--- title: "Katılımcı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/katilimci" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Katılımcı **Kısaca:** Katılımcı, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TKHK m.80 · piramit satış sistemleri: Sisteme para veya malvarlığı koyarak giren ve kazanç beklentisine sahip olan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-80) - 4562 s. K. m.18 · arsa tahsisleri: OSB içinde yer alacak sanayi kuruluşunun ya da tesisin sahibi olarak arsa tahsisi veya satışı alan gerçek ya da tüzel kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-18) - 4632 s. K. m.2 · tanımlar: Emeklilik sözleşmesine göre kendi ad ve hesabına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılan gerçek kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4632-sayili-bireysel-emeklilik-tasarruf-ve-yatirim-sistemi-kanunu/madde-2) ## Kanuna göre anlamı - **4562 s. K. m.3/1-e** (Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu): OSB’lerde, bir işletmenin kurulması için parsel tahsisi veya satışı yapılanlar ile maliki bulunduğu parselde üretimde bulunan veya bulunmayı taahhüt eden ve bu Kanunun amacına uygun faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişi ile finansal kiracıyı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-3#f1-e - **6493 s. K. m.3/1-g** (Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun): Sisteme katılarak doğrudan transfer emri verme yetkisi bulunan ve sistem kurallarına uymakla yükümlü tüzel kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6493-sayili-odeme-ve-menkul-kiymet-mutabakat-sistemleri-odeme-hizmetleri-ve-elektronik-para/madde-3#f1-g - **7412 s. K. m.2/1-d** (İstanbul Finans Merkezi Kanunu): Katılımcı belgesi alarak ofis alanında faaliyet gösterecek gerçek ve tüzel kişileri, bunların şubeleri ile temsilciliklerini, adi ortaklıkları, irtibat bürolarını, bölgesel yönetim merkezlerini ve ulusal varlık fonlarını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7412-sayili-istanbul-finans-merkezi-kanunu/madde-2#f1-d ## Kanunda nerede geçiyor ### Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu - Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.3 – Tanımlar ve kısaltmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-3#f1-cc): OSB'lerde bir işletmenin kurulması için parsel tahsisi veya satışı yapılan kişiler ile maliki bulunduğu parselde üretimde bulunan veya bulunmayı taahhüt eden ve Kanun'un amacına uygun faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişiler ile finansal kiracıdır. Katılımcı sıfatı, parselin mülkiyetinin ya da kiracılığın değil, parsel tahsisi, satışı veya üretim taahhüdünün bulunmasına bağlıdır. - Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.4 – Yer seçimi, kuruluş ve planlama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-4#f13): OSB içinde yer alarak imar ve parselasyon planı değişikliği talebinde bulunabilen kişidir. Başvurusunu OSB'ye yapar; OSB üç ay içinde karara bağlamazsa talep Bakanlıkça değerlendirmeye alınabilir. - Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu m.18 – Arsa tahsisleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4562-sayili-organize-sanayi-bolgeleri-kanunu/madde-18#f3): OSB içinde yer alacak sanayi kuruluşunun ya da tesisin sahibi olarak arsa tahsisi veya satışı alan gerçek ya da tüzel kişidir. Şirket statüsündeki katılımcılar için maddede ayrı ve sıkı denetim kuralları vardır. ### Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu - Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4632-sayili-bireysel-emeklilik-tasarruf-ve-yatirim-sistemi-kanunu/madde-2#f1-d): Emeklilik sözleşmesine göre kendi ad ve hesabına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılan gerçek kişidir. Tanım 19/1/2022 değişikliğiyle 'kendi ad ve hesabına taraf olan' ifadesinden 'ad ve hesabına hesap açılan' ifadesine geçmiştir; tüzel kişiler katılımcı sayılmaz. