--- title: "Kamu idaresi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-idaresi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kamu idaresi Diğer yazımlar: Kamu idareleri **Kısaca:** Kamu idaresi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK m.3 · tanımlar: Ortaklık ve işletmeler, ödenmiş sermayenin yüzde ellisinden fazlasına sahip olunması ve Türk Ticaret Kanununa tabi olmamaları koşuluyla bu kapsama girer. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3) - 5018 s. K. m.4 · kamu maliyesi: Kamu maliyesinde gelir, gider ve yükümlülük sahibi olan birimdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-4) - 6085 s. K. m.2 · tanımlar: Kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri kapsar. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-2) ## Kanuni tanım - **6085 s. K. m.2/1-ı** (Sayıştay Kanunu): Kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-2#f1-ii ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f2-c-21): 5018 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki kamu idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı kurum ve kuruluşlarıdır. Ortaklık ve işletmeler, ödenmiş sermayenin yüzde ellisinden fazlasına sahip olunması ve Türk Ticaret Kanununa tabi olmamaları koşuluyla bu kapsama girer. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.4 – Kamu maliyesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-4#f2): Kamu maliyesinde gelir, gider ve yükümlülük sahibi olan birimdir. Maddenin ikinci fıkrası, kamu idarelerinin görevlerinin ilgili kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde açıkça belirleneceğini öngörür. ### Sayıştay Kanunu - Sayıştay Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-2#f1-c): Kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri kapsar. Belirleyici ölçüt Sayıştay denetimine tabi olmaktır, hukuki rejim değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kamu idaresi / Genel yönetim kapsamındaki kamu idaresi** (6085 s. K. m.2): Kamu idaresi, Sayıştay denetimine tabi olan tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri kapsayan geniş bir tanımdır. Genel yönetim kapsamındaki kamu idaresi, 5018 sayılı Kanun'da tanımlanan dar kapsamlı bir kavramdır. Düzenlilik denetimi ve yargılamaya esas rapor gibi bazı denetim türleri genel yönetim kapsamındaki kamu idareleriyle sınırlı olabilir; kapsamın hangi kavrama bağlandığı her hükümde ayrıca belirlenmelidir. - **Kamu idaresi / bağlı işletme** (197 s. K. m.4): Genel ve özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları, belediyeler ve benzeri kurumların adına kayıtlı taşıtlar. Bu idarelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan işletmelerin taşıtları ile özel kanunla malları Devlet malı sayılmış kuruluşların taşıtları. İlk grup vergiden müstesnadır; ikinci grup için istisna uygulanmaz ve vergi doğar. - **Kamu idaresi / Ticari işletme niteliğinde kamu kuruluşu** (VUK m.98): Genel bütçeli idare veya belediye gibi doğrudan kamu idaresine yapılan tebligat bu maddeye tabidir. Ayrı tüzel kişiliği bulunan ve özel hukuk hükümlerine tabi kamu iktisadi kuruluşlarına yapılacak tebligat ise tüzel kişilik temsilcisi üzerinden değerlendirilir. Maddenin uygulanıp uygulanmayacağı kurumun idare veya müessese niteliğine göre belirlenir. - **Kamu idaresi / özel sektör işvereni** (VUK m.239): Madde metninde sayılan genel, katma, özel bütçeli daire ve müesseseler ile belediyeler ve 3659 sayılı Kanuna tabi müesseseler. Bu sayılanların dışında kalan özel sektör işverenleri. Kamu idarelerinde kullanılan ödeme vesikası ücret bordrosunun yerini alır; özel sektör işverenleri için bu madde bir kolaylık getirmez. - **Kamu idaresi / kamu yararı derneği ve vakıf** (Harçlar K. m.59): Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler (a bendi) harçtan müstesna tutulur. Kamu yararına dernekler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar (b bendi) yalnızca kendi iktisapları ve tesisleri bakımından istisnadan yararlanır. Her iki grup da tescil ve şerh işlemlerinde muaftır; b bendi tesislerin sonradan iktisap edeceği gayrimenkulleri de kapsar. - **DEİK / Kamu idaresi (dış ekonomik ilişkiler)** (637 s. K. m.36): DEİK, özel hukuk hükümlerine tabi ve tüzel kişiliğe sahip özel sektör kuruluşları çatısıdır. Dış ekonomik ilişkileri doğrudan yürüten kamu idareleri, idari yapı içinde kurulan kamu tüzel kişileridir. DEİK'in işlemleri ve personeli özel hukuk rejimine tabidir; kamu idaresi yetkisi kullanmaz. Bakanlık gözetim ve denetimi ise yalnız bu kuruluşun bütçesi ve faaliyetleri bakımından söz konusudur. ## İlgili konular - Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler ## Örnek kararlar - 2016/180 E., 2018/4 K., 18.01.2018 — ilgili: 6085 s. K. m.2 - 2011/21 E., 2013/36 K., 28.02.2013 — ilgili: 6085 s. K. m.2 - 2012/102 E., 2012/207 K., 27.12.2012 — ilgili: 6085 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Kamu maliyesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-maliyesi) · [Performans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/performans) · [Hesap yargılaması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-yargilamasi) · [Uygunluk denetimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uygunluk-denetimi) · [Düzenlilik denetimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenlilik-denetimi) · [Güncelleme katsayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guncelleme-katsayisi) · [Genel sağlık sigortası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-saglik-sigortasi) · [Kamu zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-zarari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.