--- title: "Kazanılmış hak aylığı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanilmis-hak-ayligi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kazanılmış hak aylığı **Kısaca:** Kazanılmış hak aylığı, 7 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.68 · derece yükselmesinin usul ve şartları: Memurun kazandığı ve emeklilik keseneğine esas olan aylık derecesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-68) - SGGSSK geç. m.56: Sigortalılık statüsü değişmiş kişilerin, önceki memuriyet süreleri esas alınarak bağlanan aylıktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-56) - 375 s. K. m.1 · tertip : V: Kıdem aylığının hizmet yılına göre hesaplanmasında değerlendirilen sürelerin tespitinde esas alınan, daha önce kazanılmış hizmet süreleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/375-sayili-657-sayili-devlet-memurlari-kanunu-926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel/madde-1) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.37 – Yükselinebilecek derecenin üstünde bir dereceye yükselme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-37): Memurun öğrenim durumu, hizmet sınıfı ve görev unvanına göre ulaşabileceği en yüksek derecede, o derecenin belirli bir kademesinde elde ettiği aylık düzeyidir. Maddenin uygulanabilmesi için bu aylığın, azami yükselinebilecek derecenin dördüncü kademesine denk gelmesi gerekir. - DMK m.67 – Kadrosuzluk sebebiyle derece yükselmesi yapamayanların aylıkları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-67): Memurun, bulunduğu derecenin ve kademenin gerektirdiği aylığın üzerinde, hizmet süresi ve kademe ilerlemesi gibi nedenlerle elde ettiği ve memur olarak sahip olduğu aylık düzeyidir. Maddenin koruduğu aylık bu hakka dayanır. - DMK m.68 – Derece yükselmesinin usul ve şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-68): Memurun kazandığı ve emeklilik keseneğine esas olan aylık derecesidir. B bendinde üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi, her 3 yıl derece yükselmesi sayılarak kazanılmış hak aylık derecelerinin yükselmesinde dikkate alınır; ancak atandıkları kadro aylıkları başka görevlere atanmada kazanılmış hak sayılmaz. - DMK ek geç. m.2 – Öğrenim durumu değişmeyenlerin derece ve kademelere intibak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/ek-gecici-madde-2#f5-d): 30/11/1970'den önce çeşitli barem ve teadül kanunlarına göre kazanılmış aylık derecesidir. Birinci fıkrada, intibakın üst derecelere yapılmasının dayanağıdır. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.56 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-56): Sigortalılık statüsü değişmiş kişilerin, önceki memuriyet süreleri esas alınarak bağlanan aylıktır. Bu maddenin son fıkrası, belirtilen sürelerin tamamının memuriyette geçmiş sayılmasını bu aylığın tespitinde esas alır. ### 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.c. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.1 – Tertip : V (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/375-sayili-657-sayili-devlet-memurlari-kanunu-926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel/madde-1#f3): Kıdem aylığının hizmet yılına göre hesaplanmasında değerlendirilen sürelerin tespitinde esas alınan, daha önce kazanılmış hizmet süreleridir. ### Yükseköğretim Personel Kanunu - Yükseköğretim Personel Kanunu m.4 – Öğretim elemanlarının görev aylıkları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2914-sayili-yuksekogretim-personel-kanunu/madde-4): Öğretim üyesinin kadroya atanmadan önceki hizmet durumundan doğan ve atandığı tarihte sahip olduğu aylık derecesidir. Bu derece, unvanı için öngörülen giriş derecesinin üzerindeyse 657 sayılı Kanunun 161. maddesi uygulanır. ### Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun - Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4603-sayili-turkiye-cumhuriyeti-ziraat-bankasi-turkiye-halk-bankasi-anonim-sirketi-ve-turkiye/madde-2): Personelin 5434 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma sürelerinden doğan aylık hakkıdır. Özel hukuk hükümlerine göre çalışılan süreler bu aylıkta değerlendirilir. ### Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu - Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu m.56 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5434-sayili-turkiye-cumhuriyeti-emekli-sandigi-kanunu/madde-56): Daha