--- title: "Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurumu-niteliginde-meslek-kurulusu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu **Kısaca:** Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Av. K. m.109 · birliğin kuruluş ve nitelikleri: Mesleğin düzenlenmesi ve mensuplarının denetimi için kanunla kurulan, kamu tüzel kişiliğine sahip meslek örgütüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-109) - 3568 s. K. m.14 · odalar, nitelikleri ve faaliyet sınırı: Tüzel kişiliğe sahip, kamusal görev yürüten ve meslek mensuplarının ortak örgütü olan kuruluş türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-14) - 5411 s. K. m.79 · türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği: Bir meslek veya sektörün mensuplarını kanunla bir araya getiren, kamu hukuku tüzel kişiliğine sahip kuruluştur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-79) ## Kanunda nerede geçiyor ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.76 – Baroların kuruluş ve nitelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-76): Mesleğe mensup kişilerin kanunla kurulan, tüzel kişiliği bulunan ve kamusal yetkilerle donatılmış meslek örgütüdür. Mensupların iradesiyle değil kanunla kurulur ve demokratik ilkelere göre çalışır. - Av. K. m.109 – Birliğin kuruluş ve nitelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-109): Mesleğin düzenlenmesi ve mensuplarının denetimi için kanunla kurulan, kamu tüzel kişiliğine sahip meslek örgütüdür. Mensuplarının iradesiyle değil, kanunla kurulur. ### Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.14 – Odalar, nitelikleri ve faaliyet sınırı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-14): Tüzel kişiliğe sahip, kamusal görev yürüten ve meslek mensuplarının ortak örgütü olan kuruluş türüdür. Odalar bu niteliği nedeniyle kendi kuruluş amacının sınırları içinde hareket eder. - Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu m.28 – Odaları Birliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3568-sayili-serbest-muhasebeci-mali-musavirlik-ve-yeminli-mali-musavirlik-kanunu/madde-28#f3): Tüzelkişiliğe sahip, meslek mensuplarını bir araya getiren ancak kamu idaresinin parçası olmayan, kamusal yetkilerle donatılmış kuruluş türüdür. Birlik bu niteliktedir ve bu nitelik nedeniyle idari vesayet altındadır. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.79 – Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-79#f1): Bir meslek veya sektörün mensuplarını kanunla bir araya getiren, kamu hukuku tüzel kişiliğine sahip kuruluştur. Bu nitelik, birliğe üyeliğin zorunlu olmasının ve birliğin kamusal işlevlerinin dayanağıdır. ### Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun - Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun m.16 – Veteriner hekim odaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6343-sayili-veteriner-hekimligi-mesleginin-icrasina-turk-veteriner-hekimleri-birligi-ile/madde-16): Kamu hukuku kişiliği taşıyan, ancak kamu idaresinin bir parçası olmayan ve meslek mensuplarının ortak işlerini yürüten kuruluştur. Organları kendi üyeleri tarafından seçilir ve idari vesayet denetimine tabidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu / özel hukuk derneği** (3568 s. K. m.14): Odalar kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur ve kamusal yetkilerle donatılmıştır. Dernek ya da özel hukuk tüzel kişisi, sadece üyelerinin özel menfaatlerini gözeten kuruluştur. Oda, kamu kurumu niteliği nedeniyle kanunla verilen görevleri yerine getirir ve bu kapsamdaki işlemleri idari işlem niteliğinde olabilir. - **Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu / Dernek ya da meslek birliği** (5174 s. K. m.4): Oda, kanunla kurulan, üyeliği zorunlu olabilen ve kamu yetkisi kullanabilen bir kuruluştur. Dernek ya da gönüllü meslek birliği, kişilerin serbest iradesiyle kurulur ve kamu yetkisi kullanmaz. Oda, kamu hukuku rejimine tabidir ve üyelik kanundan doğar. Kamu kurumu niteliği nedeniyle bazı işlemleri idari yargıda dava konusu olabilir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2023/3621 E., 2023/3744 K., 19.12.2023; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2022/969 E., 2022/1168 K., 08.09.2022) ## İlgili konular - Genel hükümler, baroların organları ve baro genel kurulu (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/genel-hukumler-baronun-kurulmasi-organlarinin-gorevden-uzaklastirilmasi-ve - Genel hükümler ve birliğin organları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/genel-hukumler-ve-birligin-organlari ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2022/7329 E., 2025/4059 K., 24.09.2025 — ilgili: Av. K. m.76 - 10. Daire, 2022/3885 E., 2025/3745 K., 11.09.2025 — ilgili: Av. K. m.76 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/694 E., 2023/3104 K., 13.12.2023 — ilgili: 3568 s. K. m.28 ## İlgili terimler [Kuruluş amacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-amaci) · [Baro](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baro) · [Mıntaka](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mintaka) · [Türkiye Barolar Birliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turkiye-barolar-birligi) · [Protokol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/protokol) · [Tüzel kişilik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuzel-kisilik) · [Faaliyet izni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyet-izni) · [Birlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlik) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.