--- title: "Karşılık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsilik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Karşılık **Kısaca:** Karşılık, 7 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.219 · edinilmiş mallar: Edinimin bedeli olarak eşin verdiği emek, para ya da diğer malvarlığı unsurlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-219) - TTK m.606 · yan edim yükümlülüğü: Ortağın yan edimine karşılık şirketin sağladığı ücret veya benzeri bir bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-606) - Av. K. m.48 · avukata çıkar karşılığında iş getirme: Aracılığın bedeli olarak vaat edilen ya da verilen ücret veya herhangi bir çıkardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-48) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.75 – 4. Karşılıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-75#f1): Gerçekleşmesi şüpheli yükümlülük ve askıdaki işlemlerden doğabilecek muhtemel kayıpların bilançoda ayrılan, amacı belirli yedek akçesidir. Karşılık, gerçekleşmiş bir zararın kaydı değil, henüz gerçekleşmemiş bir kaybın önceden muhasebeleştirilmesidir. - TTK m.606 – II - Yan edim yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-606): Ortağın yan edimine karşılık şirketin sağladığı ücret veya benzeri bir bedeldir. Yan edimler kural olarak karşılıksız olduğundan, karşılık yoksa ya da uygun değilse m.606/3 devreye girer. - TTK m.783 – 2. Karşılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-783#f1): Düzenleyenin çek bedelini ödemek için muhatap nezdinde, düzenleyenin emrine tahsis edilmiş olarak bulunan tutardır. Karşılığın varlığı çekin düzenlenmesinin ön koşuludur. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.219 – II. Edinilmiş mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-219): Edinimin bedeli olarak eşin verdiği emek, para ya da diğer malvarlığı unsurlarıdır. Karşılığın edinilmiş mallardan verilmesi, edinimin edinilmiş mal sayılmasının dayanağıdır. - TMK m.798 – 3. Harap olma veya kamulaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-798#f2): Sigorta tazminatı veya kamulaştırma bedeli gibi malın yerine geçen değerdir. İntifa hakkı bu değer üzerinde devam eder ve sahibi bu değerden yararlanma hakkını korur. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.48 – Avukata çıkar karşılığında iş getirme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-48): Aracılığın bedeli olarak vaat edilen ya da verilen ücret veya herhangi bir çıkardır. Ücret ile sınırlı değildir; maddi olmayan bir menfaat de çıkar kapsamında değerlendirilebilir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.288 – Karşılıklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-288#f1): Hasıl olan veya hasıl olması beklenen, ancak miktarı kesin olarak belirlenemeyen ve işletme için bir borç niteliği taşıyan belli zararları karşılamak amacıyla hesaben ayrılan tutardır. Karşılık, gerçekleşmiş bir borcun ödenmesi değil, ileride doğabilecek bir zararın muhasebe kaydıyla ayrılmasıdır. ### Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun - Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun m.2 – Temel ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5072-sayili-dernek-ve-vakiflarin-kamu-kurum-ve-kuruluslari-ile-iliskilerine-dair-kanun/madde-2#f1-b): Ücret, bağış, katkı payı, huzur hakkı ve benzeri adlar altında yapılan her türlü ödemedir. Adı ne olursa olsun, karşılığın fiilen bir ödeme niteliği taşıması yeterlidir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.143 – Varlık yönetim şirketi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-143#f5): Varlık yönetim şirketinin, işlemleri nedeniyle doğmuş veya doğması beklenen, ancak miktarı kesin olarak belli olmayan zararlarını karşılamak için ayırdığı tutardır. Ayrılan karşılığın tamamı ayrıldığı yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider sayılır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.31 – Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-31#f1): Yararlananın tasarruf karşılığında malı veya hakkı kazanmak için verdiği bedel ya da edimdir. Yararlanan bu karşılığını alacaklı idareden geri isteyemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Karşılık / Amortisman** (VUK m.288): Karşılık, miktarı kesin olmayan bir borç veya zararın ayrılmasıdır. Amortisman, bilinen bir değer kaybının dönemlere dağıtılmasıdır. Madde metni amortisman kayıtlarına ilişkin özel hükümleri saklı tutar; amortisman için ayrı hükümler uygulanır, karşılık hükmü bunların yerine geçmez. - **Karşılık / Kesin borç** (VUK m.288): Karşılık, miktarı kesinleşmemiş ileri tarihli bir zarar için ayrılır. Miktarı belli ve doğmuş bir borç doğrudan borç olarak kaydedilir. Miktarı kesinleşmiş borç için karşılık ayrılamaz; karşılık yalnızca tutarın belirsiz olduğu hallerde söz konusu olur. - **Yeniden kurulma / Karşılık üzerinde devam** (TMK m.798): Malın fiziken onarılıp yeniden yararlanılabilir hâle getirilmesi; intifa hakkı yenilenen malın üzerinde yeniden kurulur. Malın fiziken yok olması veya kamulaştırma gibi bir sebeple elden çıkması; intifa hakkı malın yerine geçen karşılık üzerinde devam eder. Birinci hâlde hak yeniden doğar, ikinci hâlde mevcut hak karşılık üzerine kayar; hakkın konusu değişir ama hakkın varlığı sürer. - **Kamu görevlisinin organda görev alması / organda görev alıp karşılık alması** (5072 s. K. m.2): Kamu görevlisinin dernek veya vakıf organında görev alması, d bendinde unvanını kullanarak yapıldığında yasaktır. Aynı görevin e bendi kapsamında ücret, huzur hakkı veya başka adla karşılık alınarak yürütülmesi ayrıca yasaklanmıştır. Unvan kullanılmadan görev alma d bendinde yer almaz; ancak karşılık alındığında e bendi devreye girer. İki yasak birlikte ihlal edilebilir. - **Kamu hizmetiyle bağlantılı karşılık / genel bağış** (5072 s. K. m.2): b bendi, kamu kurum ve kuruluşlarının sunduğu hizmetle ilgili olarak karşılık alınmasını yasaklar. Hizmetle bağlantısı olmayan genel bağış ve yardım faaliyetleri bu bentle doğrudan yasaklanmış değildir. Yasak, hizmet bağlantısı kurulabildiği ölçüde uygulanır; bağlantı yoksa b bendi uygulanmaz. - **Karşılık ayırma yükümlülüğü / genel gider** (5411 s. K. m.143): Varlık yönetim şirketinin, işlemleri nedeniyle doğmuş veya doğması beklenen ancak miktarı kesin belli olmayan zararlar için ayırdığı karşılık. Kesin miktarı belli olan giderler bu maddedeki karşılık kapsamında değildir. Ayrılan karşılığın tamamı ayrıldığı yılda kurumlar vergisi matrahında gider olarak kabul edilir. ## İlgili konular - Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde çalışmaları (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/avukatlarin-birlikte-veya-avukatlik-ortakligi-seklinde-calismalari - Mülkiyet ve kişisel mallar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mulkiyet-ve-kisisel-mallar - Sona ermesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/sona-ermesi - Birden fazla ortağa ait esas sermaye payı, bu pay üzerinde çeşitli haklar, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/birden-fazla-ortaga-ait-esas-sermaye-payi-bu-pay-uzerinde-cesitli-haklar-ek - Bono veya emre yazılı senet, çeklerin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bono-veya-emre-yazili-senet-ceklerin-duzenlenmesi-ve-sekli - Kalemlere ilişkin ilkeler ve değerleme ilkeleri (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kalemlere-iliskin-ilkeler-ve-degerleme-ilkeleri ## Örnek kararlar - 2016/36 E., 2016/187 K., 14.12.2016 — ilgili: TMK m.219 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024 — ilgili: TMK m.219 - Ceza Genel Kurulu, 2014/19 E., 2015/309 K., 13.10.2015 — ilgili: Av. K. m.48 ## İlgili terimler [Diğer malî kurumlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/diger-mali-kurumlar) · [Amortisman kayıtları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/amortisman-kayitlari) · [Kişisel malların gelirleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-mallarin-gelirleri) · [Takdir edilecek bedel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takdir-edilecek-bedel) · [Varlık yönetim şirketi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/varlik-yonetim-sirketi) · [Sermayenin yarısından fazlası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermayenin-yarisindan-fazlasi) · [Aracılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aracilik) · [Tasarruf hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.