--- title: "Kaza nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kaza" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kaza **Kısaca:** Kaza, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.914 · taşıyıcının sorumluluğu: Taşıma sırasında yolcuya zarar veren, taşıyıcının ve yardımcılarının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği sonuçlar doğurmayan olaydır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-914) - 1593 s. K. m.8: Mülki idare taksimatında ilçe niteliğindeki birim. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-8) - 2920 s. K. m.120 · yolcunun uğradığı zarardan sorumluluk: Yolcunun ölümü veya cismani zarara uğramasına yol açan olaydır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-120) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.914 – F) Taşıyıcının sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-914#f2): Taşıma sırasında yolcuya zarar veren, taşıyıcının ve yardımcılarının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği sonuçlar doğurmayan olaydır. Maddenin ikinci fıkrasındaki kurtuluş koşulu bu olayın özen ölçüsüyle ilgilidir. - TTK m.1098 – VII- Deniz raporu — 1. Düzenlenmesi istemine yetkili olanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1098#f1): Yolculuk sırasında gemiyi veya taşınan eşyayı ilgilendiren ya da başkaca maddi zarar doğurması muhtemel olay. Kazanın zarara fiilen yol açmış olması gerekmez; zarar doğurma ihtimali yeterlidir. ### Umumi Hıfzıssıhha Kanunu - Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.8 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanunu/madde-8): Mülki idare taksimatında ilçe niteliğindeki birim. Madde, her kazada en az bir Hükümet tabibinin istihdam edilmesini öngörür. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.120 – Yolcunun uğradığı zarardan sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-120#f1): Yolcunun ölümü veya cismani zarara uğramasına yol açan olaydır. Maddenin uygulanabilmesi için bu olayın yer ve zaman bakımından hava aracında ya da iniş veya biniş sırasında gerçekleşmesi gerekir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kaza merkezi / nahiye merkezi** (1593 s. K. m.8): Her kazada en az bir Hükümet tabibi istihdam edilmesi zorunludur. Nahiye merkezlerinde tabip istihdamı, icabı takdirinde yapılabilen bir seçenektir. Kaza merkezinde istihdam zorunlu, nahiyede ise ihtiyaca bağlıdır. - **Hava aracında veya iniş-biniş sırasında kaza / diğer zamanlarda gerçekleşen olay** (2920 s. K. m.120): Kaza hava aracında ya da iniş veya biniş sırasında meydana gelmişse taşıyıcı sorumludur. Olay bu zaman ve yer dilimleri dışında gerçekleşmişse madde hükmü uygulanmaz. Yolcu zararı bu yer-zaman dışında kalıyorsa taşıyıcının 120. maddeye dayanan sorumluluğu doğmaz. - **Genel kaza sorumluluğu / Üçüncü fıkradaki hâller** (TTK m.914): Kaza sonucu oluşan zarar, ikinci fıkra uyarınca zararın ispatına ve tam tazmine dayanır. Üçüncü fıkrada sayılan hâllerde taşıyıcı ikinci fıkraya göre sorumludur, ancak buna ek olarak zarar ispat edilmese bile bilet parasının üç katını öder. Üçüncü fıkra hâllerinde zarar ispatı gerekmez ve götürü tazmin uygulanır; genel kaza sorumluluğunda ise zararın varlığı ve miktarı ispatlanmalıdır. - **Kaza sorumluluğu / Yolcunun ölümü hâlinde yardımdan yoksun kalanların talebi** (TTK m.914): Yolcunun yaralanması hâlinde zarar doğrudan yolcuya aittir. Yolcunun ölmesi hâlinde yardımdan yoksun kalanlar kendi zararlarını taşıyıcıdan talep edebilir. Ölüm hâlinde talep sahipliği yardımdan yoksun kalanlara da geçer; yardımdan yoksunluk ayrıca ispatlanmalıdır. - **Hastalık sebepli tam ve daimi malüllük / Kaza sebepli tam ve daimi malüllük** (205 s. K. m.26): Hastalık sebebiyle yapılan tam ve daimi malüllük yardımında malüllük halinin tespitinden sonra bir yıl beklenir. Kaza, engellilik gibi nedenlerle doğan tam ve daimi malüllükte bu bekleme süresi öngörülmemiştir. Hastalık kaynaklı yardım, tespitten bir yıl sonra ödenir; kaza kaynaklı yardımda bu süre uygulanmaz. - **Mükellefin kendi hesabı / kaza mercilerinin re'sen takdiri** (VUK m.267): Mükellef emsal bedeli sıralı esaslara göre bizzat hesaplar; bu hesabın kayıt ve cetvelleri saklanır. Kaza mercilerinin re'sen biçtiği değerler sıralı esaslara bağlı değildir. Re'sen biçilen değerler ve zirai kazanç ölçüleri emsal bedel yerine geçer; mükellefin hesabı ise ispat edici kağıt niteliği taşır. ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2016/1130 E., 2019/162 K., 05.03.2019 — ilgili: 2920 s. K. m.120 - 11. Hukuk Dairesi, 2024/470 E., 2024/5579 K., 04.07.2024 — ilgili: 2920 s. K. m.120 - 11. Hukuk Dairesi, 2021/4018 E., 2022/8203 K., 22.11.2022 — ilgili: 2920 s. K. m.120 ## İlgili terimler [Taşıyıcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasiyici) · [Donatan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/donatan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.