--- title: "Kesin hüküm nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-hukum" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kesin hüküm **Kısaca:** Kesin hüküm, 7 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.214 · sahtelik hakkında hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının etkisi: Kesinleşmiş bir mahkeme kararının aynı konuda yeniden yargılamayı engelleyici etkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-214) - CMK geç. m.3: Davayı sonuçlandıran ve kanun yollarının tüketilmesi ya da süresinin geçmesi ile kesinleşen mahkeme kararıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-3) - Anayasa m.9 · yargı yetkisi: Verilen kararın artık aksinin ileri sürülemeyeceği, uyuşmazlığı sonuçlandıran nitelikteki karardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-9) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa m.9 – IX. Yargı yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-9): Verilen kararın artık aksinin ileri sürülemeyeceği, uyuşmazlığı sonuçlandıran nitelikteki karardır. İdari makamların kararları kesin hüküm oluşturmadığından yargı kararı sayılmaz; aleyhlerine idari yargıda dava açılabilir. - Anayasa m.84 – 5. Milletvekilliğinin düşmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-84#f2): Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı verilmiş ve kesinleşmiş mahkeme kararıdır. Milletvekilliğinin düşmesi için her kesin ceza hükmü yeterli değildir; suçun seçilmeye engel nitelikte olması gerekir. - Anayasa m.138 – A. Mahkemelerin bağımsızlığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/madde-138): Yargı kararının artık aksinin ileri sürülemeyeceği niteliğidir. Madde metni bu terimi kullanmasa da, yargı kararının yasama ve yürütme tarafından değiştirilememesi ilkesi bu niteliğin devamı olarak okunur. ### Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK geç. m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/gecici-madde-3#f1): Davayı sonuçlandıran ve kanun yollarının tüketilmesi ya da süresinin geçmesi ile kesinleşen mahkeme kararıdır. Maddede, bu davaların kesin hükümle sonuçlanmasına kadar mevcut mahkemede görülmeye devam edeceği belirtilir. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.214 – Sahtelik hakkında hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının etkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-214): Kesinleşmiş bir mahkeme kararının aynı konuda yeniden yargılamayı engelleyici etkisidir. Burada hukuk mahkemesinin 'belge sahte değildir' kararı, kesinleştiği andan itibaren ceza mahkemesi için bağlayıcı kabul edilir. Bu etki, kararın kesinleşmesine bağlıdır; kesinleşmemiş karar ceza yargılamasını durdurmaz. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.33/A – İlamın zamanaşımına uğradığı iddiası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-33a#f2): Maddenin ikinci fıkrasına göre, alacaklı yedi gün içinde dava açmazsa ilamın zamanaşımına uğradığı hususu artık yeniden tartışılamaz hâle gelir. Bu, usul hukukundaki kesin hükmün sonucudur ve yeni bir davada ileri sürülemez. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.69 – Meslekten çıkarma cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-69#f2): Kanun yolları tüketilmiş veya süresinde kanun yoluna başvurulmamış mahkûmiyet kararını ifade eder. Maddede birinci fıkranın mahkûmiyet koşulu bu nitelikte bir kararla gerçekleşir. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.47 – Görevden uzaklaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-47): Görevden uzaklaştırma tedbirinin süresini sınırlayan son noktadır; tedbir, bu hükme kadar sürer ve kesin hükmün verilmesiyle ayrıca bir karar aranmaksızın sona erer. ### Harcırah Kanunu - Harcırah Kanunu m.56 – Harcırah alabilmek için müracaat müddeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6245-sayili-harcirah-kanunu/madde-56): Kararın artık kanun yoluyla değiştirilemeyecek hale gelmesidir. Madde metni, b bendindeki karar bakımından bu halin gerçekleşmesini harcırah hakkının başlangıcı sayar. ## Karıştırılan kavramlar - **İstifa / Kesin hüküm veya kısıtlanma** (Anayasa m.84): İstifada düşme, istifa dilekçesinin Başkanlık Divanınca geçerli