--- title: "Katılım payı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilim-payi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Katılım payı **Kısaca:** Katılım payı: Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için, genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından ödenecek tutarı (SGGSSK m.3/2-c) ## Kanuna göre anlamı - **SGGSSK m.3/2-c** (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu): Sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için, genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından ödenecek tutarı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f2-c-26 - **6172 s. K. m.2/1-h** (Sulama Birlikleri Kanunu): Su kullanıcılarının birliğe ilk katılımlarında, (…) birlik ana statüsünde belirlenen şartlar dahilinde, arazinin her bir dekarı için belirlenen ve bir defaya mahsus olmak üzere alınan payı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6172-sayili-sulama-birlikleri-kanunu/madde-2#f1-h ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.68 – Katılım payı alınması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-68#f1): Sağlık hizmetinden yararlanan kişinin, 63. maddede sayılan hizmetlere ilişkin olarak Kuruma ödediği parasal katkıdır. Sağlık hizmetinin bedelinin tamamı değil, kanunda belirlenen kalemler üzerinden alınan bir paydır. - SGGSSK m.69 – Katılım payı alınmayacak haller, sağlık hizmetleri ve kişiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-69): Sağlık hizmetinden yararlanan kişinin, hizmetin bedelinin bir kısmına karşılık olarak Kuruma ödediği parasal katkıdır. Bu madde, hangi hallerde bu ödemenin alınmayacağını belirler. - SGGSSK m.98 – Ücretlerden kesinti yapılmaması, özel sigortalara ilişkin hükümler ve sosyal güvenlik sözleşmelerinin yürütülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-98): Kanun gereğince sağlık hizmetlerinden yararlananların ödemekle yükümlü oldukları paydır. Bu pay, özel sigorta şirketlerince teminat veya ödeme konusu yapılamaz. - SGGSSK ek m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/ek-madde-4#f1-4): Yurtdışında sağlık hizmeti alan kişiden, Dışişleri ve Maliye Bakanlıklarınca tespit edilen tutar, oran ve usule göre alınan paydır. Bu pay 68. maddede belirtilen tutar veya oranları aşamaz. - SGGSSK geç. m.37 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-37#f2): Sağlık hizmetinden yararlanırken ödenen paydır. Maddenin ikinci fıkrası, bu fıkra kapsamındaki kişilere verilecek protez, ortez, araç ve gereç bedelleri için katılım payı alınmayacağını öngörür. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.621 – I. Katılım payı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-621#f1): Ortağın ortak amaca erişmek için ortaklığa koymayı üstlendiği para, alacak, başka bir mal veya emek. Sözleşmede öngörülen ve ortaklar tarafından kabul edilen değerlerdir. Maddede sayılanlar örnek niteliğindedir ve sınırlı sayım değildir. - TBK m.623 – 2. Kazanç ve zarara katılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-623): Ortağın ortaklığa sermaye, emek veya başka bir unsur olarak koyduğu katkıdır. Eşitlik kuralı bu katkının değerine ve niteliğine bakmaksızın uygulanır; katılım payının değeri yalnızca sözleşmeyle kurulan oranlarda dikkate alınır. - TBK m.642 – III. Tasfiye — 1. Katılım payı için yapılacak işlem (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-642#f1): Ortağın ortaklığa ortaklık amacına ulaşmak için koyduğu sermaye niteliğindeki edimdir. Burada söz konusu olan, mülkiyeti ortaklığa geçen bir şeydir. - TBK m.643 – 2. Kazanç ve zararın paylaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-643#f1): Ortağın ortaklığa sermaye olarak koyduğu, nakit, mal, alacak veya emek gibi değerlerdir. Ortağın bu payı geri alması, kazanç ve zarar hesabındaki öncelikli kalemdir. ### Toplu Konut Kanunu - Toplu Konut Kanunu m.2 – Toplu Konut İdaresinin gelirleri, harcamaları ve denetimi: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2985-sayili-toplu-konut-kanunu/madde-2): Hazine arsaları üzerine yapılan konut ve işyerlerinde, arsa maliyet bedelinin en çok yüzde 25'i oranında alınan paydır. Oran madde metninde üst sınır olarak belirlenmiştir. ### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu - Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu m.6 – Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-6#f3): Toplulaştırma alanındaki gerçek ve tüzel kişilerin arazisinden, kamunun ortak kullanacağı yol, kanal gibi yerler için en fazla yüzde on oranında kesilen paydır. Katılım payı için bedel ödenmez. ### Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu - Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3294-sayili-sosyal-yardimlasma-ve-dayanismayi-tesvik-kanunu/madde-2): 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetinden yararlanırken ödediği paradır. Bu fıkra kapsamında yalnızca bu bendin kişileri için geçerlidir. ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.60 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-60#f2): Sağlık hizmetinden yararlanan kişinin, hizmet bedelinin bir kısmını sigortalı olarak ayrıca ödediği tutardır. Bu maddenin konusu, belirli protez, ortez, araç ve gereç bedellerinde bu ödemenin alınmamasıdır. ### Aile Hekimliği Kanunu - Aile Hekimliği Kanunu m.5 – Hizmetin esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5258-sayili-aile-hekimligi-kanunu/madde-5): Aile hekimine sevk olmaksızın sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuran kişilerden, acil haller ve mücbir sebepler dışında alınan parasal katkıdır. Tutarı Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca müştereken belirlenir. ### Tohumculuk Kanunu - Tohumculuk Kanunu m.34 – Birliğin gelir ve giderleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-34#f1-a): Alt birliklerin her yıl brüt gelirlerinden ayırarak birliğe ödemekle yükümlü oldukları paydır. Madde metninde en az yüzde on oranında belirlenmiştir ve Genel Kurul tarafından belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Hazine arsası üzerine yapılan katılım payı / idare hizmet payı** (2985 s. K. m.2): Katılım payı, Hazine arsası üzerinde yapılan konut ve işyerlerinden alınır ve arsa maliyet bedelinin en çok yüzde 25'i ile sınırlıdır. İdare hizmet payı, idarenin ilgili kurum ve kuruluşlar adına yaptığı işlerde protokole göre alınır ve inşaat bedelinin yüzde üç ile yüzde on arasında olabilir. Her iki pay farklı hesap tabanına ve farklı oranlara bağlıdır; birinin oranı diğerine uygulanmaz. - **Katılım payı / kamulaştırma** (3083 s. K. m.6): Ortak kullanım yerleri için toplulaştırma alanındaki araziden kesilen en fazla yüzde on oranındaki paydır. Katılım payı dışında kesilen arazidir. Katılım payı için bedel ödenmez. Katılım payı dışında kesilen arazi önce eş değer Hazine arazisinden karşılanır, o da yoksa kamulaştırma yapılır. - **Katılım payı ödeyen genel sağlık sigortalısı / diğer sağlık harcamaları** (3294 s. K. m.2): 5510 sayılı Kanun m.60 birinci fıkra (c) bendinde sayılan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ödediği katılım payları bu Kanun kapsamındadır. Bu bendin dışında kalan kişilerin sağlık harcamaları bu kapsamda değildir. Bu kişilerin yıl içinde ödediği katılım payları Hazine tarafından takip eden yılda Fona geri ödenir. - **Genel katılım payı / yatarak tedavi üst sınırı (b ve d bentleri)** (SGGSSK m.68): Genel sağlık sigortalısinin (b) bendi katılım payı, sağlık hizmetinin alındığı tarihteki asgari ücretin %75'ini geçemez. (d) bendi katılım payı ise takvim yılında asgari ücret tutarını ve her yatarak tedavide asgari ücretin dörtte birini geçemez. Yatarak tedavi için iki ayrı üst sınır birlikte uygulanır. Yardımcı üreme yönteminde dördüncü fıkradaki üst sınır uygulanmaz. - **Reçete kalemi sayısına göre katılım payı / kutu hesabı dışında kalan ilaçlar** (SGGSSK m.68): Ayakta ilaç reçetesinde üç kaleme veya üç kutuya kadar sabit 3 Türk Lirası, ilave her kalem veya kutu için 1 Türk Lirası alınır. Enjektabl formlar, serum ve beslenme ürünleri ile Kurumca belirlenen ilaçlar kutu hesabına girmez. Reçetedeki bu ilaçların sayısı katılım payı tutarını etkilemez. - **Katılım payı ödenmesi / geri ödeme** (SGGSSK m.68): Genel sağlık sigortalısı olup 60. maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (2) ve (3) alt bentleri kapsamındaki kişiler ödediği katılım paylarını talep edebilir. Diğer sigortalılar bu geri ödeme hakkından yararlanmaz. Bu kişilerin ödemesi 3294 sayılı Kanun hükümlerine göre geri ödenir. ## İlgili konular - Adi ortaklık sözleşmesi, ortaklar arasındaki ilişki, kazanç ve zarar (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/adi-ortaklik-sozlesmesi-ortaklar-arasindaki-iliski-kazanc-ve-zarar - Tasfiye (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/tasfiye - Sağlık hizmetlerinden yararlanma şartları ve katılım payı, malî ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/saglik-hizmetlerinden-yararlanma-sartlari-ve-katilim-payi-mali-ve-cesitli - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - 2018/104 E., 2020/39 K., 16.07.2020 — ilgili: 6172 s. K. m.2 - 2011/53 E., 2012/27 K., 22.02.2012 — ilgili: 6172 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/787 E., 2025/367 K., 18.06.2025 — ilgili: TBK m.621 ## İlgili terimler [Fakr-u zaruret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fakr-u-zaruret) · [Birlik ana statüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlik-ana-statusu) · [Su kullanıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/su-kullanicisi) · [Emek ortağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emek-ortagi) · [Kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanc) · [Kontrol muayenesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kontrol-muayenesi) · [Ortak kullanım alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-kullanim-alanlari) · [Ortak tesis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-tesis) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.