--- title: "Kesinti nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinti" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kesinti Diğer yazımlar: Kesintiler **Kısaca:** Kesinti, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.466: Brüt ücretten yapılan ve ödenecek net tutarı azaltan düşümlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-466) - TTK m.1405 · sözleşmenin yapılması sırasında susma: Ödemenin iadesi sırasında yapılabilecek her türlü mahsup veya düşümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1405) - İş K. m.37 · ücret hesap pusulası: İşçinin ücretinden düşülen her çeşit tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-37) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.466 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-466#f2): Brüt ücretten yapılan ve ödenecek net tutarı azaltan düşümlerdir. Madde kesintinin hukuki dayanağını değil, yalnız hesap özetinde gösterilmesini düzenler. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1405 – II - Hükümler — 1. Sözleşmenin yapılması sırasında susma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1405#f2): Ödemenin iadesi sırasında yapılabilecek her türlü mahsup veya düşümdür. Madde, sözleşme kurulmadığında ödemenin kesinti yapılmadan geri verilmesini zorunlu kılar. ### İş Kanunu - İş K. m.37 – Ücret hesap pusulası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-37#f2): İşçinin ücretinden düşülen her çeşit tutardır. Maddede vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra kesintileri örnek olarak sayılmıştır ve her biri pusulada ayrı görünür. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.37 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-37): İşçinin brüt ücretinden vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi nedenlerle yapılan düşümlerdir. Her biri pusulada ayrı ayrı yazılmalıdır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.22/A – sorumlulukları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-22a#f1): Ödeme tutarından, istihkak sahibinin vadesi geçmiş amme borcu kadar düşülerek tahsil dairesine aktarılan tutardır. Kesintiye asgari tutar ve oran getirilebilir. ### Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun - Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanun m.49 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6200-sayili-devlet-su-isleri-genel-mudurlugunce-yurutulen-hizmetler-hakkinda-kanun/madde-49#f2): Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca gelir veya kazançtan yapılan vergi tevkifatıdır. Fıkra 2 uyarınca Genel Müdürlük gelirleri üzerindeki vergi istisnası bu kesintileri kapsamaz. ## Karıştırılan kavramlar - **Asıl ücret / eklemeler ve kesintiler** (İş K. m.37): Asıl ücret, normal çalışmaya karşılık gelen temel tutardır. Eklemeler ile kesintiler, asıl ücretin artırılması veya düşülmesi yoluyla oluşan kalemlerdir. Eklemeler ve kesintiler her biri ayrı tutarla gösterilmelidir; asıl ücretle tek bir net rakam olarak yazılması maddeye aykırıdır. - **Belge aranması / Kesinti yapılması** (AATUHK m.22/A): Ödemeyi yapan kurum, ödemeden önce borç yokluğu belgesini alır veya borç varsa kesinti yapar. Ödeme tutarından amme borcu düşülerek tahsil dairesine aktarım yapılır. Belge alınmış veya kesinti yapılmış ödeme, zorunluluğa uygun sayılır; aksi halde idari para cezası doğar. - **Kesinti muafiyeti kapsamındaki ödeme / kapsam dışı ödeme** (GVK geç. m.84): Hibeyle finanse edilen yıllara sâri inşaat ve onarım işlerine ya da bu işleri icra eden serbest meslek sahiplerine yapılan ödeme, ikinci fıkra kapsamındadır. Bu nitelikte olmayan ödemeler için muafiyet öngörülmemiştir. Kapsamdaki ödemede fon hesabı tutarı ölçüsünde, belirtilen vergi kesintileri yapılmaz; kapsam dışında genel kesinti hükümleri uygulanır. - **Genel kesinti / (e) bendi ek kesintisi** (205 s. K. m.18): (a) ve (b) bentlerindeki kesintiler, daimi üyelerin genel gelir kalemidir. (e) bendi, yalnızca Konut Ön Biriktirim Fonu'ndan yararlanmak isteyen üyelerden alınan ek kesintidir. Fondan yararlanmayan üye için yalnızca (a) ve (b) kesintileri uygulanır; yararlanmak isteyen için yüzde 10 ek kesinti eklenir. - **Aylık hükümleri / vergi ve kesinti muafiyeti** (375 s. K. m.2): Tazminata hak kazanma ve ödeme, aylıklara ilişkin hükümlere tabidir. Tazminat damga vergisi hariç vergi ve kesintiye tabi tutulmaz. Tazminat aylık gibi işlem görür, ancak damga vergisi kesintisi yapılabilir. - **Makbuz karşılığı / istihkaktan kesinti / basılı damga** (488 s. K. m.15): Makbuz karşılığı ödeme, Kanunda gösterilen haller dışındaki genel yöntemdir; usul ve esasları Maliye Bakanlığı belirler. İstihkaktan kesinti, genel ve özel bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, bankalar ve iktisadi kamu teşekküllerinin nispi vergiye tabi ödemelerinde ödeme veya avans sırasında uygulanır. Basılı damga ise makbuz ve ibraz senetleri, faturalar, ulaştırma kâğıtları, elektrik, havagazı, telefon ve suabonman mukavelenameleri ile Bakanlığın izin verdiği diğer kâğıtlarda kullanılır. Hangi yöntemin uygulanacağı işlemin türüne göre belirlenir; her yöntemin bildirim ve ödeme zamanı farklıdır (m.21, m.22, m.23). ## İlgili konular - Evde hizmet sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/evde-hizmet-sozlesmesi - Ücret ve ücretin ödenmesi, ücretin gününde ödenmemesi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/ucret-ve-ucretin-odenmesi-ucretin-gununde-odenmemesi - Diğer korunma hükümleri, amme alacağı ödenmeden yapılmayacak işlemler ile işlem yapanların (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/diger-korunma-hukumleri-amme-alacagi-odenmeden-yapilmayacak-islemler-ile-islem ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/87 E., 2023/1224 K., 13.12.2023 — ilgili: İş K. m.37 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1213 E., 2023/818 K., 13.09.2023 — ilgili: İş K. m.37 - Hukuk Genel Kurulu, 2016/2049 E., 2020/509 K., 07.07.2020 — ilgili: İş K. m.37 ## İlgili terimler [Ücret Hesap Pusulası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucret-hesap-pusulasi) · [Aralıksız çalıştırma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/araliksiz-calistirma) · [Teklifname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teklifname) · [Damga vergisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damga-vergisi) · [Hesap özeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-ozeti) · [Yüzde usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuzde-usulu) · [İstihkak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihkak-sahibi) · [Ön ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odeme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.