--- title: "Komisyon nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/komisyon" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Komisyon Diğer yazımlar: Komisyonlar **Kısaca:** Komisyon: Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere oluşturulan kurulları (AYMKYUHK m.2/1-g) ## Kanuna göre anlamı - **AYMKYUHK m.2/1-g** (Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun): Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere oluşturulan kurulları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-g - **4342 s. K. m.3/1-k** (Mera Kanunu): Mera komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4342-sayili-mera-kanunu/madde-3#f1-k - **5233 s. K. m.3/1-a** (Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun): Zarar tespit komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5233-sayili-teror-ve-terorle-mucadeleden-dogan-zararlarin-karsilanmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f1-a - **5450 s. K. m.3/1-e** (Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bağlı Okulların Milli Eğitim Bakanlığına Devredilmesi ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): Devredilecek okullar ile eğitim merkezleri ve kurslar için Bakanlıktan iki, devreden kurumdan iki, Maliye Bakanlığından bir olmak üzere beş temsilciden oluşan ve başkanlığını Maliye Bakanlığı temsilcisinin yürüttüğü komisyonu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5450-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarina-bagli-okullarin-milli-egitim-bakanligina-devredilmesi/madde-3#f1-e - **5671 s. K. m.2/1-e** (Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe Esasları Hakkında Kanun): Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin onayı ile Birim Başkanının başkanlığında, Birimden iki ara yönetici ve Müsteşarlıktan en az daire başkanı düzeyinde iki yönetici olmak üzere toplam beş kişiden oluşturulan komisyonu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5671-sayili-merkezi-finans-ve-ihale-biriminin-istihdam-ve-butce-esaslari-hakkinda-kanun/madde-2#f1-e - **5684 s. K. m.2/1-ğ** (Sigortacılık Kanunu): Sigorta Tahkim Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-2#f1-gg - **6328 s. K. m.3/1-f** (Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu): Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyonu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6328-sayili-kamu-denetciligi-kurumu-kanunu/madde-3#f1-f - **6384 s. K. m.3/1-ç** (Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun): Tazminat talebi hakkında karar vermek amacıyla kurulan Tazminat Komisyonunu,5 — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-cc - **6713 s. K. m.2/1-g** (Kolluk Gözetim Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun): Kolluk Gözetim Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6713-sayili-kolluk-gozetim-komisyonu-kurulmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-g - **7174 s. K. m.2/1-g** (Kapadokya Alanı Hakkında Kanun): Kapadokya Alan Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7174-sayili-kapadokya-alani-hakkinda-kanun/madde-2#f1-g - **7262 s. K. m.1/3-c** (Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun): Denetim ve İşbirliği Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7262-sayili-kitle-imha-silahlarinin-yayilmasinin-finansmaninin-onlenmesine-iliskin-kanun/madde-1#f3-c - **7381 s. K. m.2/1-ğ** (Nükleer Düzenleme Kanunu): Nükleer Zarar Tespit Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7381-sayili-nukleer-duzenleme-kanunu/madde-2#f1-gg - **7432 s. K. m.2/1-f** (Uludağ Alanı Hakkında Kanun): Uludağ Alan Komisyonunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7432-sayili-uludag-alani-hakkinda-kanun/madde-2#f1-f ## Kanunda nerede geçiyor ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-g): Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere oluşturulan kurullardır. Esas hakkında karar verme yetkisi bu kurullara tanınmamıştır. - AYMKYUHK m.14 – Başkanvekillerinin görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-14#f2-c): Bölüm içinden oluşturulan, üyelerin dönüşümlü olarak görev yaptığı çalışma birimidir. Komisyonların kuruluşuna ilişkin ayrıntılar madde metninde yer almaz, başkanvekilinin bu komisyonlardaki üye dönüşümünü sağlaması görevi bulunur. - AYMKYUHK m.20 – Teşkilat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20#f1): Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi için oluşturulabilen birimlerdir. Anayasa bunların kurulmasına imkân tanır, kuruluş biçimini kanuna ve İçtüzüğe bırakır. - AYMKYUHK m.22 – Bölümler ve komisyonlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22#f2): Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere bölümlere bağlı olarak kurulan kuruldur. Kuruluşu bu maddede değil, İçtüzükte düzenlenir. - AYMKYUHK m.26 – Raportörlerin görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-26#f3): Mahkemenin bölüm içinden oluşturulan ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi gibi işleri yürüten organlarıdır. Raportörün komisyonlarda görevlendirilmesi Başkanın kararına bağlıdır. - AYMKYUHK m.48 – Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-48#f3): Kabul edilebilirlik incelemesini yapan organdır. Oy birliği olmayan dosyalar bölümlere havale edilir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.454 – II. Ücret — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-454#f1): Pazarlamacının aracılık ettiği işlemlerden doğan ve işverenin ödediği, işlemin değerine göre hesaplanan karşılıktır. Sabit miktarlı ücrete ek olarak ya da onun yerine kararlaştırılabilir. - TBK m.459 – I. Özel fesih süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-459#f1): Pazarlamacının aracılık ettiği işlemler karşılığında aldığı bedeldir. Maddenin uygulanabilmesi için komisyonun sabit ücretin en az beşte birini oluşturması gerekir. - TBK m.460 – II. Özel sonuçlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-460#f1): Pazarlamacının aracılık ettiği işlemler karşılığında işverenden isteyebileceği ücrettir. Maddede komisyonun doğması için işlemin sözleşmenin sona ermesinden önce yapılmış olması ya da siparişin sona ermeden iletilmiş olması yeterlidir; siparişin kabul ve ifa tarihi belirleyici değildir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.96 – 3. Bileşik faiz ve sözleşme ile belirlenebilecek hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-96#f1): Cari hesapta taraflarca sözleşmeyle belirlenebilecek bir ücret kalemidir. Madde, komisyon miktarlarının da sözleşmeyle belirlenebileceğini söyler. - TTK m.366 – 2. Görev dağılımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-366#f2): Komiteyle birlikte ikinci fıkrada sayılan, yönetim kurulunun yardımcı olarak kurduğu organdır. Maddenin metni komite ve komisyonu birlikte anar; her ikisinin de yönetim kurulunun yetkisini devralmadığı, yalnızca hazırlık ve izleme işlevi gördüğü kabul edilmektedir. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.303 – Giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-303#f2): Gayrisafi iradın takdirinde görev yapan, kira sözleşmelerini inceleyen kurul anlamındadır. Madde bu komisyonların kira sözleşmesindeki gider üstlenmelerini değerlendirme yetkisine ilişkin özel bir kural koyar. - VUK m.413 – Mükelleflerin izahat talebi: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-413#f3): Gelir İdaresi Başkanı veya tevkil ettiği bir başkan yardımcısının başkanlığında, en az üç daire başkanından oluşan ve sirküler ile özelgeleri hazırlayan kuruldur. ### Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun - Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.8 – Silah bulundurma ve taşıma yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5188-sayili-ozel-guvenlik-hizmetlerine-dair-kanun/madde-8#f1): Özel güvenlik komisyonu; valinin görevlendirdiği bir vali yardımcısının başkanlığında oluşan ve silah miktar ve niteliği ile özel güvenlik izni konusunda karar veren kuruldur. Maddenin birinci fıkrasındaki belirleme yetkisi bu organa aittir. - Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun m.13 – Kıyafet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5188-sayili-ozel-guvenlik-hizmetlerine-dair-kanun/madde-13#f1): Sivil kıyafetle görev yapılmasına izin verme yetkisi bulunan özel güvenlik komisyonudur. Komisyon, valinin başkanlığında ilgili kurum temsilcilerinden oluşan ve il düzeyinde özel güvenlik kararlarını alan organdır; bu maddede takdir yetkisi komisyona bırakılmıştır. ### Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun - Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-3#f1-cc): Tazminat talebi hakkında karar vermek amacıyla kurulan Tazminat Komisyonunu ifade eder. Komisyonun kuruluşu ve çalışma usulü bu maddede değil, 6384 sayılı Kanunun 4. ve 6. maddelerinde düzenlenmiştir. - Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun m.7 – Müracaat hakkında karar ve karara itiraz8 — 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan — “müracaat” ibaresi “2 nci maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamında yapılan müracaatlar” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasına “Komisyon,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Anayasa (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6384-sayili-tazminat-komisyonunun-gorevleri-ile-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-kanun/madde-7#f1): 6384 sayılı Kanun uyarınca Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan ve 2. maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamındaki başvuruları karara bağlayan Tazminat Komisyonudur. Kararını gerekçeli olarak verir. ### Kapadokya Alanı Hakkında Kanun - Kapadokya Alanı Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7174-sayili-kapadokya-alani-hakkinda-kanun/madde-2#f1-g): Kapadokya Alan Komisyonunu ifade eder. Komisyonun oluşumu ve görevleri bu maddede düzenlenmemiştir. - Kapadokya Alanı Hakkında Kanun m.5 – Kapadokya Alan Komisyonu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7174-sayili-kapadokya-alani-hakkinda-kanun/madde-5#f1): Kapadokya Alanında koruma, kullanım ve yapılaşma konularında karar almaya yetkili, bu madde ile kurulan kuruldur. Yetkisi, 2863 sayılı Kanun kapsamındaki bölge kurullarının ve komisyonlarının yetkilerini de kapsar. ### Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu - HUAK m.15 – Arabuluculuk faaliyetinin yürütülmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-15#f8): Arabuluculukta idareyi temsil eden, üst yönetici tarafından belirlenen iki üye ile hukuk birimi amiri veya onun belirlediği bir avukat ya da hukuk müşavirinden oluşan organdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Şirketin silah edinme yasağı / Komisyon ve valilik izni ile sınırlı istisna** (5188 s. K. m.8): Özel güvenlik şirketleri ateşli silah alamaz ve bulunduramaz. Bu genel kuraldır. Para ve değerli eşya nakli, geçici süreli koruma ve güvenlik hizmeti, özel güvenlik eğitimi veren kurumlar ve silah eğitimi amaçları için komisyon kararı ve valinin onayı ile izin verilebilir. İzin kapsamı yalnızca belirtilen amaçla sınırlıdır. Amaç dışında silah bulundurulması kuralın ihlali anlamına gelir. - **Komisyon kararı / Doğrudan valilik izni** (5188 s. K. m.8): Maddenin birinci fıkrasına göre komisyon, silah miktar ve niteliğini belirler. Maddenin metninde yer almayan, ancak uygulamada bilinen bir yoldur; komisyon kararı aranmaksızın valilik tarafından izin verilebilir. Bu hal madde metninde yer almaz. Silahlı izin bakımından madde metninde yer alan koşul komisyon kararı ile valinin onayının birlikte aranmasıdır. Doğrudan izin yetkisi ayrı bir kaynaktan gelir ve bu maddeye dayanmaz. - **Aidat / komisyon** (5553 s. K. m.24): Giriş ve yıllık aidat, üyelik karşılığı olarak üyeden doğrudan alınan paydır (a bendi). Komisyon, üyenin satış işleminden doğan tutar üzerinden hesaplanan kesintidir (b bendi). Aidat üyelik ilişkisine, komisyon ise satış hacmine bağlıdır; ikisinin oranı ve hesap yöntemi farklıdır. - **Sabit ücret / komisyon ağırlıklı ücret** (TBK m.454): Pazarlamacıya belirli bir miktar ödendiği ya da sabit ücrete komisyon eklendiği durum. Ücretin tamamının veya önemli kısmının komisyondan oluştuğu durum. İkinci halde anlaşmanın yazılı yapılması ve komisyonun uygun karşılık olması geçerlilik koşuludur; bu koşul sağlanmazsa anlaşma geçersiz olur. - **Komisyon doğduğu an / siparişin kabul veya ifa anı** (TBK m.460): Sözleşme sona ermeden önce iletilmiş ancak sona erdikten sonra kabul edilip ifa edilmiş sipariş, maddeye göre komisyona tabidir. Sözleşme sona erdikten sonra iletilen sipariş, sözleşmenin sona ermesine kadar iletilmediği için komisyon kapsamında değildir. Komisyon hakkı siparişin iletilme anına bağlanır; kabul veya ifa tarihi sonucu değiştirmez. - **Komite / komisyon ile yönetim kurulunun devredilemez yetkisi** (TTK m.366): Komite ve komisyonlar, işlerin gidişini izler, rapor hazırlar, kararları uygulatır veya iç denetim yapar. Devredilemez yetkiler (m.375) ve kurulun karar yetkisi kurulun kendisinde kalır. Komiteye karar yetkisi devredilemez; komite ancak hazırlık ve izleme işlevi görebilir. ## İlgili konular - Teşkilat yapısı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi - Pazarlamacılık sözleşmesi (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/pazarlamacilik-sozlesmesi - Genel hükümler (Anayasa Mahkemesi Kanunu) (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/amac-ve-kapsam-tanimlar-anayasa-mahkemesi-kanunu - İptal ve itiraz davalarına ilişkin ortak hükümler, bireysel başvuru (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/iptal-ve-itiraz-davalarina-iliskin-ortak-hukumler-bireysel-basvuru - Cari hesap (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/cari-hesap - Yönetim ve temsil, temsil yetkisi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/yonetim-ve-temsil-temsil-yetkisi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2016/1414 E., 2016/1072 K., 16.11.2016 — ilgili: TBK m.454, TBK m.459, TBK m.460 - 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 — ilgili: AYMKYUHK m.2, AYMKYUHK m.22 - 2019/87 E., 2022/158 K., 13.12.2022 — ilgili: 7174 s. K. m.5, 7174 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Bölüm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolum) · [Başkanvekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baskanvekili) · [Doğal sit alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dogal-sit-alani) · [Pazarlamacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pazarlamaci) · [İdare](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idare) · [Genel Kurul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul) · [Münakale](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/munakale) · [Kapadokya Alan planları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kapadokya-alan-planlari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.