--- title: "Karine nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karine" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Karine **Kısaca:** Karine, 11 kanunda 30 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.721 · sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyet: Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-721) - TBK m.212: Kanunun, bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsayan hükmüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-212) - CMK m.222 · duruşma tutanağının ispat gücü: Tutanağa yazılan işlemlerin yapıldığı, yazılmayan işlemlerin yapılmadığı yönündeki kanuni varsayımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-222) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.195 – I - Hâkim ve bağlı şirket (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-195#f2): Aksi ispat edilebilen kanuni bir varsayımdır. Pay çoğunluğu hâkimiyetin varlığına karine oluşturur, ancak birinci fıkradaki kontrol hâllerinin aksine kesin değildir. - TTK m.699 – 2. Kabul şerhinin çizilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-699#f1): Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır. Kabul şerhinin çizilmesinin poliçenin geri verilmesinden önce yapıldığı, aksi ispatlanıncaya kadar kabul edilir; yani bu bir kesin hüküm değildir. - TTK m.793 – D) Protestodan ve ibraz süresinin geçmesinden sonraki ciro (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-793#f2): Aksi ispat edilene kadar geçerli kabul edilen kanuni varsayımdır. Tarihsiz cironun protesto veya ibraz süresinden önce yapıldığı varsayılır; bu varsayım aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. - TTK m.856 – I - Taşıma senedi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-856#f2): Kanunun belirli bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsaymasıdır. Eşyanın taşıyıcıya tesliminin taşıma sözleşmesinin varlığına karine olması, aksinin ispatlanabilmesi anlamına gelir. - TTK m.858 – III - Taşıma senedinin ispat gücü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-858#f2): Kanunun belirli bir olguyu diğer bir olgunun varlığına bağlaması, yani ispat yükünü karşı tarafa kaydırmasıdır. Madde bakımından senedin kayıtları doğru kabul edilir; aksini ileri süren taraf bunu ispatlamak zorundadır. - TTK m.878 – 2. Özel hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-878#f2): Bir olgunun varlığından başka bir olgunun varlığının kabul edilmesidir. Burada özel sebep gerçekleştiğinde zararın bu sebepten ileri geldiği varsayılır; karşı taraf aksini ispat edebilir. - TTK m.889 – XIII -Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-889#f2): Bildirim yapılmadığında eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğinin kabul edilmesi anlamına gelen, aksi ispat edilebilir bir varsayımdır. Karine, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin sonucudur; bildirim yapılırsa işlemez. - TTK m.898 – E) Sorumluluktan kurtulma sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-898): Birinci fıkradaki sebeplerden birinin varlığı hâlinde zararın bu sebepten doğmuş olduğunun kabul edilmesidir. Karşı taraf, yani gönderen, zararın başka bir sebepten doğduğunu ispatlayarak karineyi çürütebilir. - TTK m.974 – II- Sicil karineleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-974): Sicil kaydının aksi ispat edilinceye kadar doğru sayılmasıdır. Madde metninde açıkça karine sözcüğü kullanılmamakla birlikte, ‘sayılır’ ifadesi bu niteliği taşır. - TTK m.1185 – 2. Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1185): Madde metninde, ihbar yapılmadığında eşyanın denizde taşıma senedinde yazılı biçimde teslim edildiği ve zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten doğduğu kabulüdür. Aksi ispat edilebilir. - TTK m.1186 – VI- Sorumluluğu sınırlandırma hakkı — 1. Sorumluluk sınırları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1186#f4): Denizde taşıma senedine yazılan yükleten bildirimlerinin doğruluğuna dair kanuni olarak kabul edilen ve aksi ispat edilebilen varsayımdır. Taşıyan bakımından bağlayıcı değildir. - TTK m.1239 – c) Eşyanın genel olarak cinsini, işaretlerini, koli veya parça adedini, ağırlık ve miktarını ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1239#f3): Konişmentoda yer alan beyanların taşıyanın eşyayı beyan edildiği gibi teslim aldığını