---
title: "Kontrol edilen yabancı kurum nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kontrol-edilen-yabanci-kurum"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Kontrol edilen yabancı kurum

**Kısaca:** Türk mükellefin doğrudan veya dolaylı olarak kontrolü altındaki yabancı kurumdur. Bu kurumlara yapılan ödemeler üzerinden kesilen vergiler, madde kapsamında mahsup konusu olabilir. (GVK m.121)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.121 – Vergi tevkifatının mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-121#f6): Türk mükellefin doğrudan veya dolaylı olarak kontrolü altındaki yabancı kurumdur. Bu kurumlara yapılan ödemeler üzerinden kesilen vergiler, madde kapsamında mahsup konusu olabilir. Kapsam, 94. maddenin ikinci fıkrasındaki kesintiye bağlıdır.
- GVK m.123 – Yabancı memleketlerde ödenen vergilerin mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-123#f10): Türk mükellefin kontrolündeki yabancı kurumdur. Ek fıkra kapsamında bu kurumun yurt dışı iştirakinin toplam vergi yükü hesabında esas alınan vergiler, Türkiye'de vergilendirilecek kurum kârları üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilebilir.

### Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurumlar Vergisi Kanunu m.34 – Yurt içinde kesilen vergilerin mahsubu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-34#f3): Türk kurumunun doğrudan ya da dolaylı olarak kontrol ettiği yabancı kurumdur. Bu kurumlara yapılan ödemeler üzerinden 30. maddenin yedinci fıkrası uyarınca kesilen vergi, sınırlı mahsup hakkına konu olur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Genel mahsup / Kontrol edilen yabancı kurum ödemeleri** (GVK m.121): Genel mahsupta kesilen vergi, gerçek kişi ya da kurumun kendi yıllık beyannamesindeki gelir vergisine mahsup edilir. Kontrol edilen yabancı kurum ödemelerinde mahsup, Türkiye'de beyan edilen kontrol edilen yabancı kurum kârı üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile sınırlıdır. Mahsup tutarı, ödemelerden kaynaklanan kazanca isabet eden gelir vergisini geçemez.
- **Genel kazanç / Kontrol edilen yabancı kurum** (GVK m.123): Yabancı memlekette elde edilen kazanç ve iratlar için yukarıdaki genel mahsup hükümleri uygulanır. Kontrol edilen yabancı kurum hükümlerinin uygulandığı durumda, iştirakin toplam vergi yükü hesabında esas alınan vergiler mahsup konusu yapılır. Ek fıkra kapsamında mahsup, Türkiye'de vergilendirilecek kontrol edilen yabancı kurum kârları üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile sınırlıdır ve vergilerin ödenmiş olması şartı aranır.
- **Kontrol edilen yabancı kurum ödemesi / genel mahsup** (5520 s. K. m.34): Üçüncü fıkra, kontrol edilen yabancı kuruma yapılan ödemelerden kesilen verginin mahsubunu düzenler. Birinci fıkra, genel olarak beyannamede gösterilen kazançtan kesilen verginin mahsubunu düzenler. Yabancı kurum ödemesinde mahsup, o kurumun ödemelerden doğan kazancına isabet eden kurumlar vergisiyle sınırlıdır; bu sınır genel mahsupta aranmaz.

## İlgili konular

- Verginin ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/taksitler-ve-mahsuplar
- Ortak hükümler, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ve geçici maddeler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ortak-hukumler-kurumlar-vergisi-kanunu

## İlgili terimler

[Mahsuben iade](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsuben-iade) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup) · [Tam mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-mukellefiyet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.