--- title: "Kanunun amacı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanunun-amaci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kanunun amacı **Kısaca:** Kanunun amacı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.1 · ceza Kanununun amacı: Kanunun hangi değerleri korumayı ve hangi sonucu hedeflediğini gösteren genel çerçevedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-1) - 4691 s. K. m.1 · amaç: Hüküm bağlayıcı bir yetki ya da yükümlülük doğurmaz, yorumda ölçüt işlevi görür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4691-sayili-teknoloji-gelistirme-bolgeleri-kanunu/madde-1) - 5553 s. K. m.1 · amaç: Kanunun hangi kamusal hedefleri gerçekleştirmek üzere çıkarıldığını gösteren genel hükümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.1 – Ceza Kanununun amacı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-1): Kanunun hangi değerleri korumayı ve hangi sonucu hedeflediğini gösteren genel çerçevedir. Maddenin ilk cümlesinde sayılan değerler ve suç önleme bu kapsamı oluşturur. ### Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu - Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4691-sayili-teknoloji-gelistirme-bolgeleri-kanunu/madde-1#f1): Kanunun hangi kamusal hedeflere hizmet ettiğini gösteren, maddede sıralanan hedefler bütünüdür. Hüküm bağlayıcı bir yetki ya da yükümlülük doğurmaz, yorumda ölçüt işlevi görür. ### Tohumculuk Kanunu - Tohumculuk Kanunu m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-1#f1): Kanunun hangi kamusal hedefleri gerçekleştirmek üzere çıkarıldığını gösteren genel hükümdür. Tek başına bir hak ya da yükümlülük doğurmaz, diğer maddelerin yorumunda ölçüt olarak kullanılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kanunun amacı / Cezanın amacı** (TCK m.1): Madde 1 kanunun amacını, yani kanunun hangi değerleri koruduğunu ve neyi hedeflediğini düzenler. Cezanın amacı, cezanın uygulanmasıyla ulaşılmak istenen sonuçlardır ve bu maddede düzenlenmez. Madde ile doğrudan ceza verilemez; ceza verilebilmesi için suç tanımı ve kanunilik ilkesi gerekir. Cezanın amacına ilişkin tartışmalar m.1'in kapsamı dışındadır. - **Kanunun amacı / Kanunun uygulama hükmü** (2828 s. K. m.1): Madde 1, kanunun amacını ve düzenlediği konuların başlıklarını gösterir; kendisi somut bir yükümlülük yüklemez. Kanunun diğer maddeleri, hizmetin türünü, kapsamını ve yürütülme usulünü ayrıntılı biçimde düzenler. Somut hak ve yükümlülükler için ilgili sonraki maddeye bakılır; m.1 tek başına dayanak olarak kullanılmaz, yorumda yol gösterici işlev görür. - **Kanunun amacı / Kanunun uygulanma hükmü** (2941 s. K. m.1): Madde 1, kanunun amacını ve yükümlülüklerin barıştan itibaren uygulanacağı yönünü belirleyen tanıtım hükmüdür. Kanunun ilerideki maddeleri ise somut yükümlülükleri, yetkili organları ve yaptırımları düzenler. Madde tek başına bir yükümlülük doğurmaz; somut yükümlülüğün varlığı için ilgili diğer madde hükmüne bakılması gerekir. - **Kanunun amacı / Kanunun uygulama hükümleri** (4054 s. K. m.1): Madde 1, kanunun genel amacını ve yönünü belirleyen ilke niteliğinde bir hükümdür. m.4, 6 ve 7 ise yasaklanan davranışları ve bunların ölçütlerini somut olarak düzenleyen emredici hükümlerdir. Bir davranışın ihlal sayılıp sayılmayacağı m.1'e değil m.4, 6 veya 7'ye bakılarak belirlenir; m.1 tek başına yaptırım dayanağı olarak kullanılamaz. - **Kanunun amacı / kanunun hükümleri** (4678 s. K. m.1): Madde 1, kanunun amacını ve düzenlediği konuları sıralar; kendi başına bir hak veya yükümlülük kurmaz. Kanunun diğer maddeleri, sıralanan konuların ayrıntılı hükümlerini ve uygulanabilir kuralları içerir. Somut bir talep bakımından dayanak olarak madde 1 değil, ilgili konuyu düzenleyen diğer maddeler gösterilmelidir. - **Kanunun amacı / kanunun uygulama alanı** (SGGSSK m.1): Madde 1 amacı ve konuyu belirler. Kimlerin sigortalı sayılacağı ve kapsam dışı kalanlar ayrı maddelerde düzenlenir. Bir kişinin sigortalı olup olmadığı madde 1'den değil, sigortalılığı düzenleyen maddelerden çıkarılır. ## İlgili konular - Temel ilkeler ve tanımlar (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/temel-ilkeler-ve-tanimlar ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2018/114 E., 2021/453 K., 07.10.2021 — ilgili: TCK m.1 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/325 E., 2024/6362 K., 12.09.2024 — ilgili: 4691 s. K. m.1 - 8. Daire, 2021/5306 E., 2024/3543 K., 05.06.2024 — ilgili: 5553 s. K. m.1 ## İlgili terimler [Tohumluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tohumluk) · [Güvenlik tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guvenlik-tedbiri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.