--- title: "Kayyım nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayyim" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kayyım **Kısaca:** Kayyım, 22 kanunda 46 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.403 · vasi ve kayyım: Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-403) - HMK m.56 · kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi: Yalnızca görülmekte olan bu davaya özgü olarak, tedavi, gözlem, koruma altında bulunan ya da başkalarıyla görüşmekten yasaklanan tarafın yerine davayı takip etmek üzere atanan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-56) - CMK m.128 · taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma: Elkonulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde, bu değerlerin yönetimi için atanan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-128) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu (14 maddeden 12'i) - TMK m.301 – I. Dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-301#f3): Ergin olmayan çocuk adına babalık davası açmak üzere atanan kişidir. Madde metninde dava açılınca ve ana tarafından açılmışsa kayyıma, kayyım tarafından açılmışsa anaya ihbar yapılacağı belirtilmiştir. - TMK m.345 – VII. Çocuk ile ana ve baba arasındaki hukukî işlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-345#f1): Çocuk adına işleme katılarak çıkar çatışmasını önleyen kişidir. Kayyımın katılması bu maddede yasal bir zorunluluk olarak öngörülmüştür. - TMK m.396 – A. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-396): Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek üzere atanan organdır. Kayyıma ilişkin hükümler, aksi belirtilmedikçe vasi hükümlerine tabidir. - TMK m.403 – C. Vasi ve kayyım (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-403#f2): Belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanan kişidir. Görevi vasiye göre sınırlıdır; kapsamı atandığı işle ya da yönetimi üstlenilen malvarlığıyla çizilir. - TMK m.407 – III. Özgürlüğü bağlayıcı ceza (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-407#f1): Kendisine isteği üzerine atanan ve ilgilinin işlerini belirli konularda yürüten kişidir. Kayyımlığa ilişkin hükümler, bu madde bakımından niteliğine uygun düştüğü ölçüde uygulanır. - TMK m.428 – 2. İstek üzerine (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-428#f1): Kendi isteği üzerine kısıtlanan ergin kişinin işlerini belirli ölçüde görmek üzere atanan kişidir. Kayyımlık, kısıtlama kararının türüne göre vasilikten farklı bir koruma biçimidir. - TMK m.431 – D. Usul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-431#f1): Bir işin görülmesi veya bir hakkın kullanılması için geçici olarak atanan temsilci niteliğinde kişidir. Maddede yer alan atama usulü, vasi atamasındaki usule tabi tutulmuştur. - TMK m.458 – A. Kayyımın konumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-458#f1): Belirli bir işi görmek ya da bir malvarlığını yönetmek üzere vesayet makamınca atanan ve sınırlı yetkiyle temsil eden kişidir. Vasiye göre yetkileri daha dardır. - TMK m.460 – II. Malvarlığının yönetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-460#f1): Bir malvarlığının yönetimi ve gözetimi ile görevlendirilen kişidir. Maddenin yetki sınırı, kayyımın görevlendirildiği malvarlığı ile sınırlıdır. - TMK m.467 – B. Vasinin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-467#f2): Vesayet işlerinde vasinin yerine ya da onunla birlikte görev yapmak üzere atanan, maddede vasiyle aynı sorumluluk rejimine tabi tutulan kişidir. - TMK m.486 – 3. Geçici önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-486#f1): Vasinin görevinin askıya alınması halinde, vesayet işlerini geçici olarak yürütmek üzere atanan kişidir. - TMK m.648 – II. Paylaşmaya kayyımın katılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-648#f1): Sulh hâkiminin, borçlu mirasçının yerine paylaşmaya katılmak üzere atadığı kişidir. Kayyım, borçlu mirasçıyı paylaşmada temsil eder ve onun yerine geçer. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.235 – III - Temsil yetkisinin kaldırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-235#f1): Mahkemenin atadığı ve temsil yetkisinin kendisine verildiği kişidir. Kayyımın görev ve temsil sınırları mahkeme kararında belirlenir ve bu kararın tescil ve ilanı mahkemece resen yapılır. - TTK m.377 – b) Konkordato (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-377): Erteleme talebi üzerine mahkemenin derhal atadığı ve şirketi temsil eden ya da sürece nezaret eden kişidir. Maddenin üçüncü cümlesi kayyım atanmasını öngörür. - TTK m.401 – D) İbraz yükümü ve bilgi alma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-401#f4): 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.133 uyarınca, terör örgütlerine aidiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle şirkete atanan kişidir. Dördüncü fıkraya göre kayyımın ilk atandığı mali yıl ve öncesindeki iş ve işlemler bakımından birinci fıkranın ilk cümlesindeki onay yükümlülüğü bulunmaz. - TTK m.403 – F) Görüş yazıları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-403#f6): Terör örgütlerine aidiyet, iltisak veya irtibat nedeniyle 5271 sayılı Kanun m.133 uyarınca atanan ve şirketin yönetimini üstlenen kişidir. Altıncı fıkra uyarınca kayyımın görevi devam ettiği sürece beşinci fıkranın yönetim kurulu ve genel kurul işlemleri uygulanmaz. - TTK m.412 – b) Mahkemenin izni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-412#f1): Mahkemenin toplantıya gerek görmesi halinde, gündemi düzenlemek ve çağrıyı yapmak üzere atadığı kişidir. Kayyımın yetkileri mahkeme kararında gösterilir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.179/A – Erteleme yargılaması: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-179a): Ticaret mahkemesince, borca batık şirketin yönetim organının yerine geçmek ya da kararlarını onaylamak üzere atanan mesleki ve teknik yeterliliğe sahip kişidir. Atama, iflâsın ertelenmesi talebinin üzerine derhal yapılır. - İİK m.306 – Konkordatonun tasdiki kararı, kapsamı ve ilânı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-306#f3): Tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevlendirilen kişidir. Kayyım atanması zorunlu değil, mahkemenin takdirine bağlıdır. - İİK geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/gecici-madde-12#f3): Mahkemece iflasın ertelenmesi sürecinde borçlunun malvarlığını yönetmek veya gözetmek üzere atanan kişidir. Maddenin son fıkrası, yürürlük tarihinde görevde bulunan kayyımların durumunu düzenler. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.12 – Genel kurulun toplantı zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-12#f6): İşten el çektirme kararıyla birlikte mahkemece atanan, genel kurulu en kısa zamanda toplamak ve yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar kuruluşu yönetmekle görevli kişidir. Sayısı bir veya üç olarak belirlenir ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre atanır. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.15 – Seçimlere itiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-15#f3): Genel kurul veya organ seçimi iptal edildiğinde mahkemenin 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre atadığı, kuruluşu yeni yönetim kurulu seçilinceye kadar yöneten kişidir. Sayısı bir veya üç olarak belirlenir. - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.31 – Kapatma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-31#f3): Faaliyeti durdurulan kuruluşun mallarını yönetmek ve çıkarlarını korumak, durdurma süresi sonunda genel kurulu toplayarak kuruluşun yeniden faaliyete geçmesini sağlamakla görevli, mahkemece atanan bir veya üç kişidir. Atama 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.128 – Taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-128#f9): Elkonulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde, bu değerlerin yönetimi için atanan kişidir. Atanması yalnız hâkim kararıyla mümkündür ve atamada m.133 kıyasen uygulanır. - CMK m.248 – Zorlama amaçlı elkoyma ve teminat belgesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-248#f1): Elkonulan mal, hak ve alacakların idaresi için mahkeme veya sulh ceza hâkimi tarafından atanan kişidir. Kayyım, idaresinden hukuki ve cezai bakımdan sorumludur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.95 – Veli, vasi ve kayyımlara tebliğ (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-95#f1): Mükellefin vergi işlerini yürütmek üzere atanan kişidir. Maddede vergi sorumlusu olarak anılır ve tebligatın yapılacağı kişilerden biri sayılır. - VUK m.332 – Küçüklerin ve kısıtlıların ceza muhatabı olmadığı haller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-332#f1): Mahkemece bir kişinin işlerinin idaresi için atanan temsilcidir. Madde bakımından işlerin idaresi kayyıma tevdi edilmiş kişiler de bu hükmün kapsamındadır. ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.9 – İntifa ve oy kullanma haklarının edinilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-9#f5): Kurucu niteliklerini kaybeden ortağın, temettü dışındaki ortaklık haklarını kullanmak üzere görevlendirilen kişidir. - Sigortacılık Kanunu m.20 – Malî bünyenin güçlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-20#f2-c): Şirketin yönetiminin devralınması için atanan kişidir. Madde 20/2-c kapsamında yönetimin kayyıma devri talep edilebilir ve atanacak kişiler için 4. maddedeki şartlar aranır. