--- title: "Kayıt nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayit" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kayıt **Kısaca:** Kayıt, 8 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 3224 s. K. m.17 · odaya kayıt zorunluluğu: Serbest icra eden diş hekiminin oda üyeliğine geçmesini sağlayan işlemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3224-sayili-turk-dis-hekimleri-birligi-kanunu/madde-17) - 5193 s. K. m.12 · kayıt: Müessese faaliyetlerinin Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara göre tutulan kaydı. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5193-sayili-optisyenlik-hakkinda-kanun/madde-12) - 5258 s. K. m.5 · hizmetin esasları: Kişinin belirli bir aile hekimine bağlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5258-sayili-aile-hekimligi-kanunu/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu - Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu m.17 – Odaya kayıt zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3224-sayili-turk-dis-hekimleri-birligi-kanunu/madde-17): Serbest icra eden diş hekiminin oda üyeliğine geçmesini sağlayan işlemdir. Dördüncü fıkraya göre mesleğin serbest icrası için aranan ön koşuldur. ### Optisyenlik Hakkında Kanun - Optisyenlik Hakkında Kanun m.12 – Kayıt (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5193-sayili-optisyenlik-hakkinda-kanun/madde-12#f1): Müessese faaliyetlerinin Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara göre tutulan kaydı. Kaydın türü ve biçimi madde metninde değil, Bakanlığın belirlediği usul ve esaslarda aranır. ### Aile Hekimliği Kanunu - Aile Hekimliği Kanunu m.5 – Hizmetin esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5258-sayili-aile-hekimligi-kanunu/madde-5#f1): Kişinin belirli bir aile hekimine bağlanmasıdır. Kayıt yapılmadan aile hekimliği hizmetinden yararlanılması öngörülmemiştir. ### Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu - Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.8 – Kart çıkarma ve buna ilişkin yükümlülükler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5464-sayili-banka-kartlari-ve-kredi-kartlari-kanunu/madde-8#f4): Hamilin talebi üzerine kuruluşun saklayıp sağlamakla yükümlü olduğu, gerçekleştirilmiş işlemlere ilişkin belgedir. Saklama süresi yurt içi ve yurt dışı işlem ayrımına göre farklıdır. ### Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu - Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.22 – b) Çoğaltma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5846-sayili-fikir-ve-sanat-eserleri-kanunu/madde-22#f2): Eserin işaret, ses ve görüntü nakline ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek her türlü araca aktarılmasıdır. Kaydın hangi teknikle yapıldığı önemli değildir. ### Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu - Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.38 – Bitki sağlığı ile ilgili yaptırımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5996-sayili-veteriner-hizmetleri-bitki-sagligi-gida-ve-yem-kanunu/madde-38#f1-h): 17. maddenin birinci fıkrası uyarınca faaliyet gösteren kişilerin Bakanlık nezdinde kaydedilmesidir. Kayıt şartlarının sonradan kaybedilmesi hâlinde kaydın iptali doğar. ### Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilatı Müşterek Enfrastrüktür Programı Gereğince Türkiye’de Yapılacak İnşa ve Tesis İşlerine Dair Kanun - Kuzey Atlantik Andlaşması Teşkilatı Müşterek Enfrastrüktür Programı Gereğince Türkiye’de Yapılacak İnşa ve Tesis İşlerine Dair Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6095-sayili-kuzey-atlantik-andlasmasi-teskilati-musterek-enfrastruktur-programi-geregince/madde-3): Tahsil edilen paranın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nda açılan ilgili hesaplara muhasebe kaydı yapılmasıdır. Hükme göre paranın tahsili ile hesaba kaydı birlikte ele alınır; kayıt, paranın fiilen hangi hesaba