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.80 – Piramit satış sistemleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-80#f1): Sisteme para veya malvarlığı koyarak giren ve kazanç beklentisine sahip olan kişidir. Yeni katılımcı bulması kazancın koşulu olarak sisteme bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Katılımcı / Kiracı** (4562 s. K. m.3): Katılımcı, OSB'de parsel tahsisi veya satışı yapılan ya da üretimde bulunmayı taahhüt eden kişidir. Kiracı, katılımcının tesisini yönetmelikteki usule uygun biçimde kiralayan kişidir. Kiracı, katılımcının tesisini kiralayan kişi olduğu için katılımcı sıfatına bağlı olarak tanımlanır; kiracının katılımcı olup olmadığı tanımın bu kısmında belirlenmez. Hizmet ve destek alanlarında her iki sıfat da yer alabilir. - **Tesisi üretime geçen / geçmeyen katılımcı** (4562 s. K. m.18): Tesisi üretime geçen katılımcının tapusuna geri alım hakkı şerhi konulmaz. Tesisi üretime geçmeyen katılımcının tapusuna geri alım hakkı şerhi konulur. Üretime geçme, tapu şerhinin içeriğini belirleyen temel ölçüttür. - **Genel hal / yatırım kredili katılımcı** (4562 s. K. m.18): Genel halde tapunun verilmesi için tahsis bedelinin tamamının ödenmesi veya teminat mektubu ile taahhüt şartı aranır. Sabit yatırım tutarının en az %50'si kadar kredi alan katılımcıda, altıncı fıkradaki şartları sağlayanlarda üretime geçme şartı aranmadan tapu verilebilir. Kredi alan katılımcıya geri alım şerhi konulmadan tapu verilir; Bakanlık kredisi kullanan OSB'lerde ipotekli, kullanmayanlarda ipoteksiz tapu verilir. - **Şirket statüsündeki / gerçek kişi katılımcı** (4562 s. K. m.18): Arsa tahsisi veya satışı şirket statüsündeki katılımcıya yapılmışsa Bakanlık, borç ödenmeden ve üretime geçilmeden satış ve spekülatif devri önleyici tedbirleri alma yetkisine sahiptir. Gerçek kişi veya diğer katılımcı için madde bu özel yetkiyi tanımaz; yalnızca genel yasak uygulanır. Şirket statüsündeki katılımcıda Bakanlığın doğrudan tedbir yetkisi doğar. - **Katılımcı tesisini kiralaması / üstyapılı kiralama** (4562 s. K. m.18): Katılımcı, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tesisini üretim amaçlı olmak üzere bir veya birden fazla kiracıya kiralayabilir. OSB tüzel kişiliği, sanayi veya hizmet destek alanındaki parsellerde üstyapı inşa edip üretime geçme taahhüdü veren yatırımcıya üstyapılı kiralama veya satış yapabilir. Katılımcının kiraya verme yetkisi ile OSB'nin üstyapılı işlem yetkisi birbirinden ayrıdır. - **Katılımcı / müşterek hizmet kuruluşu** (4562 s. K. m.18): Sanayi kuruluşlarına müşterek yararlı hizmet vermek üzere kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile müteşebbis heyette temsil edilenlere arsa tahsis edilebilir. Sanayi kuruluşu olarak katılımcılara yapılan tahsis, fıkra 2 ila 9 arasındaki tedbirlere tabidir. Müşterek hizmet kuruluşuna yapılan tahsiste arsanın mülkiyeti OSB'de kalır ve tahsis bu kuruluşlar bakımından farklı bir rejime tabidir. ## Örnek kararlar - İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2025/2363 E., 2026/269 K., 02.02.2026 — ilgili: 4562 s. K. m.4, 4562 s. K. m.3 - 2019/111 E., 2023/63 K., 05.04.2023 — ilgili: 4632 s. K. m.2 - 2016/179 E., 2017/176 K., 28.12.2017 — ilgili: 4632 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Hizmet ve destek alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-ve-destek-alanlari) · [Ortak kullanım alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ortak-kullanim-alanlari) · [Finansal kiracı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/finansal-kiraci) · [İhtisas OSB](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtisas-osb) · [OSB alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/osb-alani) · [Bireysel emeklilik hesabı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bireysel-emeklilik-hesabi) · [Birikim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birikim) · [Onaylı sınır](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/onayli-sinir) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.