--- title: "Kayın Hısımlığı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayin-hisimligi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kayın Hısımlığı **Kısaca:** Kayın Hısımlığı, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.18 · kayın hısımlığı: Evlilik sonucu, eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasında doğan hısımlıktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-18) - HMK m.248 · kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme: Eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasındaki hısımlık bağıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-248) - CMK m.22 · hâkimin davaya bakamayacağı hâller: Evlilik yoluyla eşin tarafı ile diğer taraf arasında doğan hısımlık bağıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-22) ## Kanunda nerede geçiyor ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.22 – Hâkimin davaya bakamayacağı hâller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-22#f1-c): Evlilik yoluyla eşin tarafı ile diğer taraf arasında doğan hısımlık bağıdır. Maddede ikinci derece dahil kayın hısımlığı aranır ve evlilik sona ermiş olsa bile engel devam eder. - CMK m.45 – Tanıklıktan çekinme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-45#f1-c): Evlilik yoluyla oluşan hısımlık ilişkisidir. Maddede kayın hısımlarından üstsoy ve altsoy ile ikinci dereceye kadar olanlar çekinme kapsamına girer. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.18 – 2. Kayın hısımlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-18#f2): Evlilik sonucu, eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasında doğan hısımlıktır. Eşler birbirinin kayın hısmı değildir; kayın hısımlığı eşlerin kan hısımları arasında kurulur. Evlenmenin geçerli olup olmaması bu hısımlığın doğumu için belirleyici değildir; kurulması için evlilik bağının bulunması yeterlidir. - TMK m.129 – I. Hısımlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-129#f1-2): Eşlerden birinin kan hısımlarının diğer eşe göre kurduğu hısımlıktır. Evlilik sona erse de ortadan kalkmaz; ancak evlilik sona erdikten sonra doğan kişilerle yeni kayın hısımlığı kurulmaz. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.34 – Yasaklılık sebepleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-34#f1-d): Hâkimin eşi üzerinden bağlandığı hısımlıktır; kan veya kendisini oluşturan evlilik bağı kalksa bile üçüncü dereceye kadar olan hısımları kapsar. - HMK m.248 – Kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-248): Eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasındaki hısımlık bağıdır. Bent, üçüncü dereceye kadar kan hısımlığını ve kendisini oluşturan evlilik bağı sona ermiş olsa bile kayın hısımlığını kapsar. ### İl Özel İdaresi Kanunu - İl Özel İdaresi Kanunu m.19 – Başkan ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5302-sayili-il-ozel-idaresi-kanunu/madde-19): Evlilik yoluyla doğan hısımlıktır. Madde metninde kayın hısımlarına ikinci derece sınırı açıkça bağlanmamıştır; bu nedenle sınır, kan hısımlığı için geçerli olan ölçütle birlikte okunmalıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kayın hısımlığı / kan hısımlığı** (TMK m.18): Kayın hısımlığı evlilik bağı üzerinden kurulan hısımlıktır. Kan hısımlığı doğum veya ortak kök bağından doğar. Kayın hısımlığının derecesi ve türü kan hısımlığı kurallarıyla belirlenir; kayın hısımlığında evlilik ayrı bir kan bağı kurmaz. - **Kan hısımlığı / Kayın hısımlığı** (TMK m.129): Kan hısımlığında yasak, ortak kanın doğrudan bağından doğan ilişkilerdir ve üstsoy-altsoy arasında derece sınırı yoktur. Kayın hısımlığında yasak, evlenmeden doğan ve yalnızca eşin üstsoy ve altsoy kan hısımlarını kapsayan ilişkidir. Kayın hısımlığında eşin kardeşi ile evlenmek yasak değildir; kan hısımlığında kardeşler arasında evlenme yasaktır. - **Kayın hısımlığı sona eren evlilik / Evlilik sonrası doğan kişiler** (TMK m.129): Yasak, kayın hısımlığını doğuran evlilik sırasında var olan hısımlar için geçerlidir. Evlilik sona erdikten sonra doğan çocuk veya kişiler ile eski eşin kayın hısımlığı kurulmaz. Eski eşin ve yeni evlilikten doğan çocuğun evlenmesi bu madde kapsamında yasak değildir. - **Evlilik ilişkisi / Kayın hısımlığı** (CMK m.22): Evlilik ilişkisi, hâkim ile şüpheli, sanık veya mağdur arasında doğrudan bulunan bağdır ve sonradan kalksa bile engel sürer. Kayın hısımlığı, eşin tarafı ile diğer taraf arasındaki hısımlıktır ve evlilik sona erdiğinde yalnızca ikinci dereceye kadar engel sürer. Evlilik sona ermiş olsa bile yasak kalkmaz; ancak kayın hısımlığı ikinci dereceyi aşıyorsa engel doğmaz. - **Kan hısımlığı / kayın hısımlığı (d bendi)** (HMK m.248): Kan hısımlığı, doğumla oluşan hısımlık bağıdır ve kanun bunu üçüncü dereceye kadar sayar. Kayın hısımlığı, eşin kan hısımları ile diğer eş arasındaki bağdır ve üçüncü dereceye kadar kapsanır. Her iki hısımlık türünde de çekinme hakkı üçüncü dereceye kadar tanınır; kayın hısımlığı için ayrıca kendisini oluşturan evlilik bağının sona ermiş olması çekinmeyi engellemez. ## İlgili konular - Hâkimin davaya bakamaması ve reddi (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/hakimin-davaya-bakamamasi-ve-reddi - Tanıkların çağrılması ve çağrıya uymayan tanıklar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/taniklarin-cagrilmasi-ve-cagriya-uymayan-taniklar - Evlenme ehliyeti ve engelleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/evlenme-ehliyeti-ve-engelleri - Fiil ehliyetsizliği, hısımlık ve yerleşim yeri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/fiil-ehliyetsizligi-hisimlik-ve-yerlesim-yeri - Hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hakimin-davaya-bakmaktan-yasakliligi-ve-reddi - Tanık gösterme şekli (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/tanik-gosterme-sekli ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2012/1397 E., 2013/265 K., 28.05.2013 — ilgili: TMK m.18, TMK m.129 - Hukuk Genel Kurulu, 2021/567 E., 2022/1586 K., 24.11.2022 — ilgili: TMK m.18 - Ceza Genel Kurulu, 2017/353 E., 2022/142 K., 03.03.2022 — ilgili: CMK m.45 ## İlgili terimler [Kan Hısımlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kan-hisimligi) · [Yasaklılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasaklilik) · [Kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-nedenlerle-tanikliktan-cekinme) · [Yansoy hısımlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yansoy-hisimligi) · [Nişanlılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nisanlilik) · [Evlatlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/evlatlik) · [Tanıklıktan çekinme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tanikliktan-cekinme) · [Hâkimin reddi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakimin-reddi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.