--- title: "Kayıt ve tescil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayit-ve-tescil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kayıt ve tescil **Kısaca:** Kayıt ve tescil, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK geç. m.8 · 1479 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri: Sigortalılık niteliğinin Kuruma bildirilmesi ve sicile geçirilmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-8) - 197 s. K. m.1 · verginin mevzuu: Taşıtın ilgili siciline işlenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/197-sayili-motorlu-tasitlar-vergisi-kanunu/madde-1) - 237 s. K. m.14 · kayıt, tescil ve verilecek plakalar: Kara taşıtlarının 6085 sayılı Kanun uyarınca Trafik Şube ve bürolarına, deniz taşıtlarının ise ilgili dairelere yaptırılması zorunlu işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-14) ## Kanuna göre anlamı - **197 s. K. m.2/20** (Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu): Motorlu taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik sicili (…) ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescilini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/197-sayili-motorlu-tasitlar-vergisi-kanunu/madde-2#f20 - **4760 s. K. m.2/1-c** (Özel Tüketim Vergisi Kanunu): Motorlu taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik, belediye, liman ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescilini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-2#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.8 – 1479 sayılı Kanuna ilişkin geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-8): Sigortalılık niteliğinin Kuruma bildirilmesi ve sicile geçirilmesi işlemidir. Maddenin ilk fıkrasında, kayıt ve tescil yaptırmamış olmak, sigortalılık hak ve yükümlülüğünün yürürlük tarihinden başlamasının koşulu olarak yer alır. ### Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu - Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu m.1 – Verginin mevzuu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/197-sayili-motorlu-tasitlar-vergisi-kanunu/madde-1#f1-a): Taşıtın ilgili siciline işlenmesidir. Vergi doğumu için aranan biricik olgu, taşıtın Karayolları Trafik Kanununa göre kayıt ve tescil edilmiş olmasıdır; taşıtın fiilen kullanılıp kullanılmadığı bu bentte ölçüt değildir. ### Taşıt Kanunu - Taşıt Kanunu m.14 – Kayıt, tescil ve verilecek plakalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-14#f1): Kara taşıtlarının 6085 sayılı Kanun uyarınca Trafik Şube ve bürolarına, deniz taşıtlarının ise ilgili dairelere yaptırılması zorunlu işlemdir. Madde bu zorunluluğu getirir; tescilin mülkiyet üzerindeki hukuki etkisini belirlemez. ### Özel Tüketim Vergisi Kanunu - Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.2 – Tanımlar, teslim ve teslim sayılan haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-2#f1-b): Motorlu taşıtların ilgili mevzuat uyarınca trafik, belediye veya liman siciline; sivil hava vasıtaları için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan siciline yapılan kayıt ve tescildir. ### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.13 – I – Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-13#f3): Yapımların, eserlerin ve mali haklara ilişkin yararlanma yetkilerinin Bakanlık nezdinde kaydedilmesi işlemidir. Kayıt, hak doğurucu değildir; madde hak yaratmadığını açıkça belirtir, ispat kolaylığı ve takip amacı taşır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kayıt ve tescil öncesi iade / kayıt ve tescil sonrası iade** (4760 s. K. m.15): Kayıt ve tescil edilmeden önce yapılan iade, matrahta değişiklik sayılarak düzeltmeye konu olabilir. Kayıt ve tescil edildikten sonra yapılan iade madde kapsamındaki düzeltmenin dışında tutulmuştur. Kayıt ve tescil sonrası iade hâlinde mükellef bu madde uyarınca düzeltme yapamaz. ## Örnek kararlar - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2025/21 E., 2026/1 K., 28.01.2026 — ilgili: 4760 s. K. m.2 - 7. Daire, 2024/2381 E., 2025/1862 K., 22.05.2025 — ilgili: 4760 s. K. m.2 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1344 E., 2025/138 K., 19.03.2025 — ilgili: 4760 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Motorlu araç ticareti yapanlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/motorlu-arac-ticareti-yapanlar) · [Himaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/himaye) · [İthalat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ithalat) · [İlk iktisap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilk-iktisap) · [Prime esas kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prime-esas-kazanc) · [Teslim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teslim) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) · [Tarife](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarife) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.