--- title: "Kazandırıcı zamanaşımı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazandirici-zamanasimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kazandırıcı zamanaşımı **Kısaca:** Kazandırıcı zamanaşımı, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.996 · kazandırıcı zamanaşımından yararlanma: Zilyedin, malik olmamasına karşın belirli süre malik gibi zilyetlik yaparak mülkiyeti kazanmasını sağlayan kurumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-996) - MÖHUK m.8 · zamanaşımı: Belirli koşullarda, belirli bir sürenin geçmesiyle taşınır veya taşınmaz üzerinde aynî hak kazanılmasını sağlayan kurumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-8) - 5737 s. K. m.15 · hayrat taşınmazların nitelikleri ve değerlendirilmesi: Malik olmayan kişinin uzun süre zilyetlik sonucu mülkiyet veya irtifak hakkı kazanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-15) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.714 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-714#f1): Bir kimsenin, belirli bir süre boyunca malvarlığı değeri üzerinde kanunda öngörülen koşullarla fiilî egemenlik kurması sonucunda hakkı kazanmasını sağlayan zamanaşımı türüdür. Hakkın yitirilmesine değil, kazanılmasına yol açar. - TMK m.777 – VII. Kazandırıcı zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-777#f2): Başkasının malını belli süre davasız ve aralıksız zilyetlikte tutan kişinin, bu süre sonunda mülkiyeti kendiliğinden kazanmasını sağlayan kurumdur. Hakkın kazanılması zilyetliğin sürmesine bağlıdır ve ayrıca bir işleme gerek yoktur. - TMK m.996 – IV. Kazandırıcı zamanaşımından yararlanma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-996#f1): Zilyedin, malik olmamasına karşın belirli süre malik gibi zilyetlik yaparak mülkiyeti kazanmasını sağlayan kurumdur. Bu madde, zilyedin kazanma sürecinde kullanabileceği bir kolaylığı düzenler. ### Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun - MÖHUK m.8 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5718-sayili-milletlerarasi-ozel-hukuk-ve-usul-hukuku-hakkinda-kanun/madde-8): Belirli koşullarda, belirli bir sürenin geçmesiyle taşınır veya taşınmaz üzerinde aynî hak kazanılmasını sağlayan kurumdur. Aynî hakkın kazanılmasına ilişkin olduğu için bu maddeden ayrı, aynî haklara tabi bir bağlama kuralına bağlıdır. ### Vakıflar Kanunu - Vakıflar Kanunu m.15 – Hayrat taşınmazların nitelikleri ve değerlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5737-sayili-vakiflar-kanunu/madde-15#f1): Malik olmayan kişinin uzun süre zilyetlik sonucu mülkiyet veya irtifak hakkı kazanmasıdır. Madde, hayrat taşınmazlarda bu yolla kazanımı engeller. ## Karıştırılan kavramlar - **Kazandırıcı zamanaşımı / alacak zamanaşımı** (TMK m.714): Kazandırıcı zamanaşımında amaç, zilyetlik yoluyla bir hakkın kazanılmasıdır ve süre dolunca hak kendiliğinden doğar. Alacak zamanaşımında ise bir alacağın borçlu tarafından ödenmesi talep edilemez hâle gelir ve süre dolunca hak sona ermez, yalnız dava ile istenemez. Madde yalnız kazandırıcı zamanaşımına kıyas yoluyla Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanmasını öngördüğünden, alacak zamanaşımı rejimi bu maddeyle doğrudan belirlenmez; iki rejim birbirinden ayrı tutulmalıdır. - **Kazandırıcı zamanaşımı / Kazanma ve tasarruf (devir) yolu** (TMK m.777): Zamanaşımı ile kazanmada mülkiyet, zilyetliğin süresi dolunca hukuki bir işleme gerek olmaksızın kendiliğinden doğar. Devir yoluyla kazanmada mülkiyetin geçmesi için geçerli bir temlik ve sebep ile zilyetliğin devri gerekir. Zamanaşımı ile kazanmada malikin rızası aranmaz; malik mülkiyetini bu yolla kaybeder. - **Zamanaşımı / Kazandırıcı zamanaşımı** (MÖHUK m.8): Madde kapsamındaki zamanaşımı, alacak ve talep hakkını sona erdirmeden dava yolunu kapatır. Kazandırıcı zamanaşımı, belirli koşullarda taşınır veya taşınmaz üzerinde aynî hak kazandırır. Kazandırıcı zamanaşımı aynî hak statüsüne tabidir (m.21); bu madde ile aynı bağlama kuralına tabi değildir. - **Satılamazlık / kazandırıcı zamanaşımı yasağı** (3998 s. K. m.1): Satılamazlık, özel hukuk sözleşmesi ile devir yasağıdır. Kazandırıcı zamanaşımı yasağı, uzun süreli zilyetlikle mülkiyet kazanımının kapatılmasıdır. İki yasak birlikte uygulanır; tek başına satış yapılmaması yeterli değildir, zilyetlikle kazanım da kapalıdır. - **Miras sebebiyle istihkak davası / kazandırıcı zamanaşımı (TMK m.713)** (TMK m.639): Bu maddedeki dava, mirasçı sıfatına dayanır ve terekeye karşı açılır. Kazandırıcı zamanaşımında malikliğin kazanılması, zilyetlik süresine dayanır; mirasçılık ve öğrenme anı aranmaz. Mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımı ileri sürülemez; kazandırıcı zamanaşımı ile bu dava birbirinden ayrı değerlendirilir. ## İlgili konular - Bulunmuş eşya (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/bulunmus-esya - Taşınmaz mülkiyetinin konusu, kazanılması ve kaybı (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasinmaz-mulkiyetinin-konusu-kazanilmasi-ve-kaybi - Zilyetlik dolayısıyla hakkın korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/zilyetlik-dolayisiyla-hakkin-korunmasi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2005/401 E., 2007/72 K., 14.02.2007 — ilgili: TMK m.714 - 8. Hukuk Dairesi, 2025/160 E., 2025/7686 K., 22.12.2025 — ilgili: TMK m.996 - 8. Hukuk Dairesi, 2022/5612 E., 2024/5688 K., 07.10.2024 — ilgili: TMK m.996 ## İlgili terimler [Kamu düzeni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-duzeni) · [Zilyetliğin devri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zilyetligin-devri) · [Bedelsiz devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bedelsiz-devir) · [Mülhak vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulhak-vakif) · [Zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasimi) · [Mazbut vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mazbut-vakif) · [Kıyasen uygulama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiyasen-uygulama) · [İyiniyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iyiniyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.