--- title: "Kıymet takdiri nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiymet-takdiri" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Kıymet takdiri **Kısaca:** Kıymet takdiri, 8 kanunda 15 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İİK m.298 · defter tutulması ve rehinli malların kıymetinin takdiri: Malın değerinin belirlenmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-298) - AATUHK m.81 · hacizde değerleme: Haczedilen malın para karşılığı değerinin belirlenmesi işlemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-81) - TKHK m.34 · temerrüt: Satıştan önce konut için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlarca yapılan değer tespitidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-34) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.87 – Kıymet takdiri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-87#f2): Haciz konulan malın paraya çevrilmeden önce ekonomik değerinin belirlenmesi işlemidir. Madde, bu değerin piyasa değerine uygun olarak tespit edilmesini öngörür ve takdir eden kişiye göre farklı usul öngörür. - İİK m.106 – Talep için müddetler ve giderlerin yatırılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-106#f4): Haczedilen malın değerinin belirlenmesi işlemidir. Satış talebiyle birlikte bu işlem için gereken giderin peşin yatırılması zorunludur. - İİK m.111/A – Borçluya satış yetkisi verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-111a#f1): Haczedilen malın muhammen kıymetinin belirlenmesidir. Kesinleşmesi, borçluya on beş günlük sürenin verilmesi için beklenmesi gereken bir aşamadır. - İİK m.128 – Mükellefiyetlerin listesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-128#f2): Satışa esas olmak üzere icra dairesinin taşınmazın değerini belirlemesidir. Takdirde taşınmaz üzerindeki mükellefiyetlerin kıymete olan etkisi dikkate alınır. - İİK m.128/A – Kıymet takdirine ilişkin şikâyet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-128a#f1): İcra müdürlüğünce satışa esas olmak üzere, bilirkişi marifetiyle taşınmazın değerinin tespit edilmesi işlemidir. Madde kapsamında kıymet takdiri raporunun tebliğ edildiği ilgililer şikâyet hakkına sahiptir. - İİK m.150/D – Satış hazırlıkları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-150d#f1): Taşınmazın satış bedelinin esas alınacağı değerinin belirlenmesidir. Maddeye göre takibin kesinleşmesi beklenmeden yaptırılır. Takdir sonucu, satış artırma bedelinin alt sınırının hesaplanmasında kullanılır. - İİK m.214 – Kıymet takdiri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-214): Malın paraya çevrilmesinde ve icra işlemlerinde esas alınacak parasal değerinin belirlenmesi işlemidir. Maddenin metninde değerin hangi tarihteki ya da hangi ölçüteki piyasa değeri olduğu belirtilmez; bu ayrıntı ilgili kanun hükümlerine ve uygulamaya bırakılmıştır. - İİK m.298 – Defter tutulması ve rehinli malların kıymetinin takdiri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-298#f2): Malın değerinin belirlenmesi işlemidir. Rehinli taşınmazlarda bu işlem, 6362 sayılı Kanun uyarınca gayrimenkul değerleme uzmanlığı lisansıyla yetkilendirilmiş kişilere yaptırılabilir. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.72 – Kamu yararına çalışan derneklere taşınmaz malların satımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-72#f1): Taşınmazın satış tarihindeki alım satım rayicinin esas alınarak belirlenmesi işlemidir. Satış bedeli, bu takdire göre hesaplanır. ### Kamulaştırma Kanunu - Kamulaştırma Kanunu m.27 – Acele kamulaştırma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/madde-27#f1): Taşınmazın değerinin belirlenmesi işidir. Acele kamulaştırmada bu işlem, el koymanın ön koşulu olarak mahkemece m.10 esaslarına göre yapılır; ancak diğer kamulaştırma işlemleri sonraya bırakılır. ### Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun - Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3241-sayili-eregli-sirketinden-alinan-liman-demiryolu-ve-madenlerle-kozlu-ve-kilimli/madde-4): Kayığın satış bedelinin komisyonca belirlenmesi işlemidir. Mahkemeye başvurulduğunda mahkeme kıymeti yeniden takdir edebilir. ### Ereğli Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında Kanun - Ereğli Kömür Havzasındaki Ocakların Devletçe İşlettirilmesi Hakkında Kanun m.7 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3867-sayili-eregli-komur-havzasindaki-ocaklarin-devletce-islettirilmesi-hakkinda-kanun/madde-7#f1): Madenin devlet tarafından satın alınması ya da devri sırasında değerinin belirlenmesi işlemidir. Maddede hesaplanacak kıymetin dayanağı olan safi kar ve amortismanlar yekûnu bu takdirin temelidir. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.81 – Hacizde değerleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-81): Haczedilen malın para karşılığı değerinin belirlenmesi işlemidir. Haczi yapan memur tarafından yapılabileceği gibi, gerektiğinde bilirkişiye yaptırılabilir. Takdir edilen değer, malın hangi kısmının borcu karşılayacağını belirlemek için kullanılır. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK m.34 – Temerrüt (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-34#f3): Satıştan önce konut için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yetki verilmiş kişi veya kurumlarca yapılan değer tespitidir. Takdir edilen kıymet satıştan en az on iş günü önce tüketiciye bildirilir. ### Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.106 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7061-sayili-bazi-vergi-kanunlari-ile-diger-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun/madde-106): Haczedilen malın değerinin icra dairesince belirlenmesi işlemidir. Satış talebiyle birlikte peşin olarak yatırılacak giderler arasında yer alır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kıymet takdiri yapılmış / yapılmamış mal** (İİK m.111/A): Kıymet takdiri yapılmış malda borçlu, takdirin tebliğinden itibaren yedi gün içinde talepte bulunur. Kıymet takdiri yapılmamış malda borçlu önce kıymet takdiri yapılmasını ister. Kıymet takdiri yapılmamışsa yedi günlük süre takdirin yapılmasından ve tebliğinden sonra işlemeye başlar. - **Genel kıymet takdiri / Konut finansmanı ve TOKİ alacakları** (İİK m.128): Genel hâlde icra dairesi kıymet takdirini kendisi yaptırır. Konut finansmanı ve Toplu Konut İdaresi rehinli alacaklarında takdir yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşlara yaptırılır. Takdir merci değişir; sonrasında kıymet takdirine ilişkin şikâyet ve işlemler m.128/a çerçevesinde yürür. - **Yeniden bilirkişi incelemesi / Yeniden kıymet takdiri** (İİK m.128/A): Şikâyet üzerine icra mahkemesinin yaptırdığı yeni değer tespitidir ve şikâyetin esasına bağlıdır. Kesinleşmiş bir kıymet takdirinden sonra icra dairesince yeniden yapılan takdirdir ve iki yıl kuralına tabidir. Kesinleşen kıymet takdiri için iki yıl geçmeden yeni takdir istenemez; istisna yalnız doğal afet veya benzeri önemli değişikliklerde kabul edilir. - **Takibin kesinleşmesi öncesi / sonrası kıymet takdiri** (İİK m.150/D): Maddeye göre kıymet takdiri, takibin kesinleşmesini beklemeden yaptırılır. Bu aşamada henüz borçlu itiraz etmiş olabilir ya da itiraz süreci devam ediyor olabilir. Takibin kesinleşmesinden sonra yapılan satış hazırlığı, itirazın kaldırılması veya kesinleşmiş takip zemininde yürür. Kesinleşme, satış isteme ve satışa geçişin genel koşullarından biridir. Kıymet takdiri, kesinleşme öncesinde yaptırılabilir. Takdirin yapılmış olması satışın kesinleşmiş takip şartına bağlanmasını engellemez; satışın yapılıp yapılmayacağı ayrıca belirlenir. - **Kıymet takdiri ile ihale / Madde 72 satışı** (2886 s. K. m.72): Genel satış usulünde taşınmaz ihale veya açık artırma yoluyla satılır ve bedel rekabetle oluşur. Madde 72 satışında bedel, satış tarihindeki alım satım rayicine göre kıymet takdiriyle belirlenir ve alıcı derneğin amacına göre seçilir. Bu satışta rekabetçi ihale usulü uygulanmaz; bedel kıymet takdiriyle saptanır. - **Vergi değerlemesi / icra kıymet takdiri** (VUK m.258): Bu maddedeki değerleme, vergi matrahının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir. İcra hukukundaki kıymet takdiri, haciz sırasında malın satış için değerinin belirlenmesidir ve İİK m.87 ile düzenlenir. İki kavram farklı kanunlarda ve farklı amaçla düzenlenmiştir; vergi değerlemesi hükümleri icra kıymet takdirine doğrudan uygulanmaz. ## İlgili konular - Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari - Borç ödemeden aciz vesikası (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/borc-odemeden-aciz-vesikasi - Haciz (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz - İflasın tasfiyesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-tasfiyesi - Kesin mühletin sözleşmeler bakımından sonuçları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/kesin-muhletin-sozlesmeler-bakimindan-sonuclari - Takip talebi ve ödeme emri, ipoteğin paraya çevrilmesi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/tasinir-rehninin-paraya-cevrilmesi-ve-ipotegin-paraya-cevrilmesi ## Örnek kararlar - 1975/179 E., 1976/8 K., 05.02.1976 — ilgili: 3867 s. K. m.7 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/699 E., 2025/764 K., 03.12.2025 — ilgili: İİK m.106 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/216 E., 2025/726 K., 19.11.2025 — ilgili: 2942 s. K. m.27 ## İlgili terimler [Satış giderleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-giderleri) · [Satış isteme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-isteme-suresi) · [Arzuhal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arzuhal) · [Resülmâl](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/resulm-l) · [Satış hazırlıkları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-hazirliklari) · [Kamu yararına çalışan dernek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-yararina-calisan-dernek) · [Muacceliyet uyarısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muacceliyet-uyarisi) · [Takibin kesinleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takibin-kesinlesmesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.