--- title: "Kesin delil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-delil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kesin delil **Kısaca:** Defter kaydının aksini ispatlamaya yarayan senet veya diğer kesin delillerdir. Bu delillerle aksi gösterilemeyen defter kaydı lehe delil değeri kazanır. (HMK m.222) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.198 – Delillerin değerlendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-198): Kanunun belirli bir vakıanın yalnızca belirli bir delille ispatını öngördüğü delil türüdür. Bu durumda hâkimin takdir alanı kanunla sınırlanmıştır. - HMK m.200 – Senetle ispat zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-200): Hâkimi bağlayan ve takdir alanı bırakmayan delil türüdür. Senet, ikrar, yemin ve kesin hükmü kapsar; tanık ise takdiri delildir. - HMK m.204 – İlamların ve resmî senetlerin ispat gücü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-204#f1): Hâkimi bağlayan, aksi ispat edilene kadar esas alınması gereken delil niteliğidir. Madde bakımından ilamlar ve düzenleme biçimindeki noter senetleri için kesin delil, sahteliğin ispatına; onaylama biçimindeki noter senetleri ve diğer yetkili memur belgeleri için ise aksinin ispatına bağlıdır. - HMK m.205 – Adi senetlerin ispat gücü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-205#f1): Hâkimin takdirine bırakılmadan, aksi ispat edilmedikçe olayın sabit kabul edilmesini sağlayan delil türüdür. Kesin delil niteliği, adi senedin ikrar edilmiş veya inkâr edenden sadır olduğu kabul edilmiş olmasına bağlıdır. - HMK m.222 – Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-222): Defter kaydının aksini ispatlamaya yarayan senet veya diğer kesin delillerdir. Bu delillerle aksi gösterilemeyen defter kaydı lehe delil değeri kazanır. - HMK m.392 – İhtiyati tedbirde teminat gösterilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-392): Talebin dayandığı resmî belge veya başka kesin delil. Bu delil bulunduğunda haksız çıkma ihtimali zayıf sayılır ve teminat alınmamasına karar verilebilir. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.71 – Tespit davası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-71#f1): Kanun gereği, ceza yargılamasında mahkemenin aksini kabul edemeyeceği nitelikteki delildir. Tespit kararı bu niteliği taşır. ## Karıştırılan kavramlar - **Takdiri delil / Kesin delil** (HMK m.198): Takdiri delille ispatta hâkim, birden çok delili birlikte tartarak hangisine değer vereceğine kendisi karar verir. Kesin delille ispatta kanun belirli bir delili şart koşar ve hâkimin takdiri bu delille sınırlıdır. Takdiri delilde hâkim serbestçe değerlendirir; kesin delilde değerlendirme kanunun izin verdiği ölçüde sınırlıdır. - **Kesin hüküm etkisi / kesin delil etkisi** (MÖHUK m.59): Kesin hüküm etkisi, aynı uyuşmazlığın yeniden yargılanmasını engeller ve hüküm fıkrası ile sınırlıdır; gerekçe kural olarak kapsam dışıdır. Kesin delil etkisi, başka bir davada kararın delil olarak ileri sürülebilmesini sağlar; gerekçenin delil değeri bakımından ayrıca değerlendirilebilir. Etki kapsamı farklıdır: birincisinde yeniden dava açılamaz, ikincisinde karar delil olarak ileri sürülür ve karşı delille çürütülmesi gerekir. ## İlgili konular - Belge ve senetle ispat zorunluluğu (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/belge-ve-senetle-ispat-zorunlulugu - Kanuni grev ve lokavtın iş sözleşmelerine etkisi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/kanuni-grev-ve-lokavtin-is-sozlesmelerine-etkisi - Belgelerin kullanılması ve ibrazı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/belgelerin-halefler-aleyhine-kullanilmasi-ve-adi-senetlerin-ucuncu-kisiler-icin - İspat ve deliller: genel hükümler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/genel-hukumler-hmk - İhtiyati tedbir (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/ihtiyati-tedbir ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/339 E., 2025/579 K., 01.10.2025 — ilgili: HMK m.200 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/340 E., 2025/580 K., 01.10.2025 — ilgili: HMK m.200 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1255 E., 2023/1220 K., 06.12.2023 — ilgili: HMK m.200 ## İlgili terimler [Hukuki işlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hukuki-islem) · [Takdiri delil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takdiri-delil) · [Teminatın iadesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminatin-iadesi) · [Açık muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/acik-muvafakat) · [Senetle ispat zorunluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/senetle-ispat-zorunlulugu) · [Tespit davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit-davasi) · [Ticari defter](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ticari-defter) · [Adi senet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adi-senet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.