---
title: "Kapasite nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kapasite"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kapasite

**Kısaca:** Kapasite, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2521 s. K. m.6 · imalatın standardizasyonu ve denetimi: Fabrika veya imalathanenin ayda üretebileceği tüfek adedidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-6)
- 2547 s. K. m.7 · yükseköğretim Kurulunun görevleri: Üniversitenin her eğitim-öğretim programına kabul edebileceği öğrenci sayısıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-7)
- 3225 s. K. m.1 · amaç ve kapsam: Kurumların sahip olduğu üretim, tesis, personel ve ekipman imkânlarının tamamıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3225-sayili-milli-savunma-bakanligi-doner-sermaye-isletmeleri-kanunu/madde-1)

## Kanunda nerede geçiyor

### Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun
- Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun m.6 – İmalatın standardizasyonu ve denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2521-sayili-avda-ve-sporda-kullanilan-tufekler-nisan-tabancalari-ve-av-bicaklarinin-yapimi/madde-6#f2): Fabrika veya imalathanenin ayda üretebileceği tüfek adedidir. Namlu basınç kontrol tezgâhı kurma yükümlülüğü bu kapasiteye bağlanmıştır; 50 adet eşiği aşan kapasite tezgâh kurmayı zorunlu kılar.

### Yükseköğretim Kanunu
- Yükseköğretim Kanunu m.7 – Yükseköğretim Kurulunun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-7#f4-h): Üniversitenin her eğitim-öğretim programına kabul edebileceği öğrenci sayısıdır. Kurul bu sayıyı üniversitenin önerisini inceleyerek tespit eder.

### Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Kanunu
- Millî Savunma Bakanlığı Döner Sermaye İşletmeleri Kanunu m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3225-sayili-milli-savunma-bakanligi-doner-sermaye-isletmeleri-kanunu/madde-1): Kurumların sahip olduğu üretim, tesis, personel ve ekipman imkânlarının tamamıdır. Maddeye göre bu kapasitelerin ülke ekonomisi yararına değerlendirilmesi amaçlanır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Genel usul ve esas / Kapasite zorunluluğu** (2828 s. K. m.34): Kuruluşların kurulması, izni ve standartları yönetmelikle düzenlenir. Ücretsiz kapasite oranı doğrudan kanunla belirlenmiştir ve yönetmelikle değiştirilemez. Yüzde üçlük oran, yönetmelik değişikliği ile azaltılamaz veya artırılamaz.
- **Yeni veya kapasite artırımı yapacak fabrika / Üç yaşını doldurmuş mevcut fabrika** (4634 s. K. m.3): İlk kez üretime geçecek, üç yaşın altındaki ve kapasite artırım izni almış fabrikalarda kota nominal üretim verisine göre belirlenir. Üç yaşını doldurmuş ve artırım izni almamış fabrikalarda kota son üç yıllık ortalama fiili günlük işleme kapasitesi ve/veya üretim miktarı ile randımana göre hesaplanır. Hesap ölçütü değişir; yeni fabrikalar fiili veri yokluğunda nominal veriyle değerlendirilir.
- **Mevcut fabrika kota ile / Yeni fabrika veya kapasite artırımı** (4634 s. K. m.3): Mevcut bir fabrikanın işleyişini sürdürmesi, kotasının beş yıllık dönem içinde tespit edilmiş olmasına dayanır. Yeni fabrika kurmak veya mevcut kapasiteyi artırmak isteyen şirket için kota temini zorunludur. Kota temin edilmeden yeni fabrika kurulamaz veya kapasite artırılamaz; yeni A ve B kotası tahsisi Cumhurbaşkanına aittir.
- **Zorunlu hal transferi / mücbir sebep ve kapasite değişikliği transferi** (4634 s. K. m.4): Pazarlama yılı içinde kotalar arası zorunlu transfer. Şirketin kendi fabrikaları arasında, kapasite değişikliği veya mücbir sebep nedeniyle Bakanlık kararıyla yapılan kota aktarımı. Birincisi kanunun zorunlu hâllerine bağlıdır. İkincisi şirketin kendi bünyesi içinde ve Bakanlık kararına bağlı bir aktarımdır.
- **Kapasite artışı (f) / Diğer haller** (İş K. m.7): Kapasite artışı hâlinde geçici işçi sayısı işyerindeki işçi sayısının dörtte birini geçemez; on ve daha az işçi çalıştıran işyerlerinde beş işçiye kadar izin verilir. Diğer hallerde bu oran sınırı aranmaz. Yalnızca (f) bendi kapsamında oran sınırı uygulanır ve bu sınır işyeri işçi sayısı üzerinden hesaplanır.
- **Ortaklık içi istihdam kaydırması / gerçek kapasite artışı** (5084 s. K. m.7): Yönetim ve kontrolü elde tutacak ortaklık ilişkisi içindeki şirketler arasında istihdamın kaydırılması ya da şahıs işletmesinde sahipliğin değişmesi. Ek kapasite ve istihdam artışı doğuran yatırım. Ek artış doğurmayan kaydırma işlemleri teşvikten yararlanamaz; gerçek artış doğuran işlemler ise bu Kanun kapsamında değerlendirilebilir.

## İlgili terimler

[Damgalama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damgalama) · [Döner sermaye işletmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/doner-sermaye-isletmesi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.