--- title: "Kişisel sorumluluk nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-sorumluluk" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kişisel sorumluluk **Kısaca:** Kişisel sorumluluk, 3 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.887 · ödeme istemi: Borçlunun borçtan kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-887) - TTK m.177 · ortakların kişisel sorumluluğu: Ortağın şirketin borçlarından kendi malvarlığıyla, şirket borcunun ifasına ilişkin olarak sorumlu tutulmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-177) - DMK m.12 · kişisel sorumluluk ve zarar: Memurun, görevini yerine getirirken kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliğiyle idareye verdiği zararı kendi malvarlığından karşılamakla yükümlü olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.213 – D. Alacaklıların korunması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-213): Malları kendisine geçen eşin, söz konusu malların aldığı borçtan doğrudan kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır. Sorumluluk, malların borcu karşılamaya yetmediğini ispat ederek ölçüde sınırlanabilir; bu ispat sorumluluğun kapsamını daraltır. - TMK m.884 – 2. Borçtan sorumlu olmayan malikin hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-884): Borcun muhatabı olarak borçlu sıfatıyla doğrudan sorumlu olmayı ifade eder. Taşınmaz malikinin rehin verdiği borç ilişkisinde borçlu değilse, taşınmazın malikliği ona kişisel borç yüklemez; malik yalnızca taşınmazın paraya çevrilmesine katlanır. - TMK m.887 – 4. Ödeme istemi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-887): Borçlunun borçtan kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır. Taşınmaz malikinin kişisel sorumluluğu bulunmadığında rehin yükü yalnızca taşınmazla sınırlı kalır. - TMK m.901 – IV. Malikin durumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-901): Borcun ödenmesinden borçlunun kendi malvarlığıyla sorumlu olması hâlidir. Taşınmaz maliki kişisel sorumlu değilse sorumluluğu yalnızca rehinli taşınmazla sınırlıdır. - TMK m.965 – II. Hükümleri — 1. Rehnin paraya çevrilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-965): Borçlunun borcu nedeniyle malvarlığının tamamıyla sorumlu olmasıdır. Madde, rehin karşılığı ödünç verende satış bedelinin yetmemesi halinde bu sorumluluğun bulunmadığını söyler; sorumluluk rehnin kendisiyle sınırlıdır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.158 – b) Ortakların kişisel sorumlulukları ve iş ilişkilerinin geçmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-158): Devrolunan şirketin borçlarından dolayı, şirket borçlarından ikinci derecede sınırsız sorumlu olan ortakların şahsen üstlendiği sorumluluktur. Bu sorumluluk birleşmeden sonra da sürer ancak madde metnindeki şartlara bağlıdır. - TTK m.177 – bb) Ortakların kişisel sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-177#f1): Ortağın şirketin borçlarından kendi malvarlığıyla, şirket borcunun ifasına ilişkin olarak sorumlu tutulmasıdır. Maddenin sorumluluk rejimi bakımından kapsamı, birleşme hükmünün ortaklara ne ölçüde uygulanacağına bağlıdır. - TTK m.446 – II - İptal davası açabilecek kişiler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-446): Genel kurul kararının yerine getirilmesinin yönetim kurulu üyesini kişisel olarak sorumlu kılması durumudur. Bu hal, d bendinde üyeye tek başına iptal davası açma yetkisi verilmesinin koşuludur. ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.12 – Kişisel sorumluluk ve zarar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-12): Memurun, görevini yerine getirirken kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliğiyle idareye verdiği zararı kendi malvarlığından karşılamakla yükümlü olmasıdır. Sorumluluk, zararın memurun kendi davranışından kaynaklandığını gerektirir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kişisel sorumluluk / ek yükümlüler (kefalet, garanti gibi kişisel taahhütler)** (TTK m.158): Madde 158 ortakların kişisel sorumluluğunu düzenler. Kefalet ve garanti gibi kişisel taahhütler madde 158 kapsamında değildir. Bu taahhütler madde 158 uygulanmaksızın devam eder. - **Sınırlı kişisel sorumluluk / Sınırsız sorumluluk** (1163 s. K. m.30): m.30 kapsamındaki sorumluluk, belirli bir miktarla sınırlıdır ve kooperatiften sonra gelir. m.29 kapsamındaki sorumluluk, kooperatifin borçlarını karşılayamadığı hâllerde ortağın bütün varlığıyla ve sınırsızdır. Sınırsız sorumluluk için anasözleşmede ayrı bir hüküm gerekir; m.30 ise yalnız miktarla sınırlı kişisel sorumluluğu düzenler. - **Kurum sorumluluğu / kişisel sorumluluk** (5602 s. K. m.9): Bu maddede sorumlu olan, şans oyunu hasılatı ile ilgili yükümlü kurum veya kuruluştur. Kurum dışındaki kişilerin sorumluluğu bu maddede değil, ayrı kanunlarda düzenlenir. Bu madde temelinde tahsil yalnız yükümlü kurum veya kuruluş hakkında yürütülür; kişisel sorumluluk için ayrı hüküm aranmalıdır. - **Kişisel sorumluluk / rücu hakkı** (TTK m.355): Tescilden önce işlem yapan veya taahhüde giren kişiler ve kurucular. Bu kişilerin pay sahiplerine karşı rücu talebi. Hem işlem sorumluluğunda hem kuruluş giderlerinde pay sahiplerine rücu hakkı yoktur. - **Şirket sorumluluğu / kişisel sorumluluk** (TTK m.632): Madde uyarınca şirket, yetkilendirilen kişinin haksız fiilinden doğrudan sorumludur. Kişinin kendi kusurundan doğan sorumluluğu, TTK m.553 ve ilgili hükümler kapsamında ayrıca kişiye aittir. Zarar gören her iki kaynağa da başvurabilir; madde şirketin sorumluluğunu ekler, kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. ## İlgili konular - İpotek, kurulması ve sona ermesi, sona erme (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotek-kurulmasi-ve-sona-ermesi-sona-erme - Cebrî icra hâlinde (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cebri-icra-halinde - İpotekli borç senedi ve irat senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi - Rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar, rehinli tahvil (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/rehin-karsiliginda-odunc-verme-isi-ile-ugrasanlar-rehinli-tahvil - Bölünme raporu, korunmaya ilişkin hükümler ve sorumluluk (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bolunme-raporu-korunmaya-iliskin-hukumler-ve-sorumluluk - Genel kurul kararlarının iptali ve çeşitli hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-kurul-kararlarinin-iptali-ve-cesitli-hukumler ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2009/448 E., 2009/545 K., 18.11.2009 — ilgili: DMK m.12 ## İlgili terimler [Muhalefet şerhi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhalefet-serhi) · [Alacaklı temerrüdü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alacakli-temerrudu) · [İzahname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/izahname) · [Defi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defi) · [Halefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halefiyet) · [İpotekli borç Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi) · [Genel hükümler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-hukumler) · [Muacceliyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muacceliyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.