---
title: "Kaymakam nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kaymakam"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kaymakam

**Kısaca:** İlçe genel idaresinin başı ve mercii olan, ilçede Hükümetin temsilcisi sıfatını taşıyan devlet memurudur. Kaymakamın yetkileri kanundan alınır; kanunda açıkça verilmeyen yetkiler kendiliğinden doğmaz. (5442 s. K. m.31)

## Kanunda nerede geçiyor

### İl İdaresi Kanunu
- İl İdaresi Kanunu m.31 – II - Kaymakamların hukuki durumları, görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-31#f1): İlçe genel idaresinin başı ve mercii olan, ilçede Hükümetin temsilcisi sıfatını taşıyan devlet memurudur. Kaymakamın yetkileri kanundan alınır; kanunda açıkça verilmeyen yetkiler kendiliğinden doğmaz.
- İl İdaresi Kanunu m.32 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-32#f1): İlçenin mülki amiri olup ilçe sınırları içindeki genel ve özel kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir. Yetkisi yalnızca kendi ilçe sınırıyla sınırlıdır.
- İl İdaresi Kanunu m.58 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5442-sayili-il-idaresi-kanunu/madde-58#f1): Kurulun başkanıdır. Başkanlık sıfatı kurulun doğal başkanı olmasından kaynaklanır; başka bir kişi tarafından seçilmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Vali / Kaymakam** (DMK m.138): Vali, ilde görevli memurlar bakımından tedbir alabilen yetkilidir. Kaymakam, ilçede görevli memurlar bakımından tedbir alabilen yetkilidir. Valiler ve kaymakamlar tedbiri aldıklarında kuruma derhal bildirim yükümlülüğü vardır; ilçe idare şube başkanlarında kaymakamın tedbiri valinin muvafakatine bağlıdır.
- **Vilayet sıhhiye müdürü / kaymakam** (1593 s. K. m.8): Hükümet tabibinin doğrudan emir ve idari bağlılığı vilayet sıhhiye müdürüne karşıdır. Kaymakam, tabibin bulunduğu mahallin mülki amiri olarak sıhhi konularda müşavir sıfatıyla tabibe başvurur. Tabibin emir komuta zinciri sıhhiye teşkilatına bağlıdır; kaymakam ise sıhhi konularda danışma hakkına sahiptir. Madde kaymakama emir verme yetkisi tanımaz.
- **Vali-kaymakam-nahiye müdürü / üst amirden istizan imkânı olan ve olmayan haller** (1700 s. K. m.27): Üst amirden (mafevk) istizan yoluyla talimat alınabilecek durumlarda, ilgili görevli bu yolu izlemek zorundadır; m.27 ancak istizan imkânının bulunmadığı hallerde devreye girer. Mafevkten istizan imkânının bulunmadığı, yani zamanında talimat alınamadığı hallerde görevli kendi içtihadıyla hareket eder ve tedbir alır. İstizan imkânı varken kendi takdirine göre tedbir almak, yetki sınırını aşma niteliği taşıyabilir; istizan imkânı yokken tedbir almak ise m.27'nin açık yetkisine dayanır.
- **İl valisi izni / Kaymakam izni** (2860 s. K. m.7): Faaliyet bir ilin birden fazla ilçesini kapsadığında izin, o ilin valisinden alınır. Faaliyet tek bir ilçenin sınırları içinde kaldığında izin, o ilçenin kaymakamından alınır. Yetkili izin makamı, faaliyetin kapsadığı ilçe sayısına göre değişir.
- **Vali veya kaymakam / Bölge valisi veya İçişleri Bakanlığı kararı** (2911 s. K. m.18): Vali veya kaymakamın verdiği erteleme ya da yasaklama kararı, bölge valiliğine ve İçişleri Bakanlığına bilgi verilmesini gerektirir. Bölge valisinin verdiği karar ise yalnızca İçişleri Bakanlığına bilgi verilmesini gerektirir. Bilgilendirme muhatabı karar makamının konumuna göre değişir.
- **Genel kamu görevlisi / müsteşar, vali ve kaymakam** (3628 s. K. m.17): Sayılan suçlardan sanık olan genel kamu görevlisi, 4483 sayılı Kanun'un uygulanmaması hükmünden yararlanır ve soruşturma genel hükümlere göre yürür. Müsteşar, vali ve kaymakamlar sayılan suçlar bakımından da 4483 sayılı Kanun'a tabidir. Bu üç görevli için sayılan suçlarda izin usulü uygulanmaya devam eder.

## Örnek kararlar

- 1987/4 E., 1987/20 K., 24.09.1987 — ilgili: 5442 s. K. m.58
- 1970/34 E., 1970/47 K., 22.12.1970 — ilgili: 5442 s. K. m.58
- Ceza Genel Kurulu, 2014/39 E., 2017/464 K., 07.11.2017 — ilgili: 5442 s. K. m.32

## İlgili terimler

[Gözetim ve denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gozetim-ve-denetim)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.