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.56 – Kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-56#f2): Yalnızca görülmekte olan bu davaya özgü olarak, tedavi, gözlem, koruma altında bulunan ya da başkalarıyla görüşmekten yasaklanan tarafın yerine davayı takip etmek üzere atanan kişidir. Mahkeme kayyımı kendisi atamaz; durumu vesayet makamına bildirir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel kural / ayrı vasi veya kayyım hali** (VUK m.95): Birden fazla vergi sorumlusu bulunup tebliğ konusu işe ayrı bir vasi veya kayyım bakmadığında, tebliğ sorumlulardan yalnız birine yapılır. Tebliğ konusu işe ayrı bir vasi veya kayyım bakıyorsa, tebliğ bu kişilere yapılır. Birinci hâlde tek bir sorumluya tebliğ yeterlidir; ikinci hâlde tebliğin ilgili ayrı vasi veya kayyıma yapılmaması usulsüzlük doğurur. - **Taşınmaz hak ve alacaklar üzerinde elkoyma / kayyım atanması** (703 s. K. m.178): Elkoyma, malvarlığı değerinin tedbir altına alınmasıdır. Kayyım atanması, elkonulan taşınmaz hak ve alacakların idaresi gerektiğinde yönetim amacıyla yapılır. Kayyım atanabilmesi için hâkim kararı gerekir ve atamada Ceza Muhakemesi Kanunu m.133 hükümleri kıyasen uygulanır. - **Zorunlu içerik / isteğe bağlı kayyım** (İİK m.306): Vazgeçme ölçüsü ve ödeme takvimi, tasdik kararında her durumda yer almak zorundadır. Kayyım tayini ise mahkemenin takdirine bağlı bir seçimlik tedbirdir ve kararda zorunlu olarak yer almaz. Kayyım atanmamış bir tasdik kararı da geçerlidir; bu durumda yalnızca vazgeçme ölçüsü ve takvim zorunlu olarak yazılır. - **Derdest dosyada kayyım / yeni dosyada kayyım** (İİK geç. m.12): Yürürlük tarihinde derdest olan dosyalarda görevli kayyımlar, bildirim yükümlülüğü altındadır. Yürürlük tarihinden sonra açılan dosyalarda atanan kayyımlar için bu maddede bildirim yükümlülüğü öngörülmemiştir. On günlük bildirim yükümlülüğü yalnız yürürlük tarihinde derdest olan dosyalardaki kayyımlar için geçerlidir. - **Üçten az dosyada görevli kayyım / üçten fazla dosyada görevli kayyım** (İİK geç. m.12): Üçten fazla dosyada görevi devam eden kayyımlar, bu maddeye göre yeni görev alamaz. Üç veya daha az dosyada görevi devam eden kayyımlar için bu sınır yeni görev vermeye engel değildir. Sınır aşılmışsa yeni görev verilmesi yasaktır; sınır aşılmamışsa görev verilebilir. - **Vasi / Kayyım** (TMK m.396): Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliği ve malvarlığı bakımından genel bir koruma ve temsil yükümlülüğü taşır. Kayyım, belirli bir iş veya malvarlığının yönetimi için atanır ve görevi sınırlıdır. Kayyımın yetkisi atandığı iş veya malvarlığı ile sınırlıdır; kayyım hakkında vasi hükümleri ancak aksi belirtilmediği ölçüde uygulanır. ## İlgili konular - Kayyımın görevleri ve vesayet dairelerinin görevleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kayyimin-gorevleri-ve-vesayet-dairelerinin-gorevleri - Kuruluş esasları ve organlar (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kurulus-esaslari-ve-organlar - Kayyımlık ve yasal danışmanlık (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kayyimlik-ve-yasal-danismanlik - Vesayet organları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayet-organlari - Denetleme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/denetleme - Arama ve elkoyma (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/arama-ve-elkoyma ## Örnek kararlar - Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2023/1005 E., 2023/1057 K., 01.06.2023 — ilgili: TMK m.467, TTK m.235, TTK m.412 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2021/553 E., 2021/681 K., 05.05.2021 — ilgili: TMK m.396, 7083 s. K. m.7 - 2022/91 E., 2025/133 K., 17.06.2025 — ilgili: 7083 s. K. m.7 ## İlgili terimler [Geçici görevden alma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorevden-alma) · [Yasal Danışman](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasal-danisman) · [Cumhuriyetin niteliklerine ve demokratik esaslara aykırı faaliyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cumhuriyetin-niteliklerine-ve-demokratik-esaslara-aykiri-faaliyet) · [Vesayet altındaki kişi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-altindaki-kisi) · [Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-mevduati-sigorta-fonu) · [Kapatma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kapatma) · [Vesayet Makamı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-makami) · [Vasi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.