---
title: "Katılan sıfatı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilan-sifati"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Katılan sıfatı

**Kısaca:** Katılan sıfatı, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- CMK m.249 · tüzel kişinin temsili: Suçtan zarar görmüş olan ya da kanunun öngördüğü ölçüde davaya katılma hakkı bulunan kişinin davadaki statüsüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-249)
- 6362 s. K. m.115/A · kripto varlıkların zimmet suçuna özel soruşturma usulü: İddianamenin kabulü ile birlikte Kurula kazandırılan, davaya taraf olarak katılma imkânıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-115a)
- 5015 s. K. m.13 · eşgüdüm: Kamu davasında Kurumun, lisans sahipleri veya yetkilileri hakkında açılan davayı takip etmesini sağlayan usul sıfatıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-13)

## Kanunda nerede geçiyor

### Sermaye Piyasası Kanunu
- Sermaye Piyasası Kanunu m.115 – Yazılı başvuru ve özel soruşturma usulleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-115#f2): İddianamenin kabulü ile birlikte Kurula tanınan, yargılamaya taraf olarak katılma imkânıdır. Kurul bu sıfatı başvuru üzerine açılan kamu davasında kazanır; soruşturma aşamasında kendiliğinden kazanmaz.
- Sermaye Piyasası Kanunu m.115/A – Kripto varlıkların zimmet suçuna özel soruşturma usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-115a#f1): İddianamenin kabulü ile birlikte Kurula kazandırılan, davaya taraf olarak katılma imkânıdır. Kurul, dava açılmış olmakla birlikte bu sıfatı kendiliğinden kazanır.

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.249 – Tüzel kişinin temsili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-249): Suçtan zarar görmüş olan ya da kanunun öngördüğü ölçüde davaya katılma hakkı bulunan kişinin davadaki statüsüdür. Maddede tüzel kişinin temsilcisi bu sıfatla duruşmaya kabul edilebilir.

### Petrol Piyasası Kanunu
- Petrol Piyasası Kanunu m.13 – Eşgüdüm (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5015-sayili-petrol-piyasasi-kanunu/madde-13#f5): Kamu davasında Kurumun, lisans sahipleri veya yetkilileri hakkında açılan davayı takip etmesini sağlayan usul sıfatıdır. Kurum bu sıfatla davada taraf olarak yer alır ve davayı izleme yetkisine sahip olur.

### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.100 – Denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-100#f5): Bakanlığın, bu madde kapsamında açılan davalara taraf olarak katılması ve davayı takip etmesi yetkisidir. Bakanlık davanın asıl tarafı değildir, davayı takip eden konumdadır.

### Sigortacılık Kanunu
- Sigortacılık Kanunu m.36 – Kovuşturma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-36#f1): Müsteşarlığın başvuruyla birlikte kazandığı, ceza muhakemesinde davaya taraf olma sıfatıdır. Bu sıfat başvurunun doğal sonucu olarak doğar ve ayrıca bir karar gerektirmez.

### Turist Rehberliği Meslek Kanunu
- Turist Rehberliği Meslek Kanunu m.9 – Denetim ve gözetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6326-sayili-turist-rehberligi-meslek-kanunu/madde-9#f6): Bakanlığın, bu madde kapsamında açılan davaları taraf olmadan takip edebilmesini sağlayan usul sıfatıdır. Bakanlık davada katılan olarak yer alır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Katılan sıfatı / savunma makamı sıfatı** (CMK m.249): Temsilci katılan sıfatıyla duruşmaya kabul edilir; bu durumda tüzel kişi zarar görmüş taraf olarak davaya dahil olur. Temsilci savunma makamı sıfatıyla duruşmaya kabul edilir; bu durumda tüzel kişi sanık tarafında yer alır. Her iki sıfat da birinci fıkrada yer alır; hangi sıfatın seçileceği tüzel kişinin davadaki konumuna göre belirlenir. Bu sıfatın bağlı olduğu hak ve yetkiler kanunun katılana ya da sanığa tanıdığı ölçüde kullanılır.
- **Katılan sıfatı kazanmış kişi / katılma isteği reddedilmiş veya karara bağlanmamış kişi** (CMK m.242): Katılan sıfatını kazanmış kişi bu maddeye dayanarak kanun yoluna başvurabilir. Katılma isteği reddedilmiş veya karara bağlanmamış kişi, davaya katılma hakkı olduğu ölçüde kanun yoluna başvurabilir; hakkı yoksa başvuru yetkisi bulunmaz. Yalnız katılma talebinde bulunmuş olmak başvuru hakkı doğurmaz. Katılma hakkının gerçekten var olması gerekir.
- **Katılan sıfatı almış kişi / katılma isteği reddedilmiş veya karara bağlanmamış kişi** (CMK m.260): Katılan sıfatını almış kişi doğrudan kanun yoluna başvurabilir. Katılma isteği reddedilmiş ya da karara bağlanmamış kişi de, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olması halinde başvurabilir. Kovuşturmaya fiilen katılmamış olan zarar görmüş kişi de, katılma koşullarını taşıyorsa kanun yolunu kullanabilir.
- **Yasal temsilci-eş / Mağdur-katılan sıfatı** (CMK m.262): Eş veya yasal temsilci aynı zamanda suçtan zarar görmüş ve katılan sıfatını almışsa, mağdur olarak da başvurabilir. Bu başvuru, katılana ilişkin hükümlere dayanır ve madde 262 kapsamı dışındadır. Bu kişinin mağdur sıfatıyla yaptığı başvuru, 260. maddeye göre aleyhe gerekçelerle de yapılabilir. Yasal temsilci veya eş sıfatıyla yapılan başvuru ise sadece sanık lehinedir.

## İlgili konular

- Gaiplerin ve kaçakların yargılanması, tüzel kişilerin soruşturmada ve kovuşturmada temsili, bazı suçlara ilişkin muhakeme usulü (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/gaibin-tanimi-ve-yapilabilecek-islemler-gaibe-ihtar

## Örnek kararlar

- 2024/125 E., 2025/178 K., 10.09.2025 — ilgili: 6326 s. K. m.9
- 2013/66 E., 2014/19 K., 29.01.2014 — ilgili: 5174 s. K. m.100
- Ceza Genel Kurulu, 2019/140 E., 2021/477 K., 14.10.2021 — ilgili: 6362 s. K. m.115

## İlgili terimler

[Kovuşturmaya yer olmadığı kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kovusturmaya-yer-olmadigi-karari) · [Bakanlık denetimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakanlik-denetimi) · [Geçici görevden uzaklaştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorevden-uzaklastirma) · [Sigorta eksperi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-eksperi) · [Denetleme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetleme-yetkisi) · [Kamu görevlisi gibi cezalandırılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-gorevlisi-gibi-cezalandirilma) · [Re'sen soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resen-sorusturma) · [Tedbiren görevden uzaklaştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tedbiren-gorevden-uzaklastirma)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.
