---
title: "Karşılıklı borç yükleyen sözleşme nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsilikli-borc-yukleyen-sozlesme"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Karşılıklı borç yükleyen sözleşme

**Kısaca:** Her iki tarafın da borç altına girdiği, birbirine karşılık olan edimler doğuran sözleşmedir. Yalnız bir tarafın borç altına girdiği sözleşmeler bu kapsama girmez. (TBK m.97)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.97 – VI. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde — 1. İfada sıra (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-97): Her iki tarafın da borç altına girdiği, birbirine karşılık olan edimler doğuran sözleşmedir. Yalnız bir tarafın borç altına girdiği sözleşmeler bu kapsama girmez.
- TBK m.123 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-123): Her iki tarafın da hem alacaklı hem borçlu olduğu, edimlerin birbirinin karşılığını oluşturduğu sözleşmedir. Edimler arasında değişim ilişkisi bulunmalıdır; yalnızca bir tarafın edim yüklendiği ya da edimlerin karşılıklılık taşımadığı sözleşmeler bu kavrama girmez.
- TBK m.137 – II. Kısmi ifa imkânsızlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-137): Her iki tarafın birbirine karşılık olarak edim yüklendiği sözleşmelerdir. Madde ikinci fıkrasını bu sözleşmeler için düzenler.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tek taraflı borç / karşılıklı borç yükleyen sözleşme** (TBK m.137): Tek taraflı borçta kısmi imkânsızlık yalnızca borçlunun kendi borcunu etkiler; borçlu imkânsızlaşan kısımdan kurtulur. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede karşı edimin de oranlanması gerekir; birinci fıkranın sonucu tek başına yeterli olmaz. Karşılıklı sözleşmede alacaklının kısmi ifaya razı olması ve karşı edimin bölünebilir olması hâlinde karşı edim de o oranda ifa edilir. Aksi hâlde tam imkânsızlık hükümleri uygulanır.
- **Karşılıklı borç yükleyen sözleşme / tek taraflı borç** (TBK m.136): Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede bir tarafın edimi imkânsızlaştığında m.136/2 hükmü işler. Tek taraflı borç ilişkisinde karşı edim söz konusu olmaz. Karşılıklı sözleşmede karşı edim düşer ve alınan edim geri verilir; tek taraflıda bu hüküm uygulanmaz.

## İlgili konular

- Borçların ifa edilmemesinin sonuçları (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borclarin-ifa-edilmemesinin-sonuclari
- Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, ödeme ve mahsup (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/karsilikli-borc-yukleyen-sozlesmelerde-odeme-ve-mahsup
- Sona erme hâlleri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sona-erme-halleri

## İlgili terimler

[Bölünebilir edim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolunebilir-edim) · [Ödemezlik def'i](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odemezlik-defi) · [Temerrüt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temerrut) · [Uygun süre](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uygun-sure)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.