önce devlet memurluğunda bulunmuş kişinin o görevden kazandığı aylıktır. Hesaplamada giriş derece ve kademe tutarı ile karşılaştırılarak daha yüksek olan tutar kullanılır. ### Dışişleri Bakanlığı Personeline İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Dışişleri Bakanlığı Personeline İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15 – Aylıklara ilişkin düzenlemeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6004-sayili-disisleri-bakanligi-personeline-iliskin-bazi-duzenlemeler-hakkinda-kanun/madde-15): Memurun önceki hizmet dönemlerinde kazandığı ve hizmet gereği korunan aylık derecesidir. Makam tazminatının hesabında hangi derecenin esas alınacağını belirlemede kullanılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kazanılmış hak aylığı yükseltmesi / Kadroya bağlı derece yükselmesi (m.68)** (DMK m.37): Bu maddeye göre yükseltme, öğrenim durumu ve azami derece ölçütüne ve sekiz yıllık disiplin geçmişine bağlıdır; üst derecede boş kadro aranmaz. m.68 uyarınca derece yükselmesi, üst derecede boş kadro bulunmasını, derecede en az üç yıl ve üçüncü kademede bir yıl çalışmayı ve kadronun niteliklerini gerektirir. Kadro bulunmayan memur bu madde ile bir üst dereceye yükseltilebilir; m.68 yolu ise kadro yokluğunda kapanır. - **Kazanılmış hak aylığı yükseltmesi / Kademe ilerlemesi (m.64)** (DMK m.37): Bu madde derecenin değiştirilmesini, yani bir üst dereceye geçişi sağlar. Kademe ilerlemesi, derece içinde, görevin önemi ya da sorumluluğu artmadan aylıktaki bir adımdır ve bulunulan kademede en az bir yıl çalışmayı arar. Bu maddede bir üst derece kazanılır; kademe ilerlemesinde derece değişmez, yalnız kademe ilerler. - **Derece yükselmesi / Kazanılmış hak aylığı yoluyla üst dereceye yükseltme** (DMK m.67): Derece yükselmesinde üst derecede boş kadro bulunması zorunludur ve kadro, yükselmenin ön koşuludur. Bu maddedeki yükseltmede boş kadro aranmaz; memurun kendi işgal ettiği kadronun üst derecesine yükseltilir. Boş kadro yokluğu, bu madde kapsamındaki memur için yükselmeye engel değildir. - **Görev aylığı / Kazanılmış hak aylığı** (2914 s. K. m.4): Görev aylığı, 3. maddeye göre kadroya bağlı olarak tespit edilen ve yalnızca aylık ödemesine esas tutulan aylıktır. Kazanılmış hak aylığı, öğretim üyesinin kadroya atandığı tarihte sahip olduğu aylık derecesidir ve kişiye bağlı olarak korunur. Görev aylığı kazanılmış hak oluşturmadığı için Kanun kapsamından çıkıldığında dikkate alınmaz; kazanılmış hak aylığı ise 657 sayılı Kanun m.161 çerçevesinde değerlendirilir. - **Kazanılmış hak aylığı / giriş derece ve kademe tutarı** (5434 s. K. m.56): Daha önce devlet memurluğunda bulunmuş ve kazanılmış hak aylığı ya da emekli keseneğine esas aylığı olan kişi için bu aylık, giriş tutarının üzerindeyse hesap bu aylık üzerinden yapılır. Önceki memuriyeti bulunmayan veya aylığı giriş tutarının altında kalan kişi için hesap, 657 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki giriş derece ve kademe tutarı üzerinden yapılır. Aylığın tabanı değişir; kazanılmış hak aylığı yüksekse daha yüksek bir aylık bağlanır. - **Birinci derece kazanılmış hak aylığı / birinci derecenin dördüncü kademesi** (6004 s. K. m.15): Kazanılmış hak olarak birinci derece üzerinden aylık almış ilgililere bent (b) uyarınca makam tazminatı ödenir. Birinci derecenin dördüncü kademesinden aylık alanlara bent (c) uyarınca ek gösterge uygulanır. Her iki halde farklı ödeme türü ve farklı gösterge söz konusu olur; makam tazminatı ile ek gösterge aynı kişiye birlikte uygulanmaz. ## İlgili terimler [Derece yükselmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/derece-yukselmesi) · [Ek gösterge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ek-gosterge) · [Kademe ilerlemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kademe-ilerlemesi) · [Borçlandırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borclandirma) · [Kadro açığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kadro-acigi) · [Makam tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/makam-tazminati) · [Vazife malulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vazife-malulu) · [Yeniden yapılandırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-yapilandirma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.