--- title: "Kast nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kast" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kast **Kısaca:** Kast, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.251 · paylaşmaya aykırı davranışlar: Diğer eşin payını azaltma amacıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-251) - TBK m.81 · geri istenememe: Şeyi verenin, hukuka veya ahlaka aykırı sonucu bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-81) - TCK m.21 · kast: Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-21) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.21 – Kast (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-21#f1): Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Kastın varlığı için bilme ve isteme unsurlarının birlikte bulunması gerekir. - TCK m.30 – Hata (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-30): Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Maddi unsurlarda hata, kastın bu bilgi ögesini ortadan kaldırır. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.49 – I. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-49): Failin hem ahlaka aykırı fiili hem de zararı bilerek istemesidir. m.49/f.2 uygulanabilmesi için bu kast aranır; ihtimali kast ise uygulamada kabul edilen bir kast biçimidir. - TBK m.81 – C. Geri istenememe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-81): Şeyi verenin, hukuka veya ahlaka aykırı sonucu bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Gerçek kast da muhtemel kast da yeterlidir; ihmal yeterli değildir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.251 – 2. Paylaşmaya aykırı davranışlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-251): Diğer eşin payını azaltma amacıdır. Madde, bu amacın bir yıllık dönemde yapılan belirli kazandırmalarda var sayılmasını öngörür; kastın karşı tarafça çürütülmesi mümkündür. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.951 – II- Ortak hükümler — 1. Kusur (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-951): Fiilin maddi unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirme iradesi. Madde bakımından cezalandırılabilirliğin temel koşuludur. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.126 – Sınırsız sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-126): Zararı doğurmak amacıyla yapılan hareket ya da ihmaldir. Madde bakımından zararın ortaya çıkmasının istenmiş olması yeterlidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Doğrudan kast / Olası kast** (TCK m.21): Doğrudan kastta fail neticeyi kesin olarak öngörür ve fiilini bu neticeye yönelik icra eder. Olası kastta fail neticenin gerçekleşebileceğini öngörür, ancak neticeyi istemez; gerçekleşmemesi için çaba göstermeden kabullenir. Olası kast halinde madde 21/2 uyarınca cezada indirim yapılır; doğrudan kastta bu indirim uygulanmaz. - **Olası kast / Bilinçli taksir** (TCK m.21): Olası kastta fail neticeyi öngörür ve kabullenir. Bilinçli taksirde fail neticeyi öngörür ancak gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket eder. Olası kast kasten suç hükümlerine, bilinçli taksir ise taksirle işlenen suç hükümlerine tabi olur; ayrım yanlış yapılırsa ceza sonucu değişir. - **Kast / İhmal** (TBK m.49): Failin zararı bilerek ve isteyerek vermesidir. Failin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak zarara yol açmasıdır. Ahlaka aykırı fiilde yalnız kasten verilen zarar tazmin edilir; ihmalle verilen zarar, hukuka aykırılık varsa m.49/f.1 ile tazmin edilir. - **Kast / İhtimali kast** (TBK m.49): Failin zararı doğrudan istemesi halidir. Failin zararın doğacağını göze alarak fiili işlemesi, ancak zararı özellikle istememesi halidir. Uygulamada ihtimali kastın m.49/f.2 kapsamında kabul edildiği hallerde sorumluluk doğar; ancak ihtimali kastın tazminat sorumluluğu doğurmayacağını savunan görüş de bulunmaktadır. - **Genel kast koşulu / ticari işletme devri karinesi** (İİK m.280): Genel hükme göre, kastın ve bilginin dayanağı olarak işlemin diğer tarafınca bilinmesini gerektiren açık emarelerin varlığı aranır. İşletmenin veya emtianın tamamının ya da mühim bir kısmının devir veya satın alınması ya da işyerinin sonradan işgali hâlinde, alıcının kastı bildiği ve borçlunun kastla hareket ettiği kabul edilir. Devir hâlinde davacının kastı ayrıca ispatlaması gerekmez; karşı taraf devir tarihinden en az üç ay önce yazılı bildirim ya da ticari işletmenin bulunduğu yerde levha asma ile Ticaret Sicili Gazetesinde ilan gibi yollarla alacaklıların bilgilendirildiğini ispatlayarak karineyi çürütebilir. - **Hayata kast / pek kötü muamele** (TMK m.162): Hayata kast, bir eşin diğerini öldürme niyetini fiillerle ortaya koymasıdır ve kast şartı aranır. Pek kötü muamele, cana kast dışında kalan eziyet ve cefa niteliğindeki fiillerdir. Her iki hâl de aynı boşanma sebebinin farklı görünümleridir; ispat edilen fiilin hangi kategoriye girdiği kararda belirtilmelidir. ## İlgili konular - Ceza sorumluluğunun şahsiliği, kast ve taksir, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/ceza-sorumlulugunun-sahsiligi-kast-ve-taksir-ceza-sorumlulugunu-kaldiran-veya - Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sebepsiz-zenginlesmeden-dogan-borc-iliskileri - Sorumluluk ve tazminat (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sorumluluk-ve-tazminat - Paylaşmalı mal ayrılığı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/paylasmali-mal-ayriligi ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2022/38 E., 2025/7 K., 08.01.2025 — ilgili: TCK m.30 - Ceza Genel Kurulu, 2021/384 E., 2023/367 K., 21.06.2023 — ilgili: TCK m.30 - Ceza Genel Kurulu, 2020/444 E., 2022/423 K., 08.06.2022 — ilgili: TCK m.21 ## İlgili terimler [Bilinçli taksir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilincli-taksir) · [Olası kast](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olasi-kast) · [Doğrudan kast](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogrudan-kast) · [Denkleştirme bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denklestirme-bedeli) · [Karşılıksız kazandırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karsiliksiz-kazandirma) · [Mal rejiminin sona ermesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-rejiminin-sona-ermesi) · [Sorumluluk sınırı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorumluluk-siniri) · [Tasarruf işlemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-islemi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.