--- title: "Kamulaştırma yetkisi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamulastirma-yetkisi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kamulaştırma yetkisi **Kısaca:** Kamulaştırma yetkisi, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 233 s. K. m.61 · diğer haklar: Teşebbüs ve müesseselerin gerekli taşınmaz mallar ile kaynak ve irtifak haklarını, ilgili kanun hükümlerine göre kamulaştırabilmesi anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-61) - 1164 s. K. m.9: Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün, taşınmazın mülkiyetini mal sahibinden zorla alma yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1164-sayili-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun/madde-9) - 6001 s. K. m.22 · kamulaştırma: Genel Müdürlüğün görev alanına giren karayolu ve tesisler için, mal sahibinin rızasına bakılmaksızın taşınmazı kamu gücüyle edinme yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-22) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.61 – Diğer haklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-61#f1-2): Teşebbüs ve müesseselerin gerekli taşınmaz mallar ile kaynak ve irtifak haklarını, ilgili kanun hükümlerine göre kamulaştırabilmesi anlamına gelir. Yetki maddenin verdiği bir kapsam içindedir; kamulaştırma usulü ilgili kanuna bağlıdır. ### Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun - Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1164-sayili-arsa-uretimi-ve-degerlendirilmesi-hakkinda-kanun/madde-9): Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün, taşınmazın mülkiyetini mal sahibinden zorla alma yetkisidir. Yetkinin kullanılması Bakan onayına bağlıdır; Genel Müdürlük kendiliğinden kamulaştırma kararı alamaz. ### Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.22 – Kamulaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-22#f1): Genel Müdürlüğün görev alanına giren karayolu ve tesisler için, mal sahibinin rızasına bakılmaksızın taşınmazı kamu gücüyle edinme yetkisidir. Yetki görev alanıyla sınırlıdır. ### Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun - Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanun m.4 – Görev ve yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7330-sayili-makine-ve-kimya-endustrisi-anonim-sirketi-hakkinda-kanun/madde-4): Millî güvenlik ve ulusal kalkınma içeren yatırım projeleri için Cumhurbaşkanı kararıyla kullanılan yetkidir. Genel bir kamulaştırma yetkisi değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Gayrimenkul tasarrufu / Kamulaştırma yetkisi** (233 s. K. m.61): Gayrimenkul tasarrufu, kiralama ve sınırlı ayni hak tesisi, teşebbüsün mevcut ya da kendisine ait malvarlığı üzerindeki işlemleridir. Kamulaştırma, mülkiyeti sahibinden devralmak için kamu gücüne dayanan bir yetkidir ve ilgili kanun hükümlerine bağlıdır. Kamulaştırmada gerekli taşınmaz ve irtifak hakkı ayrıca kanuni usulle kamulaştırılır; sözleşmeyle edinim, madde 61/1 kapsamında kalır ve kamulaştırma usulü uygulanmaz. - **Genel kamulaştırma yetkisi / Erişme kontrollü karayolunda işletici şirketin bedel yükümlülüğü** (6001 s. K. m.22): Fıkra 1 uyarınca Genel Müdürlük, görev alanındaki her karayolu için kamulaştırma yetkisine sahiptir ve bedeli kendi bütçesinden karşılar. Fıkra 2 uyarınca işletme hakkı verilen veya devredilen erişme kontrollü yollarda bedelin tamamı veya bir kısmı sözleşme ile işletici şirkete yüklenebilir. Bedel yükünün kime ait olacağı sözleşme hükmüne bağlıdır; sözleşmede hüküm yoksa bedel yükü şirkete geçmez. - **Genel kamulaştırma yetkisi / Vakıflar Genel Müdürlüğü** (2863 s. K. m.15): Menşei vakıf olmayan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları Bakanlıkça kamulaştırılır. Menşei vakıf olan taşınmazlar Vakıflar Genel Müdürlüğünce kamulaştırılır. Taşınmazın vakıf kökenli olup olmaması kamulaştırmayı yapacak idareyi belirler. - **Kamulaştırma yasağı / Kamulaştırma yetkisi** (7082 s. K. m.12): Kamu tüzel kişisi ve kurumlarının sahip olduğu taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları, başka bir kamu tüzel kişisi tarafından kamulaştırılamaz. Özel hukuk kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar bakımından kamulaştırma yetkisi genel kamulaştırma mevzuatına tabidir ve bu madde kapsamında değildir. Kamu malının kamu idaresi arasında kamulaştırma yoluyla değil, bu maddedeki devir usulü ile el değiştirmesi gerekir. ## Örnek kararlar - 2023/126 E., 2024/67 K., 07.03.2024 — ilgili: 1164 s. K. m.9 - 2019/93 E., 2023/87 K., 04.05.2023 — ilgili: 1164 s. K. m.9 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2327 E., 2021/1343 K., 04.11.2021 — ilgili: 6001 s. K. m.22 ## İlgili terimler [Bakan onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakan-onayi) · [Muhdesat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhdesat) · [Erişme kontrollü karayolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrollu-karayolu) · [Müteşebbis heyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutesebbis-heyet) · [Sınırlı ayni hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinirli-ayni-hak) · [Devlet malı hükmü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-mali-hukmu) · [Avans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/avans) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.