veya yüklediğini kabul ettiren, aksi ispatlanabilen bir hukuki sonuçtur. Karinenin aksini ispat yükü taşıyandadır. - TTK m.1240 – d) Navlunu ispat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1240#f1): Bir olgunun varlığının kanunen kabul edilmesidir ve aksi ispatlanabilir. Bu maddede karinenin aksi, belirtilen kişilere karşı ispatlanamaz. - TTK m.1242 – B) Diğer denizde taşıma senetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1242#f1): Kanunun bir olgunun varlığı yönünde kabul ettiği ve aksi ispatlanabilen hukuki varsayımdır. Burada karine, senette yazılı taşıma sözleşmesinin yapıldığı ve eşyanın senette yazılı şekilde teslim alındığı olgularını kapsar. - TTK m.1294 – F) Karine yokluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1294#f1): Bilinen bir olgudan bilinmeyen bir olgunun çıkarılmasına imkân veren hukuki istidlaldir. Madde bağlamında kusur tespitinde kullanılan her türlü karine, kanuni olsun fiili olsun, kapsam dışında tutulmuştur. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.216 – G. Envanter (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-216): Bir olgunun aksi ispat edilinceye kadar doğru kabul edilmesidir. Bir yıl içinde yapılan envanterin doğruluğu bu biçimde kabul edilir ve karşı taraf aksini ispatla yükümlüdür. - TMK m.719 – II. Sınırlar — 1. Sınırların belirlenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-719): Aksi ispat edilebilen kabul anlamındadır. Madde, plandaki sınırın doğru olduğunu kabul eder; bu kabul, işaretlerin plana uymadığını ileri süren tarafça çürütülebilir. - TMK m.721 – 3. Sınırlıklar üzerinde paylı mülkiyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-721): Aksi ispat edilene kadar geçerli sayılan kanuni varsayımdır. Bu maddede sınırlığın komşuların paylı malı olduğu varsayılır, karşı taraf bunun aksini ispatlayabilir. - TMK m.928 – VI. Ödenen senedin geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-928): Senedin borçluya geri verilmesi hâlinde borcun sona erdiğinin kabul edildiği, ancak alacaklı tarafından aksi ispat edilebilen kanuni karinedir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.8 – 5. Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-8): Maddenin ikinci fıkrasında, fiyatlı sergileme ve tarife gönderiminin öneri sayılmasını sağlayan kanuni varsayımdır. Karşı taraf, aksini açıkça ve kolaylıkla ortaya koyarak bu varsayımı çürütebilir. - TBK m.17 – 2. İradi şekil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-17): Taraflar şekle bağlı bir sözleşme kurduklarında bunun geçerlilik için kararlaştırıldığının kabul edilmesidir. Aksi, menfaati bu yönde olan taraf tarafından ispat edilebilir. - TBK m.212 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-212): Kanunun, bir olgudan başka bir olgunun varlığını varsayan hükmüdür. Bu maddedeki karine aksi ispat edilebilir niteliktedir; alıcı susarsa ifadan vazgeçtiği kabul edilir. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.222 – Duruşma tutanağının ispat gücü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-222): Tutanağa yazılan işlemlerin yapıldığı, yazılmayan işlemlerin yapılmadığı yönündeki kanuni varsayımdır. Gerekçeye göre aksi ispatlanabilir niteliktedir; ancak bu aksini ispat, yalnızca sahtecilik yoluyla mümkündür. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.128 – Hasarın ihbarı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-128#f1): Aksi ispat edilinceye kadar geçerli kabul edilen varsayım. Madde bakımından teslim alma, taşıma belgesine uygun ve iyi durumda teslim anlamına gelir; karşı taraf bunun aksini ispatlayabilir. ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4 – Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-4#f3): Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı hallerde, piyasa verilerindeki benzerliğin uyumlu eylemin varlığına dair bir kabul doğurmasıdır. Karşı taraf ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak bu karineyi çürütebilir. ### Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun - Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-11#f1): Olaydan veya ilişkiden kanunun ya da hâkimin çıkarımıyla varılan ve ispat yükünü hafifleten varsayımdır. Madde, vesikanın ibraz edildiğini gösteren her türlü delil ve karinenin birlikte değerlendirilmesini öngörür. ### Nüfus Hizmetleri Kanunu - Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36 – Nüfus davaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-36#f1-c): Tespit davasının sonucunun, kaydın iptali veya düzeltilmesi davasında aksi ispat edilinceye kadar kabul edilmesi anlamına gelen ilişkidir. Tespit davası, bu davalar için bir karine oluşturur. ## Karıştırılan kavramlar - **Karine / Hileli davranış** (2920 s. K. m.128): Kabul karinesi, teslimin iyi durumda olduğunu varsayar. Taşıyanın hileli davranışı, ihbar sürelerinin işlemesini engeller. Hileli davranış varsa ihbar süresine uyulmamış olsa bile dava açılabilir; karineyi taşıyan aksini ispatlayabilir. - **Karine çürütme / Anlaşmanın kanıtlanması** (4054 s. K. m.4): Taraf, uyumlu eylemde bulunmadığını ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanarak ispatlarsa sorumluluktan kurtulur. Taraf bu karşı ispatı yapamazsa uyumlu eylem varsayımı sürer ve yasak ihlali sonuçlanır. Karine çürütülemediğinde sorumluluk doğar; ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmayan savunmalar kabul edilmez. - **Karine / aksi ispat** (TMK m.721): Sınırlığın komşuların paylı malı olduğu, aksi ispat edilmedikçe kabul edilir. Aksinin ispat edilmesi halinde sınırlık tek bir komşunun mülkiyetinde kalır veya başka bir mülkiyet durumu ortaya çıkar. Aksi ispat edilirse madde uygulanmaz ve sınırlığın tek malike ait olduğu sonucu doğar. - **Aksi ispat edilebilir karine / mutlak karine** (TBK m.212): Madde karineyi aksi ispat edilebilir nitelikte koymuştur; alıcı aynen ifa ile gecikme tazminatını talep edebilir. Karinenin mutlak olduğu kabul edilseydi alıcının aynen ifa talebi hiçbir koşulda mümkün olmazdı. Alıcı, bildirimle karineyi çürütebilir. - **Karine / kesin bağlayıcılık** (TTK m.1186): Senetteki bildirim kayıtları karine oluşturur ve yükleten aksini ispat edebilir. Taşıyan bakımından bu karine bağlayıcı değildir; 1239 uncu maddenin üçüncü fıkrası bu kayıtlar hakkında uygulanmaz. Taşıyan senetteki kaydın yanlış olduğunu ispatlayabilir. Bu durumda dördüncü fıkra kayıtlar hakkında kesin bağlayıcılığı kaldırır. - **Gönderilen aleyhine karine / karinenin aksinin ispatı** (TTK m.1240): Konişmentoda navlun veya sürastarya parasının gönderilen tarafından ödeneceğine dair kayıt bulunmadığında, gönderilenin ödeme yükümlülüğü olmadığı karinesi doğar. Konişmentoda böyle bir kayıt bulunduğunda karine doğmaz ve ödeme yükümlülüğü konişmentonun içeriğine göre belirlenir. Karinenin doğması halinde ödeme yükümlülüğünü üstlenen taraf, gönderilenin ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu ileri sürmek istiyorsa bunu ayrıca ispat etmek zorundadır. ## İlgili konular - Taşınmaz mülkiyetinin içeriği ve sınırlar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-icerigi-ve-sinirlar - Sözleşmeden doğan borç ilişkileri, öneri ve kabul (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/ikinci-derecedeki-noktalar-oneri-ve-kabul - Sözleşmelerin şekli (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sozlesmelerin-sekli - Genel hükümler, taşınır satışı ve satıcının borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/genel-hukumler-tasinir-satisi-ve-saticinin-borclari - Duruşma tutanağı (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/durusma-tutanagi - Cebrî icra hâlinde (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cebri-icra-halinde ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2021/158 E., 2021/245 K., 02.06.2021 — ilgili: 5490 s. K. m.36 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1920 E., 2018/1432 K., 16.10.2018 — ilgili: 5490 s. K. m.36 - Ceza Genel Kurulu, 2012/1554 E., 2013/256 K., 21.05.2013 — ilgili: CMK m.222 ## İlgili terimler [Taşıma senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima-senedi) · [Teşebbüs](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tesebbus) · [Gönderen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gonderen) · [İhbar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihbar) · [Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fikri-ve-sinai-haklar-hukuk-mahkemesi) · [Gecikme zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-zarari) · [Gerçek hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-hak-sahibi) · [Güvenli ürün](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guvenli-urun) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.