bulunması ve Genel Kurul kararıyla gerçekleşir. Kesin hüküm veya kısıtlamada düşme, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle kendiliğinden gerçekleşir. İstifada Genel Kurul oylaması zorunludur; kesin hüküm ve kısıtlamada oylama yapılmaz. - **Kesin hüküm / Milletvekilliğiyle bağdaşmayan görev** (Anayasa m.84): Kesin hükümde düşme için seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesinleşmiş hüküm gerekir. Bağdaşmayan görevde ise ilgili görevin sürdürülmesinde ısrar gerekir. İki halde de düşme nedeni farklıdır; birinde mahkeme kararı, ötekinde komisyon raporu esas alınır. - **Kesin karar / Maddi anlamda kesin hüküm** (Anayasa m.153): Kesinlik, kararın kanun yoluna konu olamamasıdır ve Anayasa Mahkemesi kararları bakımından bu özellik ilk ve son derece mahkemesi olmasından gelir. Bağlayıcılık ise kararın tüm organları ve kişileri bağlamasıdır ve bu, kararın hüküm fıkrası için geçerlidir. Kararın yeniden dava konusu yapılmaması ile hüküm fıkrasının bağlayıcılığı farklı hukuki kavramlardır; birinin varlığı diğerini kendiliğinden doğurmaz. - **Kesin hüküm / Diğer Sayıştay işlemleri** (Anayasa m.160): Sayıştay'ın kesin hükmü, sorumluların hesap ve işlemleri hakkındaki karardır. Denetim raporu ve tespitler kesin hüküm niteliği taşımaz; denetim faaliyetinin sonucudur. Yalnız kesin hükümlere karşı on beş günlük karar düzeltme istemi yapılabilir ve bu kararlar idari yargıya taşınamaz. - **Kesin hüküm etkisi / kesin delil etkisi** (MÖHUK m.59): Kesin hüküm etkisi, aynı uyuşmazlığın yeniden yargılanmasını engeller ve hüküm fıkrası ile sınırlıdır; gerekçe kural olarak kapsam dışıdır. Kesin delil etkisi, başka bir davada kararın delil olarak ileri sürülebilmesini sağlar; gerekçenin delil değeri bakımından ayrıca değerlendirilebilir. Etki kapsamı farklıdır: birincisinde yeniden dava açılamaz, ikincisinde karar delil olarak ileri sürülür ve karşı delille çürütülmesi gerekir. - **Kesin hüküm / Müdahalenin etkisi** (HMK m.69): Kesin hüküm etkisi, asıl davanın tarafları arasında hüküm fıkrası bakımından doğar. Müdahalenin etkisi ise müdahil ile yanında katıldığı taraf arasında, hükmün dayandığı maddi ve hukuki unsurlarla birlikte doğar. Müdahalenin etkisi kesin hükme göre daha geniştir; ancak sadece davaya etki edebildiği ölçüde ve müdahilin katıldığı andan itibaren geçerlidir. ## İlgili konular - Genel esaslar (Anayasa) (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/genel-esaslar-anayasa - Türkiye Büyük Millet Meclisi ve üyelikle ilgili hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/turkiye-buyuk-millet-meclisi-ve-uyelikle-ilgili-hukumler - Yargı: genel hükümler (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/yargi-genel-hukumler - Para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrası, müşterek hükümler (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/para-ve-teminat-verilmesi-hakkindaki-ilamlarin-icrasi-musterek-hukumler - Senette çıkıntı, kazıntı ve silinti, yazı veya imza inkârı (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/senette-cikinti-kazinti-ve-silinti-yazi-veya-imza-inkari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/3141 E., 2021/1691 K., 16.12.2021 — ilgili: Anayasa m.138 - 5. Daire, 2024/8250 E., 2025/14922 K., 17.12.2025 — ilgili: 2802 s. K. m.69 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2025/1698 E., 2025/3004 K., 03.12.2025 — ilgili: 2802 s. K. m.69 ## İlgili terimler [Emir ve talimat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emir-ve-talimat) · [Üye tamsayısının salt çoğunluğu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uye-tamsayisinin-salt-cogunlugu) · [Vicdani kanaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vicdani-kanaat) · [Sahtelik iddiası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sahtelik-iddiasi) · [Yetkisizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkisizlik-karari) · [Görevsizlik kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorevsizlik-karari) · [Kamu Yararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-yarari) · [Meslekten çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslekten-cikarma) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.