreli ya da geçici olarak katılan kişi olarak tanımlanır. Bu sıfat, failin kendi görevi ile suç arasında bağ bulunmasını ayrıca gerektirir. - TCK m.204 – Resmi belgede sahtecilik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204#f2): 5237 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (c) bendine göre, kamusal faaliyetin yürütülmesine atanarak, seçilerek ya da başka bir biçimde sürekli, süreli veya geçici olarak dahil olan kişidir. Özel faillik niteliğidir. - TCK m.259 – Kamu görevlisinin ticareti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-259#f1): Kamu hizmetini görmek üzere atanarak ya da seçilerek, ya da başka bir biçimde kalıcı, belirli süreli ya da geçici olarak bu işe dahil olan kişidir. Bu niteliği taşımayan kişi, maddenin faili olamaz. - TCK m.266 – Kamu görevine ait araç ve gereçleri suçta kullanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-266#f1): TCK 6/1-c anlamında, kamusal faaliyeti kamu adına yürüten kişidir. Maaş veya ücret alıp almamanın, görevin sürekli, süreli veya geçici olmasının önemi yoktur. İhaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince yürütülen kamusal faaliyette fail kamu görevlisi sayılmaz. - TCK m.324 – Seferberlikle ilgili görevin ihmali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-324#f1): Seferberlikle ilgili görev yüklenmiş ve bu görevi icra eden kişidir. Failin nitelikli bir kişi olması suçun unsurudur. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-1): Kanunun sendika ve toplu sözleşme haklarından yararlandırdığı, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kişilerdir. Madde metninde tanımlanmamıştır; kapsamı ilgili diğer maddelerle belirlenir. - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-2): İşçi statüsü dışında, kamu tüzel kişilerinin kamu hizmetlerinde çalışan kişilerdir. Kapsamın belirleyici ölçütü çalışma statüsüdür; kamu kurumu niteliği tek başına yeterli değildir. - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-3#f1-a): Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilen ve işçi statüsü dışında çalışan kişilerdir. İşçi statüsünde çalışanlar bu tanıma girmez. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.242 – Tanıklığın izne bağlı olduğu hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-242): Görevinden ayrılmış olsa bile, görevi sırasında öğrendiği ve görevi gereği saklaması gereken bilgiler bakımından bu maddenin muhatabı olan kişidir. Görevden ayrılmış olmak, saklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.7 – Teşebbüs Yönetim Kurulu Üyelerinin nitelik ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-7): Maddede yönetim kurulu üyeliğine atanabilecek kişi grubu olarak geçer. Atanma, ikinci fıkradaki niteliklere sahip olmaya bağlıdır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.151 – Görevle ilgili suçlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-151#f1): Bu maddede, noterlik görevlileri için Türk Ceza Kanunu'nun uygulanması amacıyla yapılan bir hukuki sıfat tanımıdır. Noterin idari kadroda olması aranmaz; sıfat, noterlik görevine ve bu görevle bağlantılı fiile bağlıdır. ### Yardım Toplama Kanunu - Yardım Toplama Kanunu m.13 – Kamu görevlilerinin çalışabilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2860-sayili-yardim-toplama-kanunu/madde-13): Maddenin birinci fıkrası bakımından, yardım toplama faaliyetlerinde çalışabilmek için vali veya kaymakamdan izin alması gereken kişilerdir. Üçüncü fıkrada ayrıca Silahlı Kuvvetler, hâkim ve savcılar, güvenlik kuvvetleri mensupları ve özel kolluk görevlileri sayılmıştır. ### Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu - Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu m.2 – Mal bildiriminde bulunacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3628-sayili-mal-bildiriminde-bulunulmasi-rusvet-ve-yolsuzluklarla-mucadele-kanunu/madde-2): Seçimle iş başına gelen kamu görevlileri ile maddenin d bendinde sayılan memur, işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve yönetim ve denetim kurulu üyeleridir. Aylık, ücret veya ödenek karşılığı kamu hizmeti görmek bu sıfat için aranan ölçüttür. ### Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun - Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun m.2 – Temel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5072-sayili-dernek-ve-vakiflarin-kamu-kurum-ve-kuruluslari-ile-iliskilerine-dair-kanun/madde-2): Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan kişilerdir. Maddenin d, e ve f bentlerinde yer alan yasaklar bu kişilere yöneliktir; görev unvanını kullanma yasağı ile organlarda görev alma ve karşılık alma yasağı bu kapsamda uygulanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kamu görevlisi olarak atanan üye / kamu görevlisi olmayan üye** (233 s. K. m.7): Kamu görevlisi olan kişi, birinci fıkradaki nitelikleri taşıyorsa yönetim kuruluna atanabilir. Kamu görevlisi olmayan kişinin atanması için maddede ayrı bir koşul yer almaz; ikinci fıkra ve genel atama usulü uygulanır. Kamu görevlisi atanan üye, esas göreviyle ilgili üçüncü fıkra yasaklarına tabi olur; kamu görevlisi olmayan üye bu ek yasaklara tabi değildir. - **Genel kamu görevlisi / Üçüncü fıkrada sayılan kamu görevlileri** (2860 s. K. m.13): Birinci fıkra kapsamındaki kamu görevlileri, vali veya kaymakamdan izin alarak yardım toplama faaliyetinde çalışabilir. Silahlı Kuvvetler, adli ve idari yargıda görevli hâkim ve savcılar, güvenlik kuvvetleri mensupları ve özel kolluk görevlileri üçüncü fıkra gereği bu faaliyette hiç çalışamaz. Birinci fıkradaki izin usulü bu ikinci grup bakımından uygulanmaz; izin alınsa bile çalışma mümkün değildir. - **Kamu görevlisi / işçi** (4688 s. K. m.2): Maddenin kapsamında kalan kişi, işçi statüsü dışında kamu hizmetinde çalışan kişidir. İşçi statüsünde çalışan kişi, 4688 yerine 6356 sayılı Kanun'un ve iş mevzuatının kapsamındadır. Aynı kurumda çalışan iki kişiden hangisinin 4688 kapsamında olduğu, çalışma statüsüne göre belirlenir. Kurum adı tek başına belirleyici değildir. - **Kamu görevlisi / sigortalı işçi (idari hizmet sözleşmesi)** (4688 s. K. m.2): Kamu tüzel kişisinde idari hizmet sözleşmesiyle çalışan personel, sigorta bakımından işçi gibi sigortalı sayılabilir. İşçi olarak kabul edilmesi, işçi statüsünün varlığına bağlıdır. Sigortalı sayılmak tek başına işçi statüsü sağlamaz. İdari hizmet sözleşmesiyle çalışan personel işçi kabul edilmediğinden 4688 kapsamında değerlendirilmiştir. (10. Daire, 2020/313 E., 2024/3334 K., 24.09.2024) - **Kamu görevlisi / memur** (TCK m.6): Kamu görevlisi, kamusal faaliyete katılan herkesi kapsar; istihdam ilişkisi aranmaz. Memur, idare hukukunda kadrolu ve atanmış personel anlamına gelir ve eski 765 sayılı Kanun'da daha dar bir kavramdı. Ceza kanunu uygulamasında avukat, noter, bilirkişi, tercüman, tanık ve askerî personel kamu görevlisi sayılabilir; memur olmasa da kamu görevlisi kapsamına girebilir. - **Kamu görevlisi hali (a bendi) / Meslek ve sanat hali (b bendi)** (TCK m.137): Kamu görevlisi hali, failin TCK m.6 anlamında kamu görevlisi olmasını ve görevinin verdiği yetkiyi kötüye kullanmasını arar. Meslek ve sanat hali, failin kamu görevlisi olmasını aramaz; icra edilen mesleğin suçu kolaylaştırmasını ister. Her iki hal de cezayı yarı oranında artırır; ancak hangisinin uygulanacağı failin sıfatına ve bağın niteliğine göre belirlenir. Aynı olayda ikisinin birlikte bulunması da mümkündür. ## İlgili konular - Görevi kötüye kullanma ve göreve ilişkin sırrın açıklanması (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/gorevi-kotuye-kullanma-ve-goreve-iliskin-sirrin-aciklanmasi - Temel ilkeler ve tanımlar (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/temel-ilkeler-ve-tanimlar - Konut dokunulmazlığının ihlali, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/konut-dokunulmazliginin-ihlali-is-ve-calisma-hurriyetinin-ihlali - Milli savunmaya karşı suçlar (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/milli-savunmaya-karsi-suclar - Parada sahtecilik ve paraya eşit sayılan değerler (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/parada-sahtecilik-ve-paraya-esit-sayilan-degerler - Tanık gösterme şekli (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tanik-gosterme-sekli ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2023/268 E., 2024/48 K., 13.02.2024 — ilgili: TCK m.137, TCK m.324 - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: 4688 s. K. m.2 - Ceza Genel Kurulu, 2024/470 E., 2025/147 K., 26.03.2025 — ilgili: TCK m.137 ## İlgili terimler [Toplu sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-sozlesme) · [Kamu İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-isveren-vekili) · [Kamu İşvereni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-isvereni) · [İtiyadi suçlu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-tiyadi-suclu) · [İhmal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihmal) · [Kasıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kasit) · [Sendika](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sendika) · [Yargı görevi yapan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-gorevi-yapan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.