--- title: "Kanuna aykırılık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuna-aykirilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kanuna aykırılık **Kısaca:** Kanuna aykırılık, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.60 · inceleme: Kuruluş bildirimi, tüzük veya belgelerde kanuna uyulmamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-60) - İİK m.16 · şikayet ve şartlar: İşlemin tesisinde kanun hükmünün hiç uygulanmaması, eksik veya yanlış uygulanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-16) - 2863 s. K. m.68 · yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket edenler: Varlığın 2863 sayılı Kanun'da öngörülen izin, bildirim veya çıkış usullerine uyulmadan çıkarılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-68) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.60 – 2. İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-60#f2): Kuruluş bildirimi, tüzük veya belgelerde kanuna uyulmamasıdır. Giderilmesi istenir; giderilmezse feshe konu olabilir. Yasak amaç ayrı bir hal olup bu maddede ayrı sonuçlara bağlanmıştır. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.16 – Şikayet ve şartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-16): İşlemin tesisinde kanun hükmünün hiç uygulanmaması, eksik veya yanlış uygulanmasıdır. Kanun sözüyle kanun dışında kalan düzenleyici işlemler de (yönetmelik gibi) kapsama alınır; taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık bu kapsamda değildir. ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.68 – Yurt dışına çıkarma yasağına aykırı hareket edenler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-68): Varlığın 2863 sayılı Kanun'da öngörülen izin, bildirim veya çıkış usullerine uyulmadan çıkarılmasıdır. Kanuna uygun şekilde yurt dışına çıkarılan varlık bakımından bu suç oluşmaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Yasak amaç / kanuna aykırılık ve noksanlık** (TMK m.60): Derneğin amacının emredici hükümlere, ahlaka veya adaba aykırı olması ya da tüzükte yasak amaç bulunması hali. Yasak amaç dışında kalan kanuna aykırılık veya noksanlık hali. Yasak amaç halinde tüzel kişilik kazanılamadığı kabul edilir ve doğrudan savcılık yoluyla faaliyetin durdurulması istenebilir. Yasak amaç dışındaki hallerde önce otuz günlük giderme süresi tanınır. - **Kanuna aykırılık / noksanlık giderilmiş / giderilmemiş** (TMK m.60): Belirtilen süre içinde noksanlık tamamlanan veya aykırılık giderilen dernek. Otuz gün içinde noksanlığı tamamlanmayan veya aykırılığı giderilmeyen dernek. Birinci halde dernek dernekler kütüğüne kaydedilir. İkinci halde en büyük mülki amir Cumhuriyet savcılığına bildirimde bulunur ve fesih davası açılması yoluna gidilir. - **Yönetmelik aykırılığı / kanuna aykırılık** (618 s. K. m.11): Bu madde, kanunun 2. maddesinde anılan yönetmeliklere muhalefeti kapsar. Kanunun kendisine ya da başka bir düzenlemeye aykırılık bu maddenin konusu değildir. Yalnızca anılan yönetmeliklere aykırılık için bu madde uygulanır; diğer aykırılıklar için ayrı bir yaptırım hükmü aranmalıdır. - **Bu Kanuna aykırılık / yönetmeliğe aykırılık** (2893 s. K. m.8): Kanun hükmüne aykırı bayrak, madde metninde 'bu Kanuna' ifadesiyle belirtilen doğrudan aykırılıktır. Yönetmelik hükmüne aykırı bayrak, teknik ölçü ve biçim kurallarına dayalı aykırılıktır. Her iki aykırılık da madde kapsamına girer; yasak ve toplatma aynı şekilde uygulanır. - **Kanuna aykırılık / sözleşmeye aykırılık** (4925 s. K. m.14): Taşımanın ilgili kanunlara aykırı olması. Taşımacı ile yolcu veya gönderen arasındaki sözleşmeye aykırı olması. Madde her iki aykırılık hâlini de kapsar; biri varsa yasak işlemiş olur. - **Kanuna aykırılık / karara etkisizlik** (CMK m.206): Kanuna aykırı elde edilmiş delil, ortaya konulmasının reddi gerekçesidir. Karara etkisi olmayan delil, ispat edilmek istenen olayın hükme etkisi bulunmadığı hallerde reddedilir. Her iki halde de ortaya konulma talebi reddolunur; ancak kanuna aykırı delilin hükme esas alınmaması ayrı bir hükümdür ve m.217'den kaynaklanır. ## İlgili konular - İş görmekten memnuiyet ve icra mahkemesi hâkiminin reddi, müddetler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/is-gormekten-memnuiyet-ve-icra-mahkemesi-hakiminin-reddi-muddetler - Kuruluşu, tüzel kişiliğin kazanılması ve üyelik (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-tuzel-kisiligin-kazanilmasi-ve-uyelik ## İlgili terimler [Kültür ve tabiat varlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kultur-ve-tabiat-varligi) · [En büyük mülki amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/en-buyuk-mulki-amir) · [Noksanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/noksanlik) · [Faaliyetin durdurulması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faaliyetin-durdurulmasi) · [Adli para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adli-para-cezasi) · [Şikâyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sikayet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.