--- title: "Kanuni rehin hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanuni-rehin-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kanuni rehin hakkı **Kısaca:** Kanuni rehin hakkı, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.1324 · sırası: Kanun gereği doğan ve sözleşmeye dayanmayan rehin hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1324) - İİK m.153/A · rehnin paraya çevrilmesine ilişkin hükümlerin gemilere uygulanması: Kanun gereği, sözleşme olmaksızın doğan ve gemi üzerinde kurulan rehin haklarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-153a) - 6103 s. K. m.36 · gemi alacaklısı hakkının devamı: Kanun hükmü gereği, bir sözleşmeye dayanmadan doğan rehin hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6103-sayili-turk-ticaret-kanununun-yururlugu-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/madde-36) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1324 – IV- Sırası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1324#f2): Kanun gereği doğan ve sözleşmeye dayanmayan rehin hakkıdır. Bu maddede gemi alacağının doğurduğu kanuni rehin hakları söz konusudur ve sıra, bu hakkın doğuş ve öncelik ölçütlerine göre belirlenir. - TTK m.1325 – V- Devri ve intikali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1325#f1): Kanun gereği, belirli bir alacağın güvencesi olarak doğan rehin hakkıdır. Sözleşmeye dayanmadığı için tarafların iradesiyle değil, doğrudan kanunla ortaya çıkar. - TTK m.1378 – 2. İflas yoluyla takip hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1378): Kanunun doğrudan tanıdığı ve tarafların iradesine bağlı olmayan rehin hakkıdır. Gemi alacakları bakımından kanuni rehin hakkı kanunda ayrıca düzenlenmiştir. - TTK m.1379 – 3. Diğer takip yolları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1379#f1): Kanun gereği doğan ve gemi üzerinde alacağa teminat sağlayan rehin hakkıdır; sözleşmeye dayanmaz. Bu maddede gemi alacaklısı hakkı, hapis hakkı ve tersane sahibinin kanuni ipotek hakkı olarak sayılmaktadır. - TTK m.1395 – g) Altıncı sıra (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1395): Kanunun doğrudan doğruya bir alacak için tanıdığı rehin hakkıdır ve tarafların sözleşmesine dayanmaz. Maddenin gerekçesinde, müşterek avarya garame payı alacaklılarına ilişkin rehin örnek verilmiştir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.153/A – Rehnin paraya çevrilmesine ilişkin hükümlerin gemilere uygulanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-153a): Kanun gereği, sözleşme olmaksızın doğan ve gemi üzerinde kurulan rehin haklarıdır. Madde bunları taşınır rehni hükümlerine bağlar; bayrağa ve sicile kayıtlılığa bakılmaz. ### Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun - Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.36 – G) Gemi alacaklısı hakkının devamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6103-sayili-turk-ticaret-kanununun-yururlugu-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/madde-36): Kanun hükmü gereği, bir sözleşmeye dayanmadan doğan rehin hakkıdır. Gemi alacaklısı hakkı bu türden bir aynı haktır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kanuni rehin hakkı / Akdi ve tescilli rehin hakkı** (TTK m.1323): Gemi alacaklısının kanuni rehin hakkı, m.1320'ye dayanarak doğar ve kanun gereği kendiliğinden oluşur. Akdi rehin hakkı tarafların sözleşmesine dayanır; tescilli rehin ise gemi siciline kaydedilmiş olur. Madde metni, birinci fıkrada tescilli veya tescilsiz tüm kanuni ve akdi rehin haklarını aynı biçimde karşılaştırdığı için, kanuni rehin hakkının sırasını tescil durumu belirlemez. - **Gemi alacaklısı / Kanuni rehin hakkı sahibi (haciz yolu)** (TTK m.1380): Gemi alacaklısı hakkı sahibi, bu maddeye göre rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapar. Aynı kanuni rehin hakkına sahip alacaklı genel haciz veya kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla da takip yapabilir. Haciz yoluna başvuran alacaklı kanuni rehin hakkından feragat etmiş olur (m.1379). Bu nedenle rehin yolu ile haciz yolu arasındaki seçim alacaklının aleyhine sonuç doğurur. - **Gemi alacaklısı / Gemi üzerinde akdi veya kanuni rehin hakkı sahibi (iflas yolu)** (TTK m.1380): Bu maddedeki alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yolunu kullanır. Gemi üzerinde akdi veya kanuni rehin hakkı olan alacaklı, önce rehne başvurmadan iflas yoluyla takip yapabilir. İflas yoluna gidilmesi kanuni rehin hakkından feragat sonucu doğurmaz; bu husus m.1378 ile ayrılır. - **Akdi/kanuni gemi ipoteği / Kanuni rehin hakkı (m.1379)** (TTK m.1381): Bu madde ipotek alacaklısına, ipoteğin paraya çevrilmesi yolunu açar. m.1379 uyarınca kanuni rehin hakkı sahibi, haciz veya kambiyo yoluyla takip yapabilir; ancak bu durumda kanuni rehin hakkından feragat etmiş olur. Kanuni rehin hakkı sahibi haciz yolunu seçerse rehin hakkını kaybeder; ipotek alacaklısı ise ipoteği paraya çevirme yolunu seçmekte serbesttir. ## İlgili konular - Rehinli alacakların takibi, rehinli alacaklıların takip hakkı ve cebrî satış (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/rehinli-alacaklarin-takibi-rehinli-alacaklilarin-takip-hakki-ve-cebri-satis - Sıra cetveli ve eşya hakkında icra (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/sira-cetveli-ve-esya-hakkinda - Müşterek hükümler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/tasinir-rehninin-paraya-cevrilmesi-musterek-hukumler ## Örnek kararlar - 11. Hukuk Dairesi, 2013/8650 E., 2014/14746 K., 26.09.2014 — ilgili: 6103 s. K. m.36 - 11. Hukuk Dairesi, 2013/8831 E., 2013/23478 K., 24.12.2013 — ilgili: 6103 s. K. m.36 - 11. Hukuk Dairesi, 2013/14269 E., 2013/18327 K., 21.10.2013 — ilgili: 6103 s. K. m.36 ## İlgili terimler [Gemi alacaklısı hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi-alacaklisi-hakki) · [Gemi alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi-alacagi) · [İflas yoluyla takip](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iflas-yoluyla-takip) · [Yetkili icra dairesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-icra-dairesi) · [İntikal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intikal) · [Ferâgat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fer-gat) · [Gemi ipoteği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gemi-ipotegi) · [Sıra cetveli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sira-cetveli) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.