--- title: "Kılavuz nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kilavuz" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kılavuz **Kısaca:** Kılavuz, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.1341 · kılavuzlar için sorumluluk sınırı: Gemiye gemide veya başka bir yerden kılavuzluk hizmeti veren kişi ya da kişiler ile bu kişilerin fiillerinden sorumlu gerçek ve tüzel kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1341) - 618 s. K. m.17: Gemiye limanda veya dar su yollarında gemiyi yönlendirmek amacıyla alınan, deniz ve liman bilgisine sahip kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/618-sayili-limanlar-kanunu/madde-17) - 6114 s. K. m.2 · tanımlar: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan bilgi paketidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2) ## Kanuni tanım - **6114 s. K. m.2/1-e** (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun): Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,3 — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-e ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1341 – I - Kılavuzlar için sorumluluk sınırı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1341#f1): Gemiye gemide veya başka bir yerden kılavuzluk hizmeti veren kişi ya da kişiler ile bu kişilerin fiillerinden sorumlu gerçek ve tüzel kişilerdir. Kapsam, yalnızca fiilen kılavuzluk yapan kişiyle sınırlı değildir. ### Limanlar Kanunu - Limanlar Kanunu m.17 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/618-sayili-limanlar-kanunu/madde-17): Gemiye limanda veya dar su yollarında gemiyi yönlendirmek amacıyla alınan, deniz ve liman bilgisine sahip kişidir. Maddedeki kılavuz, icap ettiğinde alınan kişidir; sürekli çalışan gemi adamı bu kapsamda değildir. ### Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun - Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6114-sayili-olcme-secme-ve-yerlestirme-merkezi-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-e): Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan bilgi paketidir. Basılı veya elektronik ortamda bulunabilir ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Müseccel kılavuz / müseccel olmayan kılavuz** (618 s. K. m.17): Liman idaresince kayda alınmış kılavuz, maddenin aradığı niteliği taşır. Kayda alınmamış kişi, maddenin aradığı niteliği taşımaz. Maddeye göre gemi ve süvarilerinin alacağı kılavuzun müseccel olması şarttır; kayıtsız kişinin kılavuzluk yapması bu şarta uymaz. - **Kılavuz / Kılavuzu istihdam eden işletme** (TTK m.1341): Kılavuz, gemide veya başka yerden kılavuzluk hizmeti veren kişidir. Kılavuzun fiillerinden sorumlu gerçek ve tüzel kişiler de maddenin kapsamındadır. Kılavuzu istihdam eden tüzel kişi de aynı 1.500 ÖÇH'lik sınırdan yararlanır; sınır yalnız fiili yapan kişiye özgü değildir. - **Zorunlu danışman kılavuz / İsteğe bağlı kılavuz** (TTK m.1062): Zorunlu danışman kılavuz, kanun gereği gemiye alınan kılavuzdur. İsteğe bağlı kılavuz, kaptanın kendi takdiriyle yanına aldığı kılavuzdur. Madde her iki kılavuzun kusurunu da donatanın sorumluluğuna dahil eder; ayrım kılavuzun kaynağını belirlemek için önemlidir, sorumluluk sonucunu değiştirmez. - **Zorunlu danışman kılavuz-isteğe bağlı kılavuz / zorunlu sevk kılavuzu** (TTK m.1291): Zorunlu danışman kılavuz ile isteğe bağlı kılavuzun kusurundan doğan çatmada, kılavuz alınmasının zorunlu olup olmadığına bakılmaksızın donatan sorumludur. Zorunlu sevk kılavuzunun kusurundan doğan çatmada ise donatan sorumlu tutulmaz. Aynı kusur ve aynı çatma için donatanın sorumlu olup olmaması, kılavuzun türüne göre değişir. Birinci fıkra donatanı, ikinci fıkra ise donatanı korur. - **Zorunlu kılavuz / güvenlik uyarısı ayrımı** (TKHK m.55): Fıkra 1 ve 2 uyarınca her mal için Türkçe kılavuz ve etiket, malın güvenli kullanımına ilişkin ifadelerin ise Türkçe olması gerekir. Fıkra 3 uyarınca yalnız ilgili teknik düzenlemeye göre sağlık veya çevre için zararlı ya da tehlikeli olabilen mallarda açıklayıcı uyarı zorunludur. Tehlikeli olmayan mallarda da kılavuz ve Türkçe etiket yükümlülüğü sürer, ancak fıkra 3'teki özel uyarı yükümü yalnız tehlikeli mallarda doğar. ## Örnek kararlar - 2011/45 E., 2013/24 K., 31.01.2013 — ilgili: 6114 s. K. m.2 - 8. Daire, 2024/5685 E., 2025/179 K., 29.01.2025 — ilgili: 6114 s. K. m.2 - Danıştay 12. Daire Başkanlığı, 2016/8969 E., 2016/4898 K., 07.11.2016 — ilgili: 6114 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Müseccel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/museccel) · [Ölçme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olcme) · [Eşdeğer sınav](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esdeger-sinav) · [Sınav](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinav) · [Yerleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerlestirme) · [Değerlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/degerlendirme) · [Özel Çekme Hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-cekme-hakki) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.