---
title: "Kamuya yararlı dernek nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamuya-yararli-dernek"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kamuya yararlı dernek

**Kısaca:** Kamuya yararlı dernek, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.100 · saklı hükümler: Faaliyetleri kamu yararına ve toplumun genel yararına yönelmiş, bu niteliği ilgili mevzuatça tanınan dernek türüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-100)
- 237 s. K. m.1: Kamu yararına çalıştığı kabul edilen ve bu niteliği idari işlemle tanınan dernektir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-1)
- 2443 s. K. m.2 · kamuya yararlı derneklerle vakıflar, kooperatif ve birliklere ilişkin görevler: Kamu yararına çalıştığına Cumhurbaşkanı kararıyla karar verilen dernektir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2443-sayili-devlet-denetleme-kuruluna-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-2)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.100 – H. Saklı hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-100#f1): Faaliyetleri kamu yararına ve toplumun genel yararına yönelmiş, bu niteliği ilgili mevzuatça tanınan dernek türüdür. Madde bu niteliğin koşullarını tanımlamaz; bu statünün ayrı mevzuatta belirlendiğini ima eder.

### Taşıt Kanunu
- Taşıt Kanunu m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-1): Kamu yararına çalıştığı kabul edilen ve bu niteliği idari işlemle tanınan dernektir. Madde, bu derneklerin taşıtlarının kanuna tabi olabilmesini Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülmeye bağlar.

### Devlet Denetleme Kuruluna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
- Devlet Denetleme Kuruluna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.2 – Kamuya yararlı derneklerle vakıflar, kooperatif ve birliklere ilişkin görevler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2443-sayili-devlet-denetleme-kuruluna-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-2): Kamu yararına çalıştığına Cumhurbaşkanı kararıyla karar verilen dernektir. Maddenin hedef kuruluşlarından biridir; denetim yetkisi bu niteliğe bağlıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Kamu tüzel kişisi / Kamuya yararlı dernek** (237 s. K. m.1): a, b ve c bentlerindeki kurum ve kuruluşlardır. d bendindeki derneklerdir. Dernekler yalnızca Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülen taşıtlarıyla kapsama girer; diğer kamu kurumları için bu şart yoktur.
- **Kamuya yararlı dernek / genel dernek** (2443 s. K. m.2): Kamuya yararlı olarak Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilmiş dernekler, madde kapsamında doğrudan denetime tabidir. Kamuya yararlı niteliği bulunmayan dernekler maddenin kapsamında değildir; bunların denetimi Dernekler Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kurulun denetim yetkisi yalnızca kamuya yararlı statüye sahip derneklere uzanır.
- **Genel dernek / kamuya yararlı dernek** (TMK m.100): Genel dernekler TMK'nin genel dernek hükümlerine tabidir. Kamuya yararlı dernekler kamu yararı statüsüne bağlı özel hükümlere tabidir. Kamuya yararlı dernek bakımından ilgili özel mevzuattaki hüküm önce uygulanır, genel hüküm yalnız boşluğu doldurur.
- **Kamuya yararlı dernek ve vakıflar / kamu kurum ve kuruluşları** (Anayasa m.108): Kamuya yararlı dernek ve vakıflar özel hukuk tüzelkişiliğine sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları idarenin parçasıdır ve doğrudan idari denetime tabidir. Dernek ve vakıflarda denetim, kamu kurumlarındakinden farklı olarak yalnızca maddede yazılı kamuya yararlılık sıfatı bulunan kuruluşlarla sınırlıdır.

## İlgili konular

- Derneklerin faaliyetleri ve uluslararası faaliyet (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/derneklerin-faaliyetleri-ve-uluslararasi-faaliyet

## İlgili terimler

[Özel bütçeli idare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-butceli-idare) · [Saklı kalma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-kalma) · [İktisadi devlet teşekkülü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-devlet-tesekkulu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.