girdiğini gösterir. ### Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu - Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.69 – Kayıt ve kontrol (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6458-sayili-yabancilar-ve-uluslararasi-koruma-kanunu/madde-69#f2): Uluslararası koruma başvurusunun valilikçe sisteme alınması işlemidir. Madde, kaydın hangi makam tarafından yapılacağını ve kayıtta hangi bilgilerin alınacağını belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Kayıt zorunluluğu / isteğe bağlı üyelik** (3224 s. K. m.17): Birinci fıkra ve dördüncü fıkra kapsamındaki diş hekimleri için üyelik zorunludur. İkinci fıkradaki diş hekimleri için üyelik tercihe bağlıdır. Zorunlu üyeliğe aykırılık serbest icra yasağı doğurur; isteğe bağlı üyelikte böyle bir yaptırım yoktur. - **Özel kanunda üye olamayan diş hekimi / genel kayıt zorunluluğu** (3224 s. K. m.17): Özel kanunda üye olamayacağı belirtilen diş hekimi, mesleğini serbest icra ediyorsa üçüncü fıkra uyarınca bu Kanun hükümlerine tabidir. Dördüncü fıkrada anılan diş hekimi, üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan genel gruptadır ve üye olmadan serbest icra edemez. Özel kanun hükmü, serbest icra eden diş hekimini yine bu Kanunun mesleki hak, yetki, disiplin ve sorumluluk hükümlerinden muaf tutmaz. - **Kayıt tutma yükümlülüğü / Kayıtların içeriği ve biçimi** (5193 s. K. m.12): Maddenin kendisi kayıt tutma zorunluluğunu koyar; bu yükümlülük kanundan doğar. Kaydın hangi biçimde, hangi bilgilerle tutulacağı Bakanlığın belirlediği usul ve esaslara bırakılmıştır. Kayıt biçimi ve içeriğine ilişkin ayrıntılı ihlaller değerlendirilirken ilgili Bakanlık düzenlemesine bakılır; madde metni tek başına yeterli değildir. - **Kayıt ve belge devri / hekimin ayrılması veya hekim değişikliği** (5258 s. K. m.5): Aile hekiminin tuttuğu kayıt ve belgeler, hekim değiştiğinde eksiksiz devredilir. Kişinin hekim değiştirmesi de belgelerin devrini doğurur. Hem hekim ayrılması hem kişinin hekim değiştirmesi, kayıt ve belgelerin devrini gerektirir. - **Mücadeleyi yapmama (g) / bitki sağlığı kaydı için kayıt yaptırmama (h)** (5996 s. K. m.38): 15. maddenin onbirinci fıkrasındaki yerlerde Bakanlıkça mücadelesi istenen organizmalarla ilgili mücadeleyi yapmayanlar. 17. maddenin birinci fıkrasına göre kayıt yaptırmayanlar. Birincide bin Türk Lirası ceza ve Bakanlık tarafından mücadelenin yapılması; ikincide üçbin Türk Lirası ceza verilir. İkincide ayrıca kayıtlı olup esaslara aykırı davrananlara ikibin Türk Lirası ceza verilir. - **Kayıt yükümlülüğü / sağlık kontrolü** (6458 s. K. m.69): Kayıt sırasında alınan bilgiler tüm başvuru sahiplerine yönelik zorunlu bir işlemdir. Sağlık kontrolü yalnızca kamu sağlığını tehlikeye düşürebileceği değerlendirilen başvuru sahipleri için yapılır. Sağlık kontrolü her başvurucuya uygulanmaz; değerlendirmeye bağlı olarak uygulanır. ## Örnek kararlar - 1991/8 E., 1992/5 K., 30.01.1992 — ilgili: 6095 s. K. m.3 - Ceza Genel Kurulu, 2014/101 E., 2016/289 K., 31.05.2016 — ilgili: 5846 s. K. m.22 - 10. Daire, 2022/4880 E., 2025/4263 K., 01.10.2025 — ilgili: 5996 s. K. m.38 ## İlgili terimler [Faydalı organizma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/faydali-organizma) · [Bitki pasaportu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bitki-pasaportu) · [Korunmuş bölgeler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/korunmus-bolgeler) · [Asgarî tutar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asgari-tutar) · [Kimlik tespiti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kimlik-tespiti) · [Zararlı organizma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zararli-organizma) · [Çoğaltma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cogaltma) · [Kart çıkaran kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kart-cikaran-kurulus) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.