--- title: "Karayolu nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Karayolu **Kısaca:** Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır. (KTK m.2) ## Kanuni tanım - **6001 s. K. m.2/1-i** (Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun): Trafik akışına imkân sağlamak üzere kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeritleri, köprüler, tüneller, her türlü sanat yapıları, koruma yapıları ve diğer alanları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-i ## Kanunda nerede geçiyor ### Karayolları Trafik Kanunu - KTK m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-1): Kanunun uygulama alanını belirleyen temel kavramdır. Madde metninde tanımlanmaz; kanunun 3. maddesinde trafik için kamunun yararlanmasına açık arazi şeridi, köprü ve alanlar olarak tanımlanır. - KTK m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2918-sayili-karayollari-trafik-kanunu/madde-2#f2-a): Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır. Tanım 3. maddededir ve bu madde kapsamın hangi yerlere uzandığını belirlemek için tanıma atıf yapar. ### Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-c): Trafik akışına imkân sağlamak üzere kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeritleri, köprüler, tüneller, her türlü sanat yapıları, koruma yapıları ve diğer alanlardır. Kamunun yararlanmasına açık olmak ölçütü temel alınmıştır; mülkiyetin kime ait olduğu tanımın kapsamını belirlemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Karayolu / Karayolu dışı kamuya açık alan** (KTK m.2): Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprü ve alanlar karayoludur ve kanun doğrudan uygulanır. Park, bahçe, garaj, terminal, servis ve akaryakıt istasyonu gibi karayolu dışındaki kamuya açık alanlar ise yalnızca trafik için yararlanılan yerler olduğunda ikinci fıkra kapsamına girer. Karayolu dışı alanda meydana gelen olayda kanunun uygulanabilmesi için alanın maddede sayılan niteliklerde olması ve aksine hükmün bulunmaması gerekir. - **Erişme kontrollü karayolu / Para ödenerek yararlanılan karayolunun ücretsiz kesimi** (KTK m.2): Erişme kontrollü karayollarında ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde kanun uygulanır. Ücretli karayolunun kamuya açık olmayan kesimleri ise maddenin ikinci fıkrasındaki bu kapsam dışında kalır. Olayın yeri kamuya açık kesimde ise kanun uygulanır; kamuya açık olmayan kesimde uygulama için ayrı bir dayanak aranır. - **Otoyol / Erişme kontrollü karayolu** (6001 s. K. m.2): Otoyol; yüksek standart, asgari hız sınırlaması ve erişme kontrolünün üçünün birlikte bulunduğu karayoludur. Erişme kontrolü, transit trafiğe tahsis edilen karayollarında girişin kısıtlanmasıdır ve tek başına otoyol niteliği vermez. Erişme kontrolü uygulanan bir yolun otoyol sayılabilmesi için hız sınırlaması ve yüksek standart koşulları da birlikte aranır. - **Karayolu / Karayolu dışı alan** (6001 s. K. m.2): Kamunun yararlanmasına açık ve trafik akışına imkân sağlayan alanlar karayoludur. Özel mülkiyete tabi, kamunun yararlanmasına açık olmayan yol veya tarla gibi alanlar karayolu değildir. Karayolu tanımına giren alanda oluşan trafik ilişkileri Kanun kapsamında kalır; dışarıdaki alanlar kapsam dışında kalır. - **Karayolu taşıtı / hava aracı** (197 s. K. m.1): Karayolları Trafik Kanununa göre kayıt ve tescil edilmiş motorlu kara taşıtları, trafik şube veya bürolarındaki sicilleriyle vergiye tabidir. Uçak ve helikopterler ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğündeki kayıtlarıyla vergiye tabi olur. Kayıt makamı farklıdır. Hangi siciline kayıtlı olduğu, taşıtın hangi bentten vergilendirileceğini belirler; kayıt makamı yanlış belirlenirse vergi konusu tespiti hatalı olur. - **(A) grubu acentenin yurt dışı turda kendi aracını kullanması / ruhsatnameli karayolu nakliyatı** (1618 s. K. m.3): (A) grubu acente, yurt dışı turunda kara ulaştırma aracı kullanmak istediğinde dış hatlara karayolu yolcu nakliyatı ruhsatnamesi aranmaz. Aracın Bakanlıkça belirlenen vasıflara uygunluğu ayrıca aranır. Ruhsatname yerine araç vasfı denetimi gelir; ruhsatname istenmemesi araç niteliği şartını ortadan kaldırmaz. ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2018/99 E., 2021/1421 K., 16.11.2021 — ilgili: KTK m.1 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1098 E., 2021/422 K., 06.04.2021 — ilgili: KTK m.1 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1109 E., 2021/423 K., 06.04.2021 — ilgili: KTK m.1 ## İlgili terimler [İşletici şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletici-sirket) · [Hizmet tesisleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-tesisleri) · [Otoyol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/otoyol) · [Toplayıcı yol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplayici-yol) · [Erişme kontrolü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrolu) · [Karayolu sınır çizgisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu-sinir-cizgisi) · [Erişme kontrollü karayolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrollu-karayolu) · [Aksine hüküm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aksine-